Рауль Скалабрини Ортис: Аргентиналық жазушы, журналист және эссеші

Кіріспе

Аргентиналық жазушы, журналист және эссеші

Рауль Скалабрини Ортис (14 ақпан 1898 – 30 мамыр 1959) – аргентиналық жазушы, философ, журналист, эссеші және ақын, Артуро Жаурэче мен Хомеро Манцидің досы, саяси топ – Fuerza de Orientación Radical de la Joven Argentina (FORJA) тобымен байланысты болған. Скалабрини Ортис Корриентесте дүниеге келді, ол Парана, Энтре-Риос қаласының мұражайының директоры болған натуралист Педро Скалабринидің ұлы еді. Ол Дәл ғылымдар факультетінде оқып, жер өлшеуші мамандығын алды; содан кейін Буэнос-Айреске көшіп, Боэдо және Флорида топтарының әдеби дауларына қатысты. 1923 жылы ол әңгімелер жаза бастады, олар "La Manga" атты кітапқа жинақталды; кейін "La Nación", "El Mundo" және "Noticias Gráficas" газеттерінде журналист болып жұмыс істеді, сондай-ақ Reconquista журналын құрып, басқарды. Жастық шағында Скалабрини Ортис Insurrexit деп аталатын марксистік топқа қатысты; жұмыс істеу үшін бірнеше провинцияға сапар шекті, ал 26 жасында Парижге барды, бірақ ондағы азаматтардың шетелге деген көзқарасы оны көңілі тоймады. Аргентинадағылардың барлығы сияқты, ол Ұлы депрессияның салдарына ұшырады, содан кейін президент Хиполито Иригоенге қарсы жасалған төңкерісті көрді, ол сайлау алдауы арқылы сақталған консервативті билікке бастаған "Infame Década" дәуірін ашты. 1930 жылдары ол Аргентинаның олигархия мен шетелдік мүдделердің пайдасына қанауға ұшырағанын айыптау үшін жазды. 1935 жылы құрылғаннан бастап ол FORJA (Fuerza de Orientación Radical de la Joven Argentina, "Жас Аргентинаның радикалды бағдарламасы"; испан тілінде "қола" деген мағынаны да білдіреді) тобымен байланысты болды, бұл Радикалды азаматтық одақтың ішкі тармағы еді. Артуро Жаурэчемен бірге Скалабрини Ортис Аргентинадағы тарихи ревизионизмнің негізін қалаушылардың бірі саналады, бұл 1960 жылдары айқын ықпалға ие болған, ұлтшылдыққа толы және либерализмге қарсы тарихнамалық бағыт. 1942 жылға қарай Скалабрини Ортис жұмыссыз қалды. Ол өзінің жоғары білімі, көптеген салалардағы тәжірибесі мен білімі бар екенін жариялап, газетте жарнама беріп күнкөріс табуға тырысты. Ақыры ол бастапқы мамандығына – жер өлшеуге қайта оралды және 1959 жылы Буэнос-Айресте 61 жасында қайтыс болғанға дейін жұмысын жалғастырды. Буэнос-Айрес қаласында оның құрметіне аталған көше бар.

Raúl Scalabrini Ortiz (February 14, 1898 – May 30, 1959) was an Argentine writer, philosopher, journalist, essayist and poet, friend of Arturo Jauretche and Homero Manzi, and loosely associated with the political group Fuerza de Orientación Radical de la Joven Argentina (FORJA). Scalabrini Ortiz was born in Corrientes, the son of the naturalist Pedro Scalabrini, who was the director of the museum of the city of Paraná, Entre Ríos. He studied in the Faculty of Exact Sciences and became a land surveyor; then he moved to Buenos Aires and got involved in the literary conflicts of the Boedo and Florida groups. In 1923 he started writing short stories, collected in a book, La Manga; he was then a journalist for the newspapers La Nación, El Mundo and Noticias Gráficas, and founded and directed Reconquista. In his youth, Scalabrini Ortiz participated in a Marxist group called Insurrexit; he also travelled to several provinces for work reasons, and at 26 he visited Paris, France, from where he returned disappointed by the xenophobic attitude of its citizens. Like everyone in Argentina, he felt the effects of the Great Depression, and then saw the coup d'état against president Hipólito Yrigoyen that began the Década Infame, marked by conservative rule perpetuated by electoral fraud. During the 1930s he wrote to denounce the exploitation of Argentina for the benefit of the oligarchy and foreign interests. From its foundation in 1935 onwards, he was linked to FORJA (Fuerza de Orientación Radical de la Joven Argentina, "Force of Radical Orientation of the Young Argentina"; the acronym also means "forge" in Spanish), an internal offshoot of the Radical Civic Union. Together with Arturo Jauretche, Scalabrini Ortiz is considered a pioneer of historical revisionism in Argentina, a fervently nationalistic and anti liberal current of historiography that became especially influential in the 1960s. By 1942, Scalabrini Ortiz was jobless. He had to resort to a newspaper classified ad to earn a living, noting that he possessed an ample general culture, experience and knowledge in many fields. He finally returned to his original occupation as a surveyor, and continued working when he died in Buenos Aires in 1959, at the age of 61. An avenue in the city of Buenos Aires is named in his honor.

