Кіріспе

1965 жылы The Beatles тобының синглы, The Beatles әні.

"Yesterday" – ағылшын рок-тобы The Beatles-тың әні, авторы Пол Маккартни, ал авторлық құқығы Леннон–Маккартниге тиесілі. Алғаш рет ол 1965 жылдың тамызында «Help!» альбомында жарық көрді, бірақ АҚШ-та қыркүйек айында жеке сингл ретінде шықты. Ән АҚШ хит-парадтарының жоғарғы сатысына көтерілді. Кейіннен 1966 жылдың наурыз айында ол Ұлыбританиядағы «Yesterday» EP-інде, ал 1966 жылдың маусымында «Yesterday and Today» альбомында (АҚШ) тұңғыш рет пайда болды. Маккартнидің вокалы мен акустикалық гитарасы, сондай-ақ скрипка төрттігінің сүйемелдеуімен орындалған бұл ән, топтың алғашқы дербес туындысы болды. Ол бүгінгі күнге дейін танымал және 2200-ге жуық кавер-нұсқасымен музыка тарихындағы ең көп орындалған әндердің бірі саналады. 1999 жылы BBC Radio 2 радиостанциясының музыка сарапшылары мен тыңдаушылары жүргізген сауалнамада "Yesterday" 20 ғасырдың ең үздік әні деп танылды, ал келесі жылы MTV және Rolling Stone журналы оны барлық уақыттағы №1 поп-ән деп жариялады. 1997 жылы ән «Грэмми» атақ залына енгізілді. Broadcast Music Incorporated (BMI) компаниясы мәліметінше, бұл ән 20 ғасырда жеті миллионнан астам рет орындалған. "Yesterday" – бұрынғы қарым-қатынастың аяқталуы туралы мұңды баллада. Әнші бұрынғы күндерді сағынып, оның сөзі салдарынан ажырасып қалған сүйіктісімен бірге өткен шаққа ностальгиямен толы лебіз білдіреді. Маккартни – бұл тректе Бітлз тобынан жалғыз қатысушы. Финалдық жазба Битлздің басқа туындыларынан настолько ерекшеленгендіктен, топ мүшелері Ұлыбританияда оны жеке сингл ретінде шығаруға қарсылық білдірді. Дегенмен, басқа әртістер оның кавер-нұсқаларын дереу жазды. The Beatles тобының жазбасы 1976 жылы Ұлыбританияда сингл ретінде шығарылып, хит-парадта 8-орынға жетті.

Басқа әндерге ұқсастығы

2001 жылы Иан Хаммонд Маккартнидің "Yesterday" әнін Рей Чарльздің Хоги Кармайклдың "Georgia on My Mind" әніне түбегейлі түрде еліктегенін болжады. Хаммонд мақаласын "Yesterday" әні – «толыққанды түпнұсқа және ерекше [туынды»] деп аяқтады. 2003 жылдың шілдесінде британдық музыка зерттеушілері "Yesterday" әнінің мәтіні мен ұйқас схемасының Нат Кинг Коул мен Фрэнки Лэйннің "Answer Me, My Love" әнімен беткей ұқсастықтарын анықтады; бұл ән бастапқыда Герхард Винклер мен Фред Раухтың "Mütterlein" деп аталатын неміс әні болған. 1953 жылы Лэйн бұл әнді Ұлыбритания хит-парадтарында "Answer Me, O Lord" деген атпен бірінші орынға шығарды, бұл Маккартниге әсер еткен болуы мүмкін деген пікірге әкелді. Маккартнидің өкілдері "Answer Me, My Love" пен "Yesterday" әндерінің арасында ешқандай ұқсастық жоқ екенін мәлімдеді. "Yesterday" әні мына сөздермен басталады: "Yesterday, all my troubles seemed so far away. Now it looks as though they're here to stay." ("Кеше, менің барлық қиындықтарым алысқа кеткендей болды. Енді олар осы жерде қалатын сияқты.") "Answer Me, My Love" әнінің екінші шумағында былай делінеді: "You were mine yesterday. I believed that love was here to stay. Won't you tell me where I've gone astray?" ("Кеше сен маған тиесілі едің. Мен махаббаттың мәңгілік болатынына сендім. Мен қателескенімді айтшы.")

