Кіріспе

басқа да осы аттас соборлар

Польшадағы собор

Александр Невский соборы (Sobór św. Aleksandra Newskiego, Александро Невский собор) – Ресей империясының құрамындағы Конгресс Польшасының Варшава қаласындағы Саксония алаңында салынған орыс православие соборы. Соборды көрнекті орыс сәулетшісі Леон Бенуа жобалаған, ол 1894-1912 жылдар аралығында салынды. Толық аяқталғанда оның биіктігі 70 метрге жетті, сол кезде Варшавадағы ең биік ғимарат болды. Польша билігі оны құрылысынан кейін 15 жыл өтпей тұрып, 1920 жылдардың ортасында бұзды. Польшадағы Ресей империясының Польшаға қатысты саясатымен байланысты теріс қабылдаулар және оның поляктардың ұлттық сезімдерін жаралау мақсатымен салынғанына сену, әсіресе шіркеу Варшаваның маңызды алаңдарының бірін алып жатқандықтан, оны бұзуды қолдаушылардың басты себебі болды. Собор Польша Ресей империясынан тәуелсіздік алғаннан кейін қиратылған көптеген православие шіркеулерінің тағдырымен бірге болды.

Өмірбаян

1815 жылы Вена конгресінде шешілген аумақтық өзгерістерден кейін Варшава Ресей империясының құрамына кірді. 1795 жылы Польшаның бөлінісінен кейін құлаған Польшаның бұрынғы астанасы, Ресей империясындағы маңызды әкімшілік орталыққа және ең ірі қалаларының біріне айналды. 19 ғасырдың екінші жартысында Варшавада Ресей үкіметіне қарсы екі сәтсіз көтерілістің нәтижесінде ірі ресейлік әскери гарнизон орналасты. Бұл дамумен бірге қалаға көптеген ресейлік сарбаз бен шенеунік келді, олардың көпшілігі орыс православиесін ұстанды. 1890 жылдары Варшавада 20-ға жуық орыс православие шіркеуі салынды, негізінен әскерилердің қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында. Варшавада ірі православие кафедралық соборы салу туралы идея Польшаның генерал-губернаторы Иосиф Владимирович Гурконың Ресей императоры Александр III-ге жазған хатында білдірілді. Ол Варшавадағы православие шіркеулері сол кезде 42 000 православие тұрғынының оннан бір бөлігін ғана қабылдай алатынын, олардың жаңа құдайға сиыну орнына шұғыл мұқтаж екенін көрсетті.