«Батыс майданындағы тыныштық» – 1930 жылғы американдық эпикалық соғысқа қарсы фильм, неміс жазушысы Эрих Мария Ремарктың 1929 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген. Режиссері – Льюис Майлстоун, басты рөлдерде – Лью Айрес, Луис Вольхайм, Джон Рэй, Арнольд Люси және Бен Александр. «Батыс майданындағы тыныштық» АҚШ-та үлкен сәттілікпен көрсетілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың шынайы және қайғылы суреті саналған бұл фильм 1997 жылы Америка кино институтының «100 жыл – 100 фильм» тізіміне енді. Он жыл өткен соң, осы институттың шығармашылық саласындағы 1501 маманнан құралған сауалнамасы бойынша «Батыс майданындағы тыныштық» американдық эпикалық фильмдердің ең жақсы жеті фильміне кірді. 1990 жылы фильм «мәдени, тарихи және эстетикалық маңызы бар» деп танылып, АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық кино тізіміне қосылды. Бұл фильм «Ең үздік фильм» және «Ең үздік режиссер» номинацияларында «Оскар» сыйлығын алған тұңғыш фильм. Роман негізінде түсірілген ең үздік фильмнің алғашқы жеңімпазы. 1930 жылы шыққандықтан, романның авторлық құқығы 2024 жылы аяқталып, 2026 жылдың 1 қаңтарында фильм жалпыға қолжетімді болады. Оның жалғасы – «Қайта оралу жолы» (1937) фильмінде соғыстан кейін үйге оралған 2-ші ротаның мүшелері бейнеленген.
All Quiet on the Western Front is a 1930 American pre Code epic anti war film based on the 1929 novel of the same name by German novelist Erich Maria Remarque. Directed by Lewis Milestone, it stars Lew Ayres, Louis Wolheim, John Wray, Arnold Lucy, and Ben Alexander. All Quiet on the Western Front opened to wide acclaim in the United States. Considered a realistic and harrowing account of warfare in World War I, it made the American Film Institute's first 100 Years 100 Movies list in 1997. A decade later, after the same organization polled over 1,501 workers in the creative community, All Quiet on the Western Front was ranked the seventh best American epic film. In 1990, the film was selected and preserved by the United States Library of Congress' National Film Registry as being deemed "culturally, historically, or aesthetically significant". The film was the first to win the Academy Awards for both Outstanding Production and Best Director. It is the first Best Picture winner based on a novel. Due to being a film published in 1930, it will enter the public domain on January 1, 2026, following the expiration of the copyright on the novel in 2024. Its sequel, The Road Back (1937), portrays members of the 2nd Company returning home after the war.
Сюжет
Профессор Канторек неміс студенттеріне әскерде қызмет етудің және "Отанды қорғаудың" мәртебесі туралы құмарлықпен сөз сөйлейді. Ересек болудың алдында, оның сыныптастары Пол Баумердің жетекшілігімен жаңа 2-ші рота ретінде әскерге қатысуға шақырылады. Олардың романтикалық армандары қатал жаттығулар кезінде, қатыгез Химмельстосс капралымен бірге тез сынып қалады. Жаңа сарбаздар пойызбен шайқас аймағына жетеді. Топтың бір мүшесі, Бэн, жаңа келгендер бекетке жетпес бұрын қайтыс болады, бұл жаңа сарбаздардың бірін қорқытады. Жаңа сарбаздар ескі, құрметсіз жауынгерлерден тұратын бөлімге бекітіледі. Бірнеше күн аш болғаннан кейін, олар тамақ алмасу үшін капрал "Кат" Кацинскийге (далалық асханадан ұрланған шошқаны ұрлаған) темекі төлейді. Жауынгерлердің алғашқы траншея сапары қорқынышты оқиғаға айналады, оның барысында Бэн қаза табады. Одан кейін екі тараптан да көптеген жарақаттар тіркеледі. Ақырында, оларды далалық асханаларға рациондары үшін жібереді; әркім өліктің санына байланысты екі есе көп алады. Олар ертең майданға оралатынын естіп, соғыстың себептері және жалпы соғыс туралы ой-пікір алмасады. Бір күні Химмельстосс майданға келіп, нашар беделіне байланысты бірден қарсылыққа ұшырайды. Ол 2-ші ротамен бірге шабуылға шығуға мәжбүр болады және дереу қаза табады. Бір шабуыл кезінде, Пол француз сарбазын пышақтап, түні бойы өлген адаммен бірге шұңқырда қалып қояды. Оны құтқаруға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады және кешірім сұрайды. Кейін ол неміс қатарларына оралып, Каттан демеу алады. Алдыңғы қатарға қайтып келгенде Пол ауыр жарақат алады және жақсы досы Альберт Кроппен бірге католик ауруханасына жеткізіледі. Кроптың аяғы ампутацияланады, ал Пол таңғыш бөліміне жіберіледі, онда ешкім тірі қайтпайды деген қағида