Кіріспе
Австралияның Жоғарғы Сотының Cattanach v Melchior [2003] HCA 38; (2003) 215 CLR 1 үкімі, медицина саласында абайсыздыққа қатысты Австралияның Жоғарғы Сотында қаралып, маңызды шешім болды. Жоғарғы Соттың көпшілігі (МакХью, Гаммоу, Кирби және Каллинан судьялары; Глисон CJ, Хейн және Хейдон судьялары қарсы дауыс берді) абайсыздық танытқан дәрігердің сау баланың өсіп-өнуіне және күтіміне қажетті шығындарды өтеуге жауапты екенін анықтады.
Cattanach v Melchior [2003] HCA 38; (2003) 215 CLR 1, was a significant case decided in the High Court of Australia regarding the tort of negligence in a medical context. It was held by a majority of the High Court (by McHugh, Gummow, Kirby and Callinan JJ; Gleeson CJ, Hayne and Heydon JJ dissenting) that the negligent doctor could be held responsible for the costs of raising and maintaining a healthy child.
Фактілер
Керри Энн Мелхиор акушер-гинеколог Стивен Альфред Каттанахқа барып, үшінші баланы қаржылай күтуге шамасы жетпейтінін айтып, түтікшелерді байлау операциясын жасауды сұрады. Ол 15 жасында бір жұмыртқалық безі алынғанын және сол кезде бір аналық түтігі де алынғанын еске түсірді. Операция жасағанда доктор Каттанах екінші аналық түтікті таба алмады, сондықтан Мелхиордың есіндегі ақпарат дұрыс деп ойлады. Бірақ кейіннен Керри Энн күйеуі Крейг Мелхиордан жүкті болып, сау бала, Джорданды дүниеге әкелді. Керри Энн мен Крейг Мелхиор доктор Каттанахқа салғысыздан жасалған іс үшін шағымданып, сотқа жүгінді. Керри Энн жүктілік және босанудан туған зиянды өтеуді, Крейг отбасылық қарым-қатынастың жоғалуы үшін өтеуді, ал олар екеуі баланың өсіп-өнуіне және күтіміне кеткен шығындарды өтеуді талап етті.
Квинсленд штатының Жоғарғы соты
Квинсленд штатының Жоғарғы сотында Холмс судьясы доктор Каттанахтың Мельхиорларды олардың бала көтеру қабілеті туралы ескертпеуінің және оның салдарынан келген абайсыз кеңесінің нәтижесінде олардың жоспарланбаған баласы болғанын анықтады. Мелхиор ханым жүктіліктен туындаған залал үшін 103 672,39 доллар, Мелхиор мырза консорциумды жоғалту үшін 3000 доллар, ал олар баланың тәрбиесі мен күтіміне кеткен шығындар үшін бірлесіп 105 249,33 доллар алды. Доктор Каттанах пен Квинсленд штатының (доктор Каттанахтың абайсыздағы үшін жауапты) Квинсленд апелляциялық сотына (МакМурдо П., Дэвис және Томас судьялары) берген апелляциясы көпшілік дауысымен қабылданбады, Томас судьясы қарсы дауыс берді. Кейіннен, айыпталушыларға салауатты баланың тәрбиесі мен күтіміне байланысты шығындарды өтеу туралы мәселе бойынша ғана Жоғарғы сотқа шағымдануға арнайы рұқсат берілді.
Жоғары Сот
Квинсленд штаты мен жауапкер доктор Каттанах сау баланың дүниеге келуі зиян емес және осыған байланысты өтеуге жатпайды, талапкерге дене жарақаты келмеген, мұндай өтеу сот процестерінің көптелуіне әкелуі мүмкін, сондай-ақ бала тәрбиелеудің пайдасы, оны өлшеу мүмкін болмаса да, шығындарынан жоғары болуы мүмкін деп мәлімдеді. Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралияның Бас сот прокурорлары да рұқсат алып, осы пікірлерді қолдады. Алайда, Жоғарғы соттың көпшілігі – McHugh және Gummow судьялары бірлескен шешімінде, сондай-ақ Kirby және Callinan судьялары бала тәрбиелеуге кеткен шығындарды өтеуге болатынын анықтады. Көпшіліктің ішінде McHugh және Gummow судьялары мен Kirby судьясы Квинсленд апелляциялық сотының көпшілігінен өзгеше пікір білдіріп, бала тәрбиелеу шығынына қатысты талапты таза экономикалық зиян ретінде қарастырмай, оның себебі доктор Каттанахтың салдарынан г-жа Мелхиордың алған жарақаты екенін айтты. [12] McHugh және Gummow судьялары медициналық шығындар мен босандыру кезіндегі ауыру мен азапты өтеуге рұқсат берудің логикасы бар, бірақ бала тәрбиелеу шығындары үшін рұқсат берудің логикалық түсіндірмесі жоқ екенін көрсетті. [13] Callinan судьясы ғана Квинсленд штатының көпшілігімен келісіп, бұл жағдай таза экономикалық зиянға жатады деді. [14] McHugh және Gummow судьялары талап етілген зиян баланың өзіне немесе ата-ана мен бала арақатынасына емес, керісінше, ата-ана болудан туындаған заңдық және моральдық жауапкершіліктердің салмағына байланысты екенін мәлімдеді. [15] Kirby судьясы залал баланың дүниеге келуінен емес, экономикалық зияннан туындағанын айтты. [16]
Заңнамалық реформа
2003 жылдың қараша айында Квинсленд парламенті 2003 жылғы Әділет және басқа да заңнамаға енгізілген өзгерістер туралы заңды қабылдады. Осы заңның 41-тармағы 2003 жылғы Азаматтық жауапкершілік туралы заңға 49А және 49Б жаңа тармақтарын қосты. Бұл тармақтар сау баланың өсіп-өнуіне байланысты туындаған қаржылық залап үшін соттың өтемақы тағайындауына тыйым салады. Бұл, тиімді түрде, Квинсленд штатында Cattanach v Melchior ісі бойынша бұрынғыдай өтемақы тағайындалуына кедергі келтіреді, бірақ бұл түзету қате туылған балаға байланысты талаптарды жоламайды. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының 2002 жылғы Азаматтық жауапкершілік туралы заңының 71-тармағы да осыған ұқсас әсер етеді. Сонымен қатар, 1936 жылғы Азаматтық жауапкершілік туралы заңның 67-тармағы да осыған ұқсас әсерге ие, бірақ оның мазмұны сәл өзгеше.