Құрамы мен құрылымы

Көрнеуіне қарапайым, тек Маккартни ғана Epiphone Texan болат тілшелі акустикалық гитарада ойнайды, оған арқада струналық квартет сүйемелдеді – Beatles тобының сеанстық музыканттарды алғаш рет пайдалануының бірі. "Yesterday" әні екі контрастты бөлімге ие, олар мелодиясы мен ырғағы бойынша ерекшеленеді, соның арқасында әртүрлілік пен үйлесімді қарама-қайшылық сезімі туады. Басты мелодия жеті такттан тұрады, бұл халық әндерінде өте сирек кездеседі, ал «көпір» немесе «орталық сегіздік» әдеттегідей сегіз такттан тұрады, көбінесе екі төрт тактты фразадан құралады. Бірінші бөлім ("Кеше, менің барлық қиындықтарым алысқа кеткендей болды") F аккордымен басталады (аккордтың үшінші нотасы алынып тасталған), содан кейін Em7, A7 және D минорына өтеді. Осы тұрғыдан алғанда, бастапқы аккорд – алдау. Музыка зерттеушісі Алан Поллак атап өткендей, негізгі тональность (F мажоры) «D минорына қарай» бағытталмас бұрын орнығуға уақыт таппайды. Ол бұл ауытқудың Леннон мен Маккартни жиі қолданатын композициялық тәсіл екенін, оны «кешіктірілген қанағаттану» деп сипаттайды. Поллак пікірінше, екінші бөлім ("Оның неге кеткенін білмеймін") қағазда жазылғанда естілгендей әсерлі емес. Em7-ден басталады.

Ән The Ed Sullivan Show бағдарламасында жоғарыда аталған F тональностьінде орындалды, Маккартни ғана Beatles тобынан орындады, ал студиялық оркестр аспаптық сүйемелдеуді қамтамасыз етті. Дегенмен, 1965 және 1966 жылдарғы гастрольдерде барлық Beatles әншілері G мажорлық нұсқасын орындады. Маккартни The Howard Stern Show бағдарламасында "Yesterday" әнінің мәтінін конверттің артына жазғанын айтты. Кейін Маккартни "Scrambled Eggs" әнінің түпнұсқа нұсқасын, сондай-ақ қосымша жаңа мәтіндерді Джимми Фэллон мен The Roots тобымен бірге Late Night with Jimmy Fallon бағдарламасында орындады. "Yesterday" әнінің кейбір сөздері анасы Мэри Маккартнидің ерте қайтысы туралы еске салады ма деген сұраққа ол: «Мен осылай ойламадым, бірақ болуы мүмкін» деп жауап берді.

Шығару

Әннің қалай шығарылуы керектігі туралы пікірталасқа қатысты Мартин кейін былай деді: «'Yesterday' шынымен Beatles әні емес еді және мен бұл туралы Брайан Эпштейнмен әңгімелестім: 'Бұл Полдың әні екенін білесіз, оны Пол Маккартни деп атайық па?' Ол: 'Жоқ, не істесек те, біз Beatles тобын бөліспейміз' деді». «Yesterday» Beatles-тің бұрынғы жұмыстарынан өзгеше болғандықтан және олардың имиджіне сай келмегендіктен, Beatles Ұлыбританияда сингл шығарудан бас тартты. Бірақ бұл Мэтт Монроға «Yesterday» әнінің көптеген кавер-версияларының біріншісін жазуға кедергі болмады. Оның нұсқасы 1965 жылдың күзінде шыққаннан кейін Ұлыбритания чарттарының топ-10-ға енді. Beatles-тің АҚШ-тағы Capitol лейбліне әсері, Ұлыбританиядағы EMI-нің Parlophone лейбліне қарағанда әлсіз болды. АҚШ-та «Yesterday» әні «Act Naturally» әнімен бірге, Старрдың вокалымен сингл ретінде шықты. Сингл 1965 жылдың 13 қыркүйегінде жарық көрді және 9 қазаннан бастап төрт апта бойы Billboard Hot 100 чартында бірінші орынды иеленді. Ән чартта 11 апта болды, бес апта ішінде миллион дана сатылды. Сол жылы сингл АҚШ-тың Cash Box поп-синглдер чартында үш апта бойы бірінші орында тұрды. «Yesterday» американдық чарттарда қатарынан бірінші орынға шыққан Beatles тобының бесінші синглі болды, ол сол кездегі рекорд еді. Басқа синглдер: «I Feel Fine», «Eight Days a Week», «Ticket to Ride», «Help!» және «We Can Work It Out». 1966 жылдың 4 наурызында ән британдық Yesterday EP-нің титулды трегі ретінде шығарылды. 26 наурызда EP екі ай бойы бірінші орында тұрды. Сол жылы «Yesterday» Солтүстік Америкада Yesterday and Today альбомының титулды трегі ретінде қосылды. «Yesterday» A Collection of Beatles Oldies альбомына енді, бұл 1966 жылдың желтоқсанында Ұлыбританияда шығарылған жинақ альбом, онда 1963 және 1966 жылдар аралығында топ шығарған хит-синглдер мен басқа да әндер бар. 1976 жылдың 8 наурызында Parlophone «Yesterday» әнін Ұлыбританияда сингл ретінде шығарды, B-жағында «I Should Have Known Better» әні болды. Сингл Ұлыбритания сингл чартында 8-орынға жетті. Бұл релиз Beatles-тің EMI-мен келісімшартының аяқталуына байланысты болды, бұл компанияға Beatles-тің жазбаларын қалағандай қайта өңдеуге мүмкіндік берді. EMI сол күні Beatles-тің 22 британдық синглін, сонымен қатар «Yesterday» әнін қайта шығарды, олардың алтауы Ұлыбритания чартында орын алды. 2006 жылы әннің нұсқасы Love альбомына енгізілді. Бұл нұсқа «Blackbird» әнінен акустикалық гитараның кіріспесімен басталады, ол бастапқы G тоналығынан F тоналығына бір қадам төмен түсірілді, «Yesterday» әніне тегіс өту үшін.