бар. Дегенмен, ол кейін қалыпты бөлмелерге қайтып оралады, бірақ Кропты депрессияда табады. Паулға демалыс беріліп, ол үйіне барып, отбасымен кездеседі. Ол соғыстың нақты жағдайы туралы ешкімнің хабарсыздығына және олардың оптимизміне таңғалады. Пол әскери қызметке алынған мектепке барғанда, өзінің тәжірибесі мен соғысқа деген көңілінің толуын профессор Канторек пен оның жас студенттерімен бөліседі, олар оны "қорыққан" деп атайды. Көңілі қалып, ашуланған Пол майданға қайта оралады және жаңа сарбаздарға толы тағы бір 2-ші ротаға тап болады, олар да көңілі толып қалған. Ол халықтың соғыстың бекерлігін түсінуге қабілетсіздігін Катпен талқылайды. Каттың тізесі ұшақтан құлаған бомбадан жарақаттанады, сондықтан Пол оны далалық ауруханаға апарып барады, бірақ екінші жарылыс Катты өлтіреді. Ұстазының қазасына қайғырып, Пол кетеді. Соңғы сахнада Пол қайтадан майданға шығады. Ол траншеядан тысқарыда көбелек көрді. Күлімсіреп, ол көбелекке жетеді. Бірақ жеткенде, жаудың снайпері оны атып өлтіреді. Соңғы кадрларда 2-ші рота алғаш рет майданға келгенін көрсетеді, бұл кадрлар қабірдің суретімен жоғалады.
Professor Kantorek gives an impassioned speech to his German students about the glory of serving in the Army and "saving the Fatherland". On the brink of becoming men, the boys in his class, led by Paul Bäumer, are moved to join the army as the new 2nd Company. Their romantic delusions are quickly broken during their brief but rigorous training under the abusive Corporal Himmelstoss. The new soldiers arrive by train at the chaotic combat zone. One in the group is killed before the recruits can reach their post, to the alarm of one of the new soldiers (Behn). The new soldiers are assigned to a unit composed of older, unwelcoming veterans. Having not eaten in days, they pay cigarettes to Corporal "Kat" Katzinsky (who has stolen a slaughtered hog from a field kitchen) in exchange for a meal. The recruits' first trip to the trenches with the veterans is a harrowing experience, during which Behn is killed. A depiction of trench warfare follows with many casualties on both sides. Eventually, they are sent back to the field kitchens to get their rations; each man receives double helpings, simply because of the number of dead. They hear that they are to return to the front the next day and begin a semi serious discussion about the causes of the war and of wars in general. One day, Corporal Himmelstoss arrives at the front and is immediately spurned because of his bad reputation. He is forced to go over the top with the 2nd Company and is promptly killed. In an attack on a cemetery, Paul stabs a French soldier and is distraught as he spends the night trapped in a hole with the dying man. He tries and fails to save him, and begs for forgiveness. Later, he returns to the German lines and is comforted by Kat. Going back to the front line, Paul is severely wounded and taken to a Catholic hospital, along with his good friend, Albert Kropp. Kropp's leg is amputated and Paul is taken to the bandaging ward, from which, according to its reputation, nobody has ever returned alive. Still, he later returns to the normal rooms triumphantly, only to find Kropp in depression. Paul is given a furlough and visits his family at home. He is shocked by how uninformed and optimistic everyone is about the war's actual situation. When Paul visits the schoolroom where he was originally recruited, he shares his experiences and disillusionment with the war to Professor Kantorek and his young students, who call him a "coward". Disillusioned and angry, Paul returns to the front and comes upon another 2nd Company filled with new young recruits, who are now also disillusioned. He discusses the people's inability to comprehend the futility of the war with Kat. Kat's shin is broken when a bomb dropped by an aircraft falls nearby, so Paul carries him back to a field hospital, only to find that a second explosion has killed Kat. Crushed by the loss of his mentor, Paul leaves. In the final scene, Paul is back on the front line. He sees a butterfly just beyond his trench. Smiling, he reaches out for the butterfly. While reaching, however, he is shot and killed by an enemy sniper. The final sequence shows the 2nd Company arriving at the front for the first time, fading out to the image of a cemetery.