Шығармалары мен цитаталары

Мүмкін, Скалабрини Ортисті ең жақсы сипаттайтын жұмыс – «Ішкі ынтымақтастықтың бес принципі» (Cinco principios de cooperación interna). Ол бұл принциптерді былайша түсіндіреді:
Коллективті адам принципі, себебі коллективтің еркі, коллективтің тегі сияқты, жеке тұлғадан жоғары тұруы керек. Байлық та, зиялылық та, даналық та әрбір коллективті топтың қажеттілігінің үлкен дауысын, яғни тағдыр еркіне ең жақын дауысты үнсіз қалдыруға немесе мазақ етуге құқығы жоқ. Адамды түсіну принципі, себебі бұл күрделі бірлік әрдайым биологиялық, моральдық, интеллектуалдық және рухани қажеттіліктерімен бірге болуы керек, ал адамдық шындық ешқашан абстрактілі нормаға немесе тіршіліксіз схемаға құрбандыққа шалынбауы керек. Ең әлсіздерді қорғау принципі, «Жабайылар заңынан» құтылу және нақты теңдік мүмкіндігін орнату үшін. Заңмен бекітілмеген нәрселердің бәрі күштілердің пайдасына жасырын түрде заңдастырылған. Теориялық теңдік – күштілердің пайдасына практикалық теңсіздік. Табиғи ресурстар принципі, себебі меншік – оны мүмкін еткен және қолдайтын коллективтік ұйымның өкілеттігі. Пайданың коллективтік пайдалылығы принципі, сондықтан ешкімнің қоғамға зиян келтіретін немесе пайдасыз қызметтен пайда табуға құқығы жоқ, демек, басқа біреудің ойының өнімінен немесе жақсылықты ұзақ сақтаудан алынған кез келген пайда немесе кіріс, өзінің еңбегінде немесе талантында тумағандықтан, жарамсыз және заңсыз деп есептелуі керек. Скалабрини Ортис журналистік мақалаларында және үнқатысу қағаздарында зерттеу арқылы білгендерін көпшілікке жеткізуге тырысты. Бір мақаласында ол оқырманға кеңес берді:
«Экономика және қаржы мәселелері соншалықты қарапайым, олар кез келген баланың қолынан келеді. Олар тек қосу және алу білімін қажет етеді. Егер бір нәрсені түсінбесеңіз, түсінгенше сұраңыз. Егер түсінбесеңіз, сізден ұрлық жасауға тырысып жатыр деген сөз. Осыны түсінген кезде сіз экономикалық және қаржылық ұғымдардың материалдық емес саласында отанын қалай қорғауға болатынын білдіңіз».

Perhaps the work that better defines Scalabrini Ortiz is the "Five principles of inner cooperation" (Cinco principios de cooperación interna). These principles he describes in the following manner:
Principle of the collective man, because the will of the number, which is like the surname of the collectivity, must be above the individuality. Not the wealth nor the wit or wisdom have the right to silent or mock the great voice of the necessity of the each collective group, which is the voice that best approximates the will of destiny. Principle of the man's comprehension, for this complex unity to be always present with its biological, moral, intellectual and spiritual necessities, and for the human reality never to be sacrificed to an abstract norm or a scheme without life. Principle of the protection of the weakest, to abolish the 'Law of the Jungle' and establish a real possibility of equality. Everything that is not legislated, is implicitly legislated in favour of the strong. The theoretical equality is a practical inequality in favour of the powerful. Principle of natural resources, because the property is a delegation of the power of a collective organization that made it possible and supports it. Principle of the collective utility of the profit, so that nobody has the right to obtain benefits of activities to the detriment of or useless to the society, and therefore all profit or benefit of the product of somebody else's mind or the fruitless retention of a good, must be considered null and illicit since they don't originate in the own work nor genius. In his journalistic articles and flyers, Scalabrini Ortiz tried to show the general public what he had learned by investigating. In one article he advised the reader:
"These matters of economy and finance are so simple that they are within reach of any child. They only require knowledge of addition and subtraction. When you do not understand something, ask until you do understand. If you do not understand, it is because they are trying to steal from you. When you understand that, you will already have learned how to defend the motherland on the immaterial order of economic and financial concepts."