Кіріспе

RallyCross, сондай-ақ RallyX деп те аталады, Америка Құрама Штаттары мен Канададағы Спорттық Автомобильдер Клубы (SCCA) бекіткен автомобиль жарысының бір түрі. Бұл уақыт бойынша өткізілетін жарыс, онда жүргізуші шөпте немесе топырақта жеке жүреді және оны «топырақтағы автокросс» деп санауға болады. Автокросс сияқты, мұнда абсолютті жылдамдықтан гөрі жүргізушінің шеберлігі мен машинаны басқаруына көбірек мән беріледі, ал жиі кездесетін бұрылыстар жылдамдықты әдетте 60 миль/сағ (100 км/сағ) төмен ұстайды. Көп жағдайда RallyCross, ралли жарысына автокросс жол жарысына қатысты болғандай қатысты.

Әсерлер

Американдық ралли-кростың көптеген ықпалдары бар. Атауының өзі Еуропалық ралликросс форматымен тығыз байланысы бар деген жалған ой тудырады, себебі 2010 жылдан бері АҚШ-та RallyCar U. S. Rallycross таңбасымен өткізіледі, онда дайындалған аралас трассада бірдей алты машина жарысады. Ралли-кросс этаптық ралли жарыстарымен де тығыз байланысты. Ол көбінесе этаптық жарыстарға дайындалудың қолжетімді жолы ретінде қарастырылады. Ралли-кросс әлдеқайда қауіпсіз (төмен жылдамдық, басқа көліктерден оқшаулау және көмекке жақын болу себепті) және әлемдік ралли чемпионаттары немесе Париж-Дакар раллиінің жүргізушілері қолданатын жүргізу шеберлігін дамытуға немесе жетілдіруге арзан ортаны ұсынады.

Жоспарлау

SCCA RallyCross жарыстары бірнеше ай бұрын жоспарланады. SCCA RallyCross үлкен тастар мен ағаштар сияқты қауіпті бұйымдар жоқ, кең ашық жерде өткізілуі тиіс. Трассалар пилондармен (конустармен) белгіленеді және әдетте 30–90 секундқа есептеледі. Жылдамдықтар көбінесе қалалық жылдамдықтан аспайды, ал екінші берілістен жоғары жылдамдыққа көшу сирек кездеседі. Жарыс күні жер бетінің жағдайы күрт өзгеріп, қиыршық тас немесе топырақ тозып, ойыстар пайда болып, тереңдейді, тіпті қар мен мұз еріп жатады. Осы талаптарға байланысты, жарыс өткізу үшін қолайлы орын табу іс-шараны жоспарлаудың ең қиын бөлігі болуы мүмкін. Орын таңдалғаннан және қажетті құжаттар (санкция және сақтандыруды қоса) толтырылғаннан кейін, келесі қадам – жарыс алаңын дайындау. Алаңды одан әрі дайындау үшін, қалдықтарды жою және жарыс күніне трассаны жоспарлау қажет.

Жұмыс

Жарыстың күні бағытты көрсететін конустар орнатылады және соңғы түзетулер жасалады. Жарыс кезінде орындалуы тиіс көптеген жұмыстар бар. Ұйымдастырушылар тиісті адамдарға міндеттерді бөлуге және олардың орындалуын қадағалауға жауапты. Кез келген автомобиль жолға жіберілер алдында, техникалық инспектор (немесе тексеруші) жүргізетін техникалық қауіпсіздік тексеруінен өтуі керек. Бұл адам көліктің қауіпсіздігін қалай тексеруді білуі тиіс (техникалық тексеру автомобильдің техникалық талаптарға сәйкестігін тексермейді). Бір топ адам уақытты тіркеу және есептеу жұмысына да қатысуы керек, күні бойы тіркелген уақыттарды дұрыс есептеуі тиіс. Соңғы және ең байқалатын жұмыс – бұрыш қызметкерінің жұмысы. Бұл қызметке көбінесе ағымдағы кезеңде (жарыс кезеңінде) жарыспайтын жарысшылар тағайындалады. Бұрыш қызметкерлері құлаған конустарды ауыстыруға және айыпты уақытты тіркеуге хабарлауға жауапты, ал кейбір жағдайларда төтенше жағдай туғанда жүргізушіге тоқтауға бұйыруы мүмкін.

Нәрселеу

Көбінесе жарыс трассасының орналасуы күні бойы өзгереді, себебі жарыс барысында қауіпті ойыстар мен көліктердің тудырған басқа да кедергілерден алшақтау қажет. Әрбір трассадағы өтетін кезең белгілі бір жүргізуші үшін алдыңғысынан күрт өзгеше болуы мүмкін. Бірнеше өткелдің ең жақсы уақытын есепке алмағанда, әр өткелдің уақыты қосылып есептеледі. Осы уақытқа машина соққыға тиген әрбір жағдай үшін қосымша 2 секунд және қақпаны өткізіп алған әрбір жағдай үшін 10 секунд қосылады. Жеңімпаз ең төмен жиынтық уақыт бойынша анықталады. Ралли-кросс жарыстарында трассада бір көлік болады, тікелей бәсекелеспен немесе басқа көліктерді озуға мүмкіндік жоқ. Бұл процеске кезеңдік раллидегі уақыт есептеу тәсілі ұқсас, бірақ әртүрлі арнайы кезеңдердің орнына бір трассада жеке өткелдер жасалады.

Сыныптар

SCCA RallyCross жарыстары қарапайым техникалық тексеруден өте алатын, жабық төбесі бар, өндірістік үлгідегі барлық автомобильдерге ашық. Автомобильдер қуат беру жүйесіне, рұқсат етілген өзгерістерге және кейбір жағдайларда қуатына қарай жіктеледі. SCCA-ның автомобильдерді жіктеу бойынша ережелері төмендегідей:

Жақсы-жақсы / UTV

2019 жылы жарысқа қатысу үшін, қатар жүретін ойын-сауық көліктері (немесе көмекші шанақтар, UTV) үшін жаңа сынып енгізілді. Қазіргі таңда UTV сыныбында қосымша санаттар жоқ.

SCCA-ның болашақ жоспарлары

2014 жылы ұлттық деңгейдегі жарыстардың 10-шы жылы және Гринвуд, Небраска штатында 8-ші ұлттық чемпионат өтті. 2015 жылы Индианола, Айова штатындағы Ұлттық баллон фестивалінің орнында 9-шы ұлттық чемпионат өткізіледі. 2007 жыл The RallyCross National Challenge Series және RallyCross National Championship серияларының құрылған жылы болды. Бұл SCCA RallyCross-тың құрылғалы бергі ең жоғары деңгейдегі ұйымдастырылуы. Бірінші чемпионат Небраска штатындағы Хэстингс автоспорт паркінде қазан айында өтеді. Ұлттық чемпионатқа дивизиондық чемпионаттар мен ұпайлар жүйесі де кіреді. SCCA RallyCross-ты болашақ маусымдарда сақтап, дамытуға ниетті. 2010 жылғы SCCA RallyCross ұлттық чемпионаты Колорадо штатындағы Фонтейн қаласында 20-22 тамыз күндері өтті.