Кіріспе

Каннингэм скандалы – қорғаныс келісімшарттарымен айналысатын компаниялардың Конгресс мүшелері мен АҚШ Қорғаныс министрлігінің шенеуніктеріне пара беріп, федералдық келісімшарттар түрінде саяси ықпал етуі нәтижесінде туған АҚШ-тың саяси скандалы. Пара алғандардың арасында ең танымал – Калифорния штатының конгрессмені Дьюк Каннингэм, ол 2,3 миллион доллардан астам пара алғанын мойындады. Басты қорғаныс мердігерлері – Митчелл Уэйд (MZM компаниясының иесі) және Брент Р. Уилкс (ADCS Inc компаниясының иесі) болды.

Митчелл Уэйд

2005 жылдың маусым айында Уэйдтің Каннингхемнің Дель-Мардағы үйін 1,675,000 долларға сатып алғаны белгілі болды. Бір айдан кейін Уэйд оны қайта сатуға қойды, бірақ бағасы 975,000 долларға дейін төмендегенге дейін 8 ай бойы сатылмады. Каннингхем Қорғаныс ассигнациялары жөніндегі кіші комитетінің мүшесі болды; сатып алудан кейін көп ұзамай Уэйд ондаған миллион долларлық қорғаныс және барлау келісімшарттарын бастады. Маусымның соңында Каннингхем Вашингтонда болғанда тұрған яхтаның Уэйдке тиесілі екені және Каннингхем оған жалдау ақысы емес, тек техникалық қызмет ақысын төлеп отырғаны хабарланды. Федералдық тергеу бюросы жылжымайтын мүлікке қатысты тергеуді бастады. 2005 жылдың 1 шілдесінде Каннингхемнің үйі, MZM корпоративтік кеңсесі және Уэйдтің үйіне бірнеше федералдық агенттіктер бірдей рейд жасады. Каннингхемге ұсынылған ақша мен қызметтер Пентагонмен жұмыс істеуге көмектесу үшін болған. "Мемлекеттік сатып алу туралы мәліметтер 1993 жылы Уэйд құрған MZM компаниясы 2003 жылға дейін тікелей келісімшарттардан түскен кіріс туралы есеп бермегенін көрсетеді", бірақ 2002 жылдың мамырынан бастап оларға ондаған миллион долларлық келісімшарттар берілді, кейін ол 150 миллион доллардан асып кетті. "Прокурорлар Уэйдтің компаниясына келісімшарттар беруге көмектесу үшін Қорғаныс министрлігінің лауазымды тұлғасына және басқа қызметкерлеріне пара бергені туралы екінші, бөлек схеманы да ұсынды. Уэйд осы схема бойынша да кінәсін мойындады. Пентагон қызметкерлерінің есімдері сот құжаттарында көрсетілмеген". 2006 жылдың 27 сәуірінде The Wall Street Journal газетінде жариялаған мақаласында Скотт Дж. Патроу прокурорлардың Конгрестің басқа мүшелері немесе олардың қызметкерлері Митчелл Уэйдтің Каннингхемнің өтініші бойынша ұсынған проституция қызметтерін алған-алмағанын тексеріп жатқанын хабарлады. Патроу сондай-ақ Брент Р. Уилкс кез келген айыптауға қарсы күресетінін мәлімдеді. Уэйд Уилксті проституция схемасына қатысқан деп айыптады.

Брент Уилкс

1995 жылы Брент Р. Уилкс ADCS Inc. ("Автоматтандырылған құжат түрлендіру жүйелері") компаниясын құрды. Куннингэмнің көмегімен ол Пентагоннан келісімшарттар жеңіп ала бастады. The Washington Post газетінің айтуынша, "Уилкс бұрын Калифорниядағы белгісіз мердігер және лоббист болған, бірақ өткен жылы ол қорғаныс мердігерлерінің бірі ретінде танылды, Каннингэмге ақша және басқа да игіліктер түрінде 2,4 миллион доллар бергендігі айыпталды, бұл Каннингэмтің мемлекеттік тапсырыстарды оларға бағыттауына ықпал етті. Уилкстің бір компаниясы соңғы он жылда Каннингэмтің шығындар туралы есептерінде жасырынған ескертулер арқасында Пентагонмен 80 миллион доллардан астам сомаға келісімшарттар жасады". "Ол 1997 жылы 1 миллион долларлық Пентагон келісімшартын жеңіп алды, оны Каннингэм Сан-Диего үшін "құнды актив" деп жариялады. 1999 жылы ADCS компаниясы Панамада құжаттарды түрлендіруге 9,7 миллион долларлық келісімшарт алды. Содан кейін компания қорғаныс бизнесінен жылына 20 миллион доллардан астам табыс таба бастады". Дегенмен, "әскерилер ешқашан ADCS жобаларын сұрамаған. Шындығында, 2000 жылы Пентагонның бас инспекторы компанияның ең ірі жобасын, Панамада құжаттарды түрлендіруге 9,7 миллион долларлық келісімшартты сынап, бағдарлама екі конгрессменнің қысымымен құрылғанын мәлімдеді, Пентагонның сатып алу қызметкерлері оларды Каннингэм және Қарулы Күштер Комитетінің төрағасы Дункан Хантер (Р Калифорния) деп атады", оларға да Уилкс көп мөлшерде қаржы жұмсаған.