Өндіріс
Фильмде Пол көбелекке қол созғанда атылады. Бұл сахна кітаптан өзгеше, және Полдың үйіндегі көбелектер коллекциясын көрсететін бұрынғы сахнадан шабыттанды. Сахна монтаж кезеңінде түсірілді, сондықтан актерлар қолжетімді болмады, ал Майлстоун Полдың қолы ретінде өзінің қолын пайдалануға мәжбүр болды. Танымал комедия актрисасы Засу Питтс бастапқыда Полдың анасы рөліне бекітілді және фильмді аяқтады, бірақ оны комедиялық рөлдерде көруге үйренген көрермендер, ол экранда пайда болғанда күлді, сондықтан Майлстоун фильм шығар алдында Берил Мерсермен бірге оның сахналарын қайта түсірді. Питтс рөлде болған жалғыз көрермен фильмнің түпнұсқа трейлерінде шамамен 30 секунд көрінеді. Фильм екі камерамен қатар түсірілді, бір негативі дыбысты фильм ретінде, екіншісі – ағылшын тілінде сөйлемейтін аймақтарда көрсету үшін "Халықаралық дыбыс нұсқасы" ретінде өңделді. Фильм түсірілімі кезінде Лос-Анджелесте көптеген неміс әскерінің ветерандары тұрды, олар эпизодтық рөлдерге және техникалық кеңесшілер ретінде тартылды. Өндіріс барысында шамамен 2000-ға жуық массовка пайдаланылды. Олардың арасында болашақ режиссер Фред Циннеман ("High Noon", "From Here to Eternity", "A Man for All Seasons", "Julia") болды, ол бейшаралық жасағаны үшін жұмыстан босатылды.
In the film, Paul is shot while reaching for a butterfly. This scene is different from the book, and was inspired by an earlier scene showing a butterfly collection in Paul's home. The scene was shot during the editing phase, so the actors were no longer available and Milestone had to use his own hand as Paul's. Noted comedienne ZaSu Pitts was originally cast as Paul's mother and completed the film but preview audiences, used to seeing her in comic roles, laughed when she appeared onscreen so Milestone re shot her scenes with Beryl Mercer before the film was released. The preview audience remains the only one who saw Pitts in the role, although she does appear for about 30 seconds in the film's original preview trailer. The film was shot with two cameras side by side, with one negative edited as a sound film and the other edited as an "International Sound Version" for distribution in non English speaking areas. A great number of German Army veterans were living in Los Angeles at the time of filming and were recruited as bit players and technical advisers. Around 2,000 extras were utilized during production. Among them was future director Fred Zinnemann (High Noon, From Here to Eternity, A Man for All Seasons, Julia), who was fired for impudence.
Шығарылымдар
Бұл фильмнің алғашқы толық дыбыстық нұсқасы 152 минутқа созылды. Көрермендер Засу Питтс экранға шыққанда орынсыз күлгендіктен, көрсетілімдерден кейін фильм монтаждалып, кейбір көріністер қайта түсірілді. Засу Питтспен түсірілген барлық көріністер қайта түсірілді және оның орнына Берил Мерсер тартылды. Фильмнің қайта монтаждалған дыбыстық нұсқасы 1930 жылдың 24 тамызында АҚШ-та кең таралды, ал 14 маусымда Лондонда көрсетілімге түсті. Кейінгі қайта шығарылымдар айтарлықтай қысқартылды, ал фильмнің соңы режиссер Льюис Майлстоунның қарсылығына қарамастан, жаңа музыкамен безендірілді. 1980 жылы қайтыс болғанға дейін Майлстоун Universal компаниясынан фильмді соңғы музыканы алып тастау арқылы толық қалпына келтіруді өтінді. Екі онжылдықтан кейін Майлстоунның тілегі орындалды, АҚШ Конгресінің кітапханасы 2006 жылы фильмді жан-жақты қалпына келтірді. Бұл нұсқада барлық белгілі сақталған түсірілімдер бар және ұзақтығы 133 минутты құрайды. Бұл форматқа International Sound Version-ның 133 минуттық қалпына келтірілген нұсқасы да кіреді, бірақ қателікпен "нұсқасыз" деп белгіленген.
