Кіріспе
Ішкі нетбол – нетболдың бір түрі, ол тек үй ішінде, әр жағынан және жоғарыдан тормен қоршалған алаңда ойналады. Тор доптың алаңнан шығуын болдырмайды, бұл ойынды тоқтату жиілігін азайтады. Бұл ішкі нетболды нетболдан жылдам етеді. Ішкі нетболдың екі негізгі түрі бар: "6 адамнан" және "7 адамнан". Ішкі нетбол нетболға қарағанда әр жынысты командалардың арасындағы матчтарға көбірек назар бөледі, бірақ әйелдер ойындары, сондай-ақ ерлер ойындары да жиі кездеседі. Бұл спорт нетбол сияқты кең таралмағанмен, Англия, Оңтүстік Африка, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты елдерде оның танымалдығы артып келеді. Спортты халықаралық деңгейде Дүниежүзілік ішкі нетбол қауымдастығы (WINA) басқарады.
Шолу
Нетболдың ережелері дәл нетбол ережелерімен ұқсас, екі команданың мақсаты – мүмкіндігінше көп гол соғу. Жабық нетбол ойыны әдетте 10 минуттан тұратын төрт кезеңнен құралады. Екі төреші болады, олардың әрқайсысы корттың бір жағынан жауапты. Ойын соңында ең көп ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Егер іріктеу ойындарында тең түссе, екі 5 минуттық қосымша уақыт тағайындалады. Егер теңдік сақталса, екі ұпайға басымдық таныған команда жеңіліс таппайды.
6-бір жақты
Бұл нұсқада алаң үштен бір бөлігіне емес, жартысына бөлінеді және командада жеті емес, алты ойыншы болады. Команда екі орталық/байланыс ойыншысынан, екі шабуылшыдан және екі қорғаушыдан тұрады. Екі шабуылшы ойыншылар алаңның бір жартысында, ал екі қорғаушы өздерінің шабуыл жағына қарасты жартысында орналасады. Шабуылшылар мен қорғаушылар алаңның кез келген бөлігінде, соның ішінде ату шеңберінде, еркін жүріп алады. Орталық/байланыс ойыншыларына екі шеттегі ату шеңберлерін қоспағанда, алаңның кез-келген жерінде болуға рұқсат етіледі. Гол соғу ережесі де өзгеше, Fast5 нетболына ұқсас: шабуылшылар шеңбердің ішінен атып, сәтті соққан жағдайда 1 ұпай алады. Шабуылшылар немесе орталық/байланыс ойыншылары шеңбердің шетінен немесе одан тыс жерден де атуға болады. Осы қашықтықтан немесе одан әрі сәтті атылған гол 2 ұпайға бағаланады (баскетболдағы 3 ұпайлыққа ұқсас). Бұл ойынды дәстүрлі 7 ойыншылық нетболдан едәуір өзгертеді, шабуылшылар 2 ұпайлық гол үшін орталық/байланыс ойыншыларын дайындауға тырысады. Гол соғылғаннан кейін қарсы команданың қорғаушысы өз шеңберінің үстінен допты ойынға енгізеді. Бұл ойынды одан да жылдам етеді, себебі допты орталыққа қайтарудың қажеті жоқ, 7 ойыншылық нетболдағыдай.
7-бір жақты
Бұл нұсқа түпнұсқа нетболға өте ұқсас, алаң үш бөлікке бөлінген және жеті ойыншы да сол сияқты орналасқан. Тек 1 ұпайлық лақтырулар ғана мүмкін, және тек ату шеңберінің ішінде.
Халықаралық бәсекелестік
Халықаралық деңгейде Австралия мен Жаңа Зеландия бірнеше рет Транс-Тасман қалқаны үшін күресті. Осы сериядан кейін Оңтүстік Африка Дүниежүзілік жабық нетбол қауымдастығына (WINA) қосылды және 2001 жылы Австралияда жабық нетболдан әлем чемпионаты өткізу жоспарланды. 2002 жылдың маусым айында Австралия мен Англия WINA Tri Series турнирі үшін Оңтүстік Африкаға сапарлады. Бұл турнирде де ашық әйелдер, ашық аралас және ашық ерлер арасындағы жарыс өтті. 2003 жылы Жаңа Зеландия Окленд қаласында әлем чемпионатын қабылдады, онда Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африка командалары бақ сынасты. Бұл 21 жасқа дейінгі әйелдер арасындағы әлем чемпионаты деңгейіндегі алғашқы жарыс болды, және бұл жарыс барлық келесі ашық турнирлерде де өткізілді. Сондай-ақ 2003 жылғы әлем чемпионатында Дүниежүзілік жабық нетбол қауымдастығы өздерінің турнирлер күнтізбесіне 30 жастан жоғары әйелдер, 30 жастан жоғары аралас және 18 жасқа дейінгі жасөсперімдер дивизиондарын қосты. 2004 жылдың ақпан айында Австралияның Selected Masters және 18 жасқа дейінгі командалары Оңтүстік Африкаға сапар шекті. Сапар сәтті аяқталды және екі жыл сайынғы турларды жалғастыруға негіз салды, келесі халықаралық серия 2006 жылы өткізілуі тиіс болды. 2007 жылы (Англия) жабық нетбол қауымдастығы (INA) Англия құрамасын Три Нациялар кубогіне қатыстыру үшін нетболшылар құрамын іріктеді, бұл турнир 2007 жылдың қараша айында Оңтүстік Африкада өтті. Турнирге 19 жасқа дейінгі, ашық әйелдер және ашық аралас санаттарында командалар қатысты. Австралия турнирдің барлық үш деңгейінде де жеңіске жетті. Австралия 2008 жылдың маусым айында Куинсленд штатындағы Голд-Кост қаласында жабық нетболдан әлем чемпионатын қабылдады, онда төрт ел де алғашқы әлем чемпионаты сериясында өнер көрсетті. 2010 жылы Оңтүстік Африка ашық ерлер, әйелдер және аралас командалар, сондай-ақ Оңтүстік Африка, Австралия және Англияның 21 жасқа дейінгі командалары үшін үш елдің турнирін өткізді. 2012 жылы Австралия Квинсленд штатының Брисбен қаласында жабық нетболдан әлем чемпионатын қайтадан өткізді. Австралия 6 және 7 ойыншыдан тұратын командалар арасындағы жарыстарда барлық дивизионда (әйелдер, ерлер, аралас және 21 жасқа дейінгі) жеңіске жетті. Жаңа Зеландия командалары барлық дивизиондарда бәсекеге қабілетті болды және ірі финалда үстемдік танытты. 2013 жылы Оңтүстік Африка 30 жастан жоғары аралас, әйелдер және 18 жасқа дейінгі аралас және әйелдер командалары үшін үш елдің шеберлік сериясын өткізді. Оңтүстік Африка Австралияда барлық дивизиондарда, ал Англия әйелдер арасындағы 30 жастан жоғары және 18 жасқа дейінгі жарыстарда өнер көрсетті.
Австралия
Австралияда жыл сайын екі ұлттық чемпионат өтеді: Ашық ұлттық чемпионат және Жас ұлттық чемпионат. Ашық чемпионат төрт дивизионнан тұрады: ерлер, әйелдер, аралас және 21 жасқа дейінгі әйелдер, ал Жас чемпионаты төрт дивизионнан тұрады: 30 жастан асқан әйелдер, 30 жастан асқан аралас, 18 жасқа дейінгі аралас және 18 жасқа дейінгі әйелдер. Осы турнирлерден әр дивизиондағы Австралияның ең үздік ойыншыларын көрсететін тиісті All Star командалары іріктеледі. Жабық нетбол Австралия бойынша әлеуметтік деңгейде таралған. Бұл жарыстарға түрлі аудандар, орталықтар немесе ареналар қатысады, соның ішінде Сиднейдің ең көне жабық спорт орталықтарының бірі – Rec Club Miranda.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда жыл сайын өткізілетін үш ірі турнир бар: Солтүстік Суперлигасы (Окленд қаласында, сондай-ақ Гамильтонды қамтиды), Орталық Суперлигасы (Веллингтон қаласында, сондай-ақ Манавату, Таранаки және Нейпирді қамтиды) және Оңтүстік Суперлигасы (Крайстчерч қаласында). Осы маусымдардың соңында осы үш жарыстан шыққан ең үздік командалар қатысатын Ұлттық турнир өтеді. Бұл турнирде аралас, ерлер, әйелдер, 40 жастан жоғары, 35 жастан жоғары, 30 жастан жоғары, 21 жасқа дейін және 19 жасқа дейін жас топтары бойынша жарыстар өткізіледі. Бұл турнир жыл сайын наурыз айының бірінші демалыс күнінде өтеді.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африкада жыл сайын үш ұлттық чемпионат өтеді: Ашық және аралас ұлттық чемпионаттар, үлкендер мен кішілер арасындағы ұлттық чемпионаттар және жасөспірімдер арасындағы ұлттық чемпионаттар. Ашық және аралас чемпионаттарда алты дивизион бар: ерлер, әйелдер A және B, аралас A және B, 21 жасқа дейінгі әйелдер. Ал үлкендер мен кішілер арасындағы чемпионатында үш дивизион бар: 30 жастан асқан әйелдер, 35 жастан асқан әйелдер, 30 жастан асқан аралас, 18 және 19 жасқа дейінгі әйелдер. Әр дивизиондағы турнирде үздік көрсеткен ойыншыларды ескере отырып, «Жұлдызды командалар» құрылады.
Англия
2007 жылы INA Англия Оңтүстік Африкада Оңтүстік Африка және Австралия командаларымен өзінің алғашқы Три-Нашнс турниріне қатысты. Осы жетістіктен кейін INA Англия 2008 жылы Австралияда өткен Netball World Cup турниріне қатысты. 2010 жылы INA үшінші рет Оңтүстік Африкада әлем чемпионатына қатысты, онда әйелдердің ашық құрамасы күміс жүлде алды, ал INA Англия ойыншысы «Турнирдің үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. 2012 жылы Брисбенде өткен әлем чемпионатында Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасы күміс медальді қанжығасына ілді. 2013 жылы Англия «Мастерс Три Нешнс» турниріне 30 жастан асқан әйелдер командасымен және 18 жасқа дейінгі әйелдер құрамасымен қатысты. 30 жастан асқан әйелдер құрамасы жартылай финалға жетіп, финалға шығу мүмкіндігінен Австралияға шамалы ғана қалып қойды. INA Англия 7 адамдық командалар арасында 18 жасқа дейінгілер мен 30 жастан асқандар арасында «Турнирдің үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды.