Кіріспе

Малайзияның әкімшілік бірліктерінің тізімі. Малайзиядағы жерді басқару және кірістерді жинау мақсатындағы аудандар.

Аудандар (малай: Даерах; Келантанда Джаджахан) – Малайзиядағы штат деңгейінен төменгі әкімшілік бөліністің бір түрі. Әкімшілік ауданды жер және аудан кеңсесі (pejabat daerah dan tanah) басқарады, оның басшысы – аудан қызметкері (pegawai daerah).

Жіктеу

Малайзия түбегінде аудан – штаттың бір бөлімшесі. Муким (коммуна, кіші аудан немесе приход) – ауданның бөлімшесі. Дегенмен, соңғы жылдары муким жер басқаруда бұрынғыдай маңызды емес; жер басқару мақсатында ірі қалаларға (мысалы, Петалинг Джаяға) мукиммен бірдей мәртебе берілді. Перлис штаты кіші өлшемді болғандықтан аудандарға бөлінбейді, тікелей муким деңгейіне бөлінеді. Федералдық аумақтар мен Лабуан да аудандарға бөлінбейді; алайда Куала-Лумпур жер басқару үшін бірнеше мукимге бөлінген. Путраджая округтерге бөлінеді. Шығыс Малайзияда аудан – штаттың (бахагиан) бөлімшесінің бөлімшесі. Мысалы, Туаран – Сабахтың Батыс жағалауы бөліміндегі аудан. Аудан әдетте бас қаласы немесе әкімшілік орталығының атымен аталады; мысалы, Сандакан қаласы – Сандакан ауданының және Сандакан бөлімінің астанасы. Кейбір ірі аудандар муким деңгейіне жеткенше, автономиялы кіші аудандарға (daerah kecil; сөзбе-сөз "кіші аудан") бөлінеді. Бұл Саравак және Сабахта кең таралған, сондай-ақ соңғы жылдары Малайзия түбегінде де кездеседі, мысалы, Келантандағы Ложинг автономиялы кіші ауданы. Дегенмен, Сабахтағы кіші аудандар мукимдерге бөлінбейді.

Парламент пен жергілікті билікпен қарым-қатынас

Әкімшілік аудан жергілікті өзін-өзі басқару аймағынан жер басқару және түсімдермен айналысу арқылы ерекшеленеді, ал жергілікті өзін-өзі басқару аймағы тұрғындарына негізгі инфрақұрылымды жоспарлау және ұсынумен айналысады. Әкімшілік аудан шекаралары әдетте жергілікті өзін-өзі басқару аймағы шекараларымен сәйкес келеді, бірақ кейде, әсіресе қалаларда, айырмашылықтар болуы мүмкін. Мысалы, Селангор штатындағы Петалинг ауданы үш жергілікті билік органдарымен басқарылады: Петалинг Джая қалалық кеңесі, Шах Алам қалалық кеңесі және Субанг Джая қалалық кеңесі. Керісінше, бір жергілікті билік бірнеше ауданды басқаруы мүмкін, мысалы, Пенанг штатындағы Солтүстік-Шығыс Пенанг аралы ауданы мен Оңтүстік-Батыс Пенанг аралы ауданы Пенанг аралы қалалық кеңесімен басқарылады. Әкімшілік аудан шекаралары Малайзия Парламентінің сайлау округтері шекараларының негізін де құрайды. Дегенмен, бұл әрқашан осылай бола бермейді; Кланг аңғары және Кинта аңғары сияқты тығыз қоныстанған аймақтарда аудан, жергілікті өзін-өзі басқару және парламент шекаралары арасында елеулі үлестірулер болады.

Тауншиптер (Муким)

Малайзия түбегіндегі 11 штат, оның ішінде Федералды аумақтарда, аудандық басқарма мен штат үкіметі басқаратын қалалар (Путраджая үшін – аймақтар) бар. Толық тізімді мына жерден қараңыз: Санат:Малайзия мукимдері. Дегенмен, Малайзиядағы екі штат және бір федералды аумақ ешқандай қалаларға бөлінбеген.