Кіріспе

Индонезияның дәстүрлі музыкалық аспабы

Талемпонг – Индонезияның Батыс Суматрадағы Минангкабау халқының дәстүрлі музыкасы. Талемпонг өзара байланысқан ырғақтардан тұратын статикалық текстураны тудырады. Талемпонг – төрт немесе бес талемпонгтан, сондай-ақ басқа да гонгтар мен барабандардан құралған ансамбльге өзінің атын берген кішкентай қазан тәрізді гонг. Бұл термин аспаптың өзіне, ансамбльге немесе музыка жанрына қатысты болуы мүмкін. Талемпонгтың диаметрі 15-17,5 сантиметр болатын дөңгелек пішіндес, түбінде ойық тесік, ал үстіңгі жағында диаметрі бес сантиметр болатын дөңгелек соғылатын жері бар. Талемпонг әртүрлі дыбыс береді. Дыбыс оның бетіне соғылатын екі ағаштан шығады. 1970 жылы Паданг Пажангтағы Академи Сени Каравитан (Дәстүрлі өнер академиясы) шамамен 17 музыканттан тұратын Талемпонг оркестрі құрылды. 2019 және 2021 жылдары Талемпонг Унгган мен Талемпонг Пакчик Индонезияның ұлттық материалдық емес мәдени мұрасы ретінде Индонезияның Білім және мәдениет министрлігі таныды. 2021 жылдың 15 желтоқсанында ЮНЕСКО Гамеланды, оның құрамында Талемпонгтың музыкалық аспабын, адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврі деп ресми түрде мойындады және Индонезия халқын мен үкіметін аспаптардың өнерін сақтауға, таратуға, насихаттауға және қолөