Кіріспе

Мексикадағы Козумельдегі археологиялық майя орны, осы атпен басқа да жерлер бар. Сан-Гервасио – Колумбияға дейінгі майя өркениетінің археологиялық ескертігі, ол Юкатан түбегінің солтүстік-шығыс жағалауындағы Козумель аралының солтүстік үштен бірінде, қазіргі Мексиканың Кинтана-Ру штатында орналасқан. Сан-Гервасионың майя тіліндегі бұрынғы атауы – Тантун Кузамил, яғни «Қызылқұйрықтар орнындағы жалпақ тас». Бұл қираған орын бұрын бала тудыру, өнімділік, ем-дом және тоқымашылық құдайы Икс-Челге табыну орталығы болған. Колумбияға дейінгі майя әйелдері өмірінде кем дегенде бір рет Сан-Гервасиоға сапар шегіп, құрбандықтар шалуға тырысқан. 1560 жылы испан тарихшысы Диего Лопес де Коголудо былай деп жазды: «Паломниктілер өз уәделерін орындау үшін, құрбандықтарын шалуға, қажеттіліктеріне көмек сұрауға және жалған құдайларына адал болуға Козумельге келеді». 1549 жылы Юкатан епископы Диего де Ланда майялар «Козумельді Иерусалим мен Римге қажылық сапарға бару сияқты құрметтегенін, сондықтан олар осы жерге барып, сыйлықтар сыйлаған, біз қасиетті орындарға баратындай, егер өздері бара алмаса, әрқашан құрбандықтарын жібергенін» жазды.

Шолу

Сан-Жервазиодағы тас құрылымдардың көпшілігі қазір шатырларын және қабырғаларының жоғарғы бөліктерін жоғалтқанмен, Гарвард және Аризона университеттерінің археологтары 1970-ші жылдардың басында осы ғимараттардың қалдықтарының егжей-тегжейлі жоспарларын жасады, бұл оларға бұл ғимараттардың қайта құрылған түрлерін жасауға мүмкіндік берді. Бұл реконструкциялардың суреттері Мексиканың Кинтана-Ру штатының агенттігі және Сан-Жервасио қираған жерлерін қоршап тұрған мемлекеттік паркті күтіп-ұстауға жауапты агенттік – Козумель парктері мен мұражайлар қоры (FPMCQROO) сатуға ұсынатын нұсқаулықта келтірілген. Археологиялық парк туралы, оның жұмыс уақыты, кіру ақысы және жол көрсеткіштері сияқты қосымша ақпаратты FPMCQROO веб-сайтында CozumelParks.com мекенжайы бойынша табуға болады.

Парк – жануарлар дүниесінің қорғаныш аймағы, ал жергілікті игуаналар адамдарға үйреніп кеткен. Басқа да кесіртке түрлері көп болғанымен, олар соншалық сенімді емес. Сол сияқты, кейде қираған үйінділер арқылы өтіп бара жатқанда көрінетін пекарилер мен коатилер де туристерден қауіпсіз қашықтықта қалуға тырысады. Қираған жерлер бірнеше шаршы километрге тараған 4 ауданды қамтиды, бірақ 1-ші ауданның ғана белгілі бір бөліктері жұртшылыққа ашық. 1-ші аудандағы қолжетімді ғимараттардың көпшілігі 1-ші ауданның Орталық алаң тобының ішінде немесе жақын орналасқан.

Тарих

Сан-Жервасиоға алғаш рет 1518 жылы испандықтар үшін аралды ашқан Хуан де Грижальва келді. Еуропалықтардың екінші тобы 1519 жылы Веракрусқа жол тартқан Эрнан Кортес экспедициясымен бірге аралға тоқтады. Екі топты да Косумель майялары жылы қабылдады, тіпті Кортес оларға болашақта аралға келген испандықтарға көрсету үшін хат жазды, онда "Бұл жерде алтын жоқ, және олар бейбіт халық" делінген. Бірақ, 1520 жылы Панфило де Нарваес экспедициясы келгенде бұл хат көп көмектеспеді. Экспедиция экипажының бірнеше мүшесі шешекпен ауырды. Ауру жылдам түрде бүкіл аралға тарады. Сан-Жервасиода осы шешек құрбандарының және испандықтар берген шыныдан жасалған сауда моншақтарының бірге жерленген үш жаппай қабірі табылды.