Кіріспе

Аудан орталығы – Касур қаласы, суфи ақыны Булле Шахтың туған жері. Ол бұл өңірде ғана емес, бүкіл Пәкістан бойынша да белгілі. Ауданның жалпы аумағы 4796 шаршы километрді құрайды.

Тарих

Ежелгі заманда Қасур білім мен балық шаруашылығымен мәшһүр болған. Қасурдың тарихы 1000 жылдан астам. Инд өркениеті кезінде Қасур аймағы орманды ауыл шаруашылығы аймағы болған. Веда дәуірі – Орталық Азиядан көшіп келіп, Пәнджаб аймағына қоныстанған үнді-арий мәдениетімен сипатталады. Камбожалар, Дардалар, Кайкаялар, Пауравалар, Яудхейялар, Малавалар және Курулар көшіп келіп, ежелгі Пәнджаб аймағына қоныстанды және билік етті. 331 ж.б.э. Ахеменид империясын басып алғаннан кейін, Александр 50 000-нан астам әскерімен қазіргі Пәнджаб аймағына жорық жасады. Қасур аймағын Маурья империясы, Индо-грек патшалығы, Кушан империясы, Гупта империясы, Ақ хунндар, Кушано-гефталиттер және түрік және индус Шахи патшалықтары биледі. 997 ж. солтан Махмуд Ғазнави әкесі Сұлтан Себуктегин құрған Ғазнавидтер әулетінің империясын мұраға алды. 1005 ж. ол Кабулдегі Шахилерді жеңіп, содан кейін Пәнджаб аймағын жаулап алды. Дели сұлтандығы, кейін Моғол империясы аймаққа билік етті. Пәнджаб аймағының көп бөлігі суфи зиялыларының дарғаларымен толы болғандықтан, негізінен мұсылман болып келді. Моғол империясы 200 жыл бойы Қасурды биледі. Моғол империясының құлдырауынан кейін және оның құлдырауы кезінде сикхтер Қасур ауданын басып алды. Егіс жерлері сикх әскерінің басшылары мен қолдаушыларына берілді. Пәнджаб аймағының көп бөлігі 1849 ж. Британдық Ост-Индия компаниясының құрамына қосылды және Оңтүстік Азияның британдық отаршылдыққа соңғы түскен аймақтарының бірі болды. Британдық үстемдік кезінде Қасур ауданының шөлейт жерлерін суару үшін суару каналдары салынды. Көптеген мұсылман халқы Мұсылман лигасы мен Пәкістан қозғалысын қолдады. 1947 ж. Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, азшылықтағы сикхтер мен индустар Үндістанға көшіп кетті, ал Үндістаннан келген мұсылман босқындары Қасур ауданына қоныстанды.

Физикалық ерекшеліктері

Ауданның солтүстік-батыс жағы Рави өзенімен, оңтүстік-шығыс жағы Сатледж өзенімен шектеседі. Биас өзенінің бұрынғы арнасы ауданды екі тең бөлікке – жергілікті аталымдармен Хитер және Утар, немесе Митан Мадж деп белген. Екі аймақ арасындағы биіктік айырмашылығы шамамен 5,5 метрді құрайды. Ауданның табиғи жер беті теңіз деңгейінен 198 метр биіктікте орналасқан және солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай жалпы еңіспен төмендейді. Ауданның шығыс және батыс бөліктері Сатлуж және Рави өзендерінің су тасқынына ұшырайтын жазықтарын қамтиды, олар өзен арналарының бұрылып өтетін салаларымен және ағын бағыттарымен сипатталады. Касур ауданы шығыстан Лахормен, солтүстіктен Нанкана Сахибпен, батыстан Фейсалабадпен, ал оңтүстіктен Окарамен және Үндістанмен шектеседі.

Топография

Топографиялық тұрғыдан алғанда, Касур ауданы Үндістанмен шекаралас Сатлуж өзені және Нанкана Сахиб ауданымен шекаралас Рави өзені арасында орналасқан. Ауданды екі бөлікке бөлуге болады: екі шекаралас өзен бойындағы төмен жатқан немесе суаймалы аймақ және өзендерден алыс жатқан жоғары жатқан жерлер. Суаймалы аймақ көбінесе муссон маусымында суға батып қалады. Бұл аймақтағы су деңгейі жоғары жатқан жерлерге қарағанда жоғары. Топырағы құмды. Жоғары жатқан жерлер солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа қарай еңіспен төмендейтін жазықтардан тұрады. Аймақтың жалпы биіктігі теңіз деңгейінен 150-ден 200 метрге дейін жетеді.

Флора

Ауданның флорасы ежелгі ашық орманның, шағын ағаштар мен бұталардың адам қызметі арқасында көп өзгерген; мал жаю үшін сақталған бірнеше рахтар немесе орман бөліктері ғана қалды. Ағаштардың ішінде ең маңыздылары – Кикар (Acacia arabica), Шишам немесе Тахли (Dalbergia sissoo), Бери (Zizyphus jujuba), Тоот (Morus macroura), Шарин (Albizzia lebbek), Дхарек (Milia azerdaracb), Фулахи (Acacia modesta) және Ним (Melia indica), ал Пипл (Ficus indica) көлеңке үшін отырғызылады. Рахтардағы өсімдіктер негізінен үш түрлі ағаштан тұрады: жанд (Prosopis spicigera), карил (Capparis aphylla) және ван немесе джал (Salvadora oleoides). Кейде pelu (acacia leucophloea) және Farash (Tamarix aphylla) да кездеседі. Пилчи (Tamarix gallica) өзендер бойындағы ылғалды құмды топырақта өседі және одан қамыс өруге, себет жасауға және басқа да қолданбалы жұмыстарға пайдаланады.

Фауна

Қасқыр мен шакал – маңызды жапайы жануарлардың жалғыздары. Қасқыр Чуньян ауданының жазық далаларында сирек кездеседі, ал шакалдарды кез келген жерде табуға болады. Чанга-Манга қорығындағы тығыз орман – Нелгай, шошқа, тауыс және олардың кездесетін жалғыз аймақ.