Қабылдау және мұра

"Yesterday" – танымал музыка тарихындағы ең көп жазылған әндердің бірі. Оның Гиннес рекордтар кітабына енгізілгені 1986 жылдың қаңтарына дейін 1600 жамылғы нұсқасы жасалғанын көрсетеді. 1990 жылдары Muzak коммерциялық жазбаларға негізделген бағдарламаларға көшкеннен кейін, оның қорына шамамен 500 "Yesterday" жамылғысы қосылды. 1972 жылы Stereo Review журналында жарияланған рок музыкасының дамуы туралы мақаласында Джоэл Вэнс бұл әнді классикалық және барокко рок стилінің пайда болуына себепкер деп атады, сондай-ақ Rolling Stones тобының "As Tears Go By" әні мен Moody Blues және Classics IV сияқты артистердің туындыларын болжады. "Yesterday" әні "1965 жылғы үздік ән" үшін Ivor Novello сыйлығын жеңіп алды және "Жылдың ең көп орындалған туындысы" номинациясында Леннон-Маккартнидің "Michelle" әнінен кейін екінші орынға ие болды. Соңғы кезде Rolling Stone журналы "Yesterday" әнін 2004 жылғы "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 13-орынға, ал 2010 жылғы "The Beatles-тің 100 ең ұлы әні" тізімінде төртінші орынға қойды. 1999 жылы Broadcast Music Incorporated (BMI) "Yesterday" әнін американдық радио және теледидарда 20-ғасырдың ең көп орындалған әндері тізімінде үшінші орынға орналастырды, ол шамамен жеті миллион рет орындалды. "Yesterday" әнінен кейін тек Association тобының "Never My Love" және Righteous Brothers тобының "You've Lost That Lovin' Feelin'" әндері ғана жоғары тұрды. "Yesterday" сол жылы барлығы алты Grammy сыйлығына ұсынылды, ал "Help!" әні төрт номинацияда ұсынылды. Топ он сыйлықтың ешқайсысын жеңе алмағаннан кейін Capitol Records компаниясының бас директоры Алан Ливингстон "Жыл әні" сыйлығының "Yesterday" әніне берілмеуі "барлық шараның мағынасын жоққа шығарады" деп ресми наразылық білдірді. Чак Берри бұл әнді өзі жазғанда еді деп тілегенін айтты. "Yesterday" әні қарапайым және сезімталдығы үшін де сынға ұшырады. Боб Дилан бұл әнді ұнатпай, "Конгресс кітапханасына барсаңыз, одан да жақсы әндерді таба аласыз. "Michelle" және "Yesterday" сияқты миллиондаған әндер Tin Pan Alley-де жазылған" деді. Дилан төрт жылдан кейін Харрисонның көмегімен "Yesterday" әнінің өзіндік нұсқасын жазды, бірақ ол жарыққа шыққан жоқ. 1980 жылы қайтыс болмас бұрын Леннон: "Мәтіні ешқандай мағынаға келмесе де, жақсы шумақтар бар. Олар әбден жұмыс істейді, бірақ сіз бүкіл әнді оқысаңыз, ол ештеңе айтпайды" деп түсіндірді және ән "әдемі – және мен оны өзім жазғанды тілемедім" деп қосты. Леннон 1971 жылы шыққан Imagine альбомындағы "How Do You Sleep?" әнінде "Yesterday" әніне сілтеме жасады. Ән Маккартниге "Кеше жасаған жалғыз нәрсеңіз – кеше, бірақ сіз кеткеннен кейін сіз жай ғана бір күнсіз" деген жолдармен шабуыл жасайды, бұл Маккартнидің соңғы хиті "Another Day"-ге сілтеме. 2001 жылы Маккартни Йоко Онодан "Yesterday" әнінің авторлық құқығын "Lennon/McCartney" деп көрсетуден "McCartney/Lennon" деп өзгертуге келісуін сұрағанын айтты. Ол Ононың бас тартқанын, бұл сол кездегі олардың жағдайының нашарлауына себеп болғанын мәлімдеді. 2006 жылғы Grammy сыйлықтарында Маккартни "Yesterday" әнін Linkin Park және Jay Z-дің "Numb/Encore" әнімен бірге орындады. 2012 жылы BBC "Yesterday" әнінің барлық уақыттағы төртінші ең табысты ән болып қалатынын хабарлады, ол авторлық құқықтан түскен төлемдер бойынша жалпы сомасы 19,5 миллион фунт стерлингті құрады.