Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Философиялық ұғым
Philosophical concept
Компоссибильділік – Готфрид Вильгельм Лейбництің философиялық ұғымы. Лейбництің пікірінше, толық жеке нәрсе (мысалы, адам) өзінің барлық қасиеттерімен сипатталады, және осы қасиеттер басқа жеке нәрселермен қарым-қатынасын анықтайды. Бір жеке нәрсенің болуы екіншісінің болу мүмкіндігін жоққа шығаруы мүмкін. Мүмкін болатын әлем композициялық жарасымды жеке нәрселерден тұрады, яғни бірге болуы мүмкін жеке нәрселерден.
Compossibility is a philosophical concept from Gottfried Wilhelm Leibniz. According to Leibniz, a complete individual thing (for example a person) is characterized by all its properties, and these determine its relations with other individuals. The existence of one individual may negate the possibility of the existence of another. A possible world is made up of individuals that are compossible—that is, individuals that can exist together.
Композиция және мүмкін әлемдер
Лейбниц әлемнің өзара үйлесімді нәрселердің жиынтығы екенін, алайда әлемнің Құдай жаратуға болатын нәрселердің жиынтығы екенін көрсетеді. Өйткені, тіпті Құдай да мүшелерінің немесе олардың қасиеттерінің арасында қайшылық болатын әлемді жарата алмайды. Лейбниц мүмкін болатын әлем туралы айтқанда, ол Құдай өзінің табиғатының бір бөлігі болып табылатын жақсылықпен шектелмесе, жаратуға болатын өзара үйлесімді, шекті нәрселердің жиынтығын білдіреді. Ал нақты әлем – Құдайдың іске асырған, жақсылық, шынайылық және кемелділік тұрғысынан ең жоғары тұрған шекті нәрселердің жиынтығы. Әрине, біз осы әлемді – нақты әлемді – басынан кешіріп отырмыз, яғни кем дегенде бір мүмкін болатын әлем бар. Лейбниц пікірінше, мүмкін болатын әлемдердің саны шексіз.
Leibniz indicates that a world is a set of compossible things, however, that a world is a kind of collection of things that God could bring into existence. For not even God can bring into existence a world in which there is some contradiction among its members or their properties. When Leibniz speaks of a possible world, he means a set of compossible, finite things that God could have brought into existence if he were not constrained by the goodness that is part of his nature. The actual world, on the other hand, is simply that set of finite things that is instantiated by God, because it is greatest in goodness, reality and perfection. Naturally, the fact that we are here experiencing this world—the actual world—means that there is at least one possible world. In Leibniz's view, there are an infinite number of possible worlds.
Тиісті еңбектер мен ықпал
"Компосибилд" және барлық мүмкін әлемдердің ең жақсы аргументі туралы пікірлер "Нәрселердің түпкі пайда болуы туралы", "Метафизикалық әңгіме", "Еркіндік туралы" және оның барлық еңбектерінде кездеседі. Бұл терминнің өзі Лейбниц Луи Бургеге жазған "Философиялық жазбалар III" [Die philosophischen Schriften III] еңбегінде қолданылады. Ален Бадиу философияны әртүрлі шындықтар үшін "үйлесімділік кеңістігін" құру ретінде анықтағанда осы ұғымды пайдаланады. Жиль Делез оны "Кино II" еңбегінде Лейбництің болашақ мүмкіндіктер мәселесін түсіндіруіне сүйене отырып қолданады.
Views on "compossibility" and the closely related best of all possible worlds argument are to be found in On the Ultimate Origination of Things, The Discourse in Metaphysics, On Freedom, and throughout his works. The term itself is found in The Philosophical Writings III [Die philosophischen Schriften III] when Leibniz writes to Louis Bourguet. Alain Badiou borrows this concept in defining philosophy as the creation of a "space of compossibility" for heterogeneous truths. Gilles Deleuze uses it in Cinema II taking support from Leibniz's explanation of the problem of future contingents.