The original version of this all talking picture, lasting 152 minutes, The film was edited and some scenes reshot after these previews due to inappropriate laughter coming from audiences whenever ZaSu Pitts appeared on the screen. All scenes with ZaSu Pitts had to be reshot and she was replaced with Beryl Mercer. The re edited all talking version of the film went on general release in the US on August 24, 1930. before the film premiered in London June 14, 1930. Later re releases were substantially cut and the film's ending scored with new music against the wishes of director Lewis Milestone. Before he died in 1980, Milestone requested that Universal fully restore the film with the removal of the end music cue. Two decades later, Milestone's wishes were finally granted when the United States Library of Congress undertook an exhaustive restoration of the film in 2006. This version incorporates all known surviving footage and is 133 minutes long. The latter format additionally contains a 133 minute restoration of the International Sound Version, albeit mislabeled as the "silent version".
Сыни жауап
"Батыс майданда бәрі тыныш" АҚШ-та зор мақтауға ие болды. Нью-Йорк Daily News газетінде Айрин Тирер былай деп жазды: "Бұл режиссерлік шеберліктің жарқын үлгісі, одан артығы жоқ; тамаша актерлік шеберлігімен ойнаған актерлердің нәзік ойындары және Голливуд студияларының үнсіз немесе дыбысты фильмдеріндегі ең керемет операторлық жұмыс. [ ] Осы фильмге қатысқан барлық адамды құттықтаймыз." Variety журналы оны "соғыстың қорқынышты, қанды, ауруға шақыратын, бірақ шынайылығымен, масштабтылығымен және жиреніштілігімен әсерлі әңгімесі" деп бағалады. Америкалық киносыншы Паулин Кель ретроспективті шолуда: "1930 жыл, әрине, пацифизм үшін жақсы жыл болды, ол соғыстар арасында әрдайым гүлдейді; Майлстоун Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пацифистік фильмдер түсірген жоқ, Голливудта жұмыс істейтін ешкім де түсірген жоқ. Ал кейіпкерлері неміс болғандықтан "Батыс майданда бәрі тыныш" фильмін жасау оңай болды ма? Соғыс әрқашан жеңілгендердің көзқарасынан айтылғанда трагедиялық қателік сияқты көрінеді." Rotten Tomatoes шолу агрегаторы 77 шолу негізінде 97% мақұлдау көрсетіп, орташа бағасын 9.2/10 деп хабарлады. Сайттың сыншыларының пікірі: "Режиссер Льюис Майлстоунның соғысқа қарсы керемет үгіті, Лью Айрстің ұмытылмас ойынымен безендіріліп, соғыстың тамырындағы қайғылы ақымақтықты ашып көрсетеді." Metacritic сайтында фильм 100 баллдан 91 балл жинап, "барлық сыншылардың мақұлдауына" ие болды.
All Quiet on the Western Front received tremendous praise in the United States. In the New York Daily News, Irene Thirer wrote: "It smack [sic] of directional geniusnothing short of this; sensitive performances by a marvelous cast and the most remarkable camera work which has been performed on either silent or sound screen, round about the Hollywood studios. [ ] We have praise for everyone concerned with this picture." Variety lauded it as a "harrowing, gruesome, morbid tale of war, so compelling in its realism, bigness and repulsiveness". In a retrospective review, American film critic Pauline Kael commented, "The year 1930 was, of course, a good year for pacifism, which always flourishes between wars; Milestone didn't make pacifist films during the Second World War—nor did anybody else working in Hollywood. And wasn't it perhaps easier to make All Quiet just because its heroes were German? War always seems like a tragic waste when told from the point of view of the losers." Review aggregator Rotten Tomatoes reports an approval rating of 97% based on 77 reviews, with an average rating of 9.2/10. The site's critics' consensus reads: "Director Lewis Milestone's brilliant anti war polemic, headlined by an unforgettable performance from Lew Ayres, lays bare the tragic foolishness at the heart of war." On Metacritic, the film has a score of 91 out of 100 based on 16 reviews, indicating "universal acclaim".