Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стойко Иванов Стойков (26 қазан 1912 – 9 желтоқсан 1969) – болгар тіл білімі маманы, славист.
Stoyko Ivanov Stoykov (; 26 October 1912 – 9 December 1969) was a Bulgarian linguist, Slavist.
Өмірбаян
София университетінің славян филологиясын бітірген (1935). Прагада фонетика, диалектология және славян тіл білімі саласында маманданған (1937–1939). Карлова университетінен (Прагадағы Карл университеті) PhD дәрежесін алған (1939). Болгария Ғылым академиясының Болгария тілі институтында ассистент (1942), Лингвистикалық атласпен болгар диалектологиясы бөлімінің меңгерушісі (1952–1969) және сол институттың директорының орынбасары (1958–1969) қызметтерін атқарды. Сонымен қатар, София университетінде ассистент (1943), доцент (1947) және профессор (1950–1969) болып жұмыс істеді. Филология факультетінің деканы (1953/1954, 1962–1966) және сол университеттің проректоры (1958–1960) болды. Халықаралық славян комитетінің фонетика және фонология комиссиясының төрағасы (1968/1969) және сол комитеттің хатшысы (1959–1964) лауазымдарын иеленді.
Graduated Slavic Philology at Sofia University "St. Kliment Ohridski", (1935). Specialized phonetics, dialectology, and Slavic linguistics in Prague, Czech Republic (1937–1939). Was granted PhD by the Univerzita Karlova (Charles University in Prague) (1939). Worked at the Institute for Bulgarian Language of the Bulgarian Academy of Sciences as an assistant (1942), as a head of the Section for Bulgarian Dialectology with Linguistic Atlas (1952–1969) and as a deputy director of the same institute (1958–1969). Also, worked in the Sofia University as an assistant (1943), associate professor (1947), and professor (1950–1969). Was Dean of the Phylological Faculty (1953/1954, 1962–1966) and Deputy Rector of the same university (1958–1960). Also, was Chairman of the Commission of Phonetics and Phonology at the International Committee of Slavists (1968/1969) and Secretary of the same Committee (1959–1964).
Диалектология
Стойковтың ғылыми қызметі болгар диалектологиясы, фонетикасы және лексикологиясы салаларында болды. Ол "Болгар диалектологиясы" (1949, 1962 және 1968 жылдары қайта қаралып, 1993 және 2002 жылдары қайтыс болғаннан кейін жарық көрген) атты негізгі және әлі күнге дейін бірегей кітаптың авторы. Оның құнды еңбектері – "Банат диалектісі" (1967) және "Банат диалектісінің лексикасы" (1968) монографиялары, сондай-ақ "Твардица ауылының диалектісі (Болгария) және Твардица ауылының диалектісі (Молдова)" (орыс тілінде, 1958) салыстырмалы зерттеуі. Оның "София студенттерінің диалектісі. Болгар әлеуметтік диалектологиясына үлес" ("Софийският ученически говор. Принос към българската социална диалектология") (1946) зерттеуі ерекше қызығушылық тудырады. Стойков "Болгар диалекттері атласын" (4 томдық, 1964–1981) жасауға жетекшілік етті және тікелей қатысты.
Stoykov's scholarly activities were in the fields of Bulgarian Dialectology, Phonetics and Lexicology. He was author of the fundamental and still unique book "Bulgarian Dialectology" ("Българска диалектология"), (1949, revised 1962 and 1968, posthumously 1993 and 2002). His valuable contributions are the monographies "The Banat Dialect" ("Банатският говор") (1967) and "The Lexics of the Banat Dialect" ("Лексиката на банатския говор") (1968) as well as the comparative study "The Dialect of Tvardica village (Bulgaria) and Tvardica village (Moldova)" ("Говорът на с. Твърдица (Сливенска околия в България) и на с. Твардица (Молдавска ССР)") (in Russian, 1958). Particular interest represents his study "The Sofia Student's Dialect. Contribution to Bulgarian Social Dialectology" ("Софийският ученически говор. Принос към българската социална диалектология") (1946). Stoykov was the leader and direct participant in the development of "Atlas of Bulgarian Dialects" ("Български диалектен атлас") (in 4 volumes, 1964–1981).
Фонетика
Стойковтың болгар фонетикасына қосқан ең маңызды үлесі – оның "Болгар әдеби айтылысы" ("Български книжовен изговор") (1942), "Болгар фонетикасына кіріспе" ("Увод в българската фонетика") (1955, 1966 жылы "Болгар тілінің фонетикасына кіріспе" деген атпен қайта жаңартылған 3-ші басылымы) еңбектері.
Stoykov's main contributions to Bulgarian Phonetics are his studies "Bulgarian Literary Pronunciation" ("Български книжовен изговор") (1942), "Introduction in Bulgarian Phonetics" ("Увод в българската фонетика") (1955, 3rd revised edition entitled "Увод във фонетиката на българския език", 1966).
Лексикология
Стойков болгар лексикографиясы мен лексикологиясын дамытуға үлес қосты, "Орфографиялық және орфоэпиялық нұсқаулық" ("Правописен и правоговорен наръчник") (1945, 3-ші қайта жаңартылған басылымы "Правописен речник на българския книжовен език", 1954) және "Болгар тілінің түсіндірме сөздігі" ("Български тълковен речник") (1955, 4-ші басылым 1994) құрастырушысы болып қатысты, сондай-ақ "Қазіргі болгар әдеби тілінің сөздігі" ("Речник на съвременния български книжовен език") (3 томдық, 1955–1959) редакциялық алқасының мүшесі болды. Ол болгар Ұлттық қайта өрлеу дәуірінің жазушылары мен ақындарының әдеби еңбектеріне арналған зерттеулер де жариялады.
Stoykov contributed to the development of Bulgarian Lexicography and Lexicology being co author of "Orthographical and Orthoepy Manual" ("Правописен и правоговорен наръчник") (1945, 3rd revised edition entitled "Правописен речник на българския книжовен език", 1954) and "Bulgarian Language Dictionary" ("Български тълковен речник") (1955, 4th edition 1994), as well as one of the editors of "Dictionary of the Contemporary Bulgarian Literary Language" ("Речник на съвременния български книжовен език") (3 volumes, 1955–1959). He also published studies dedicated to the literary works of Bulgarian Renaissance writers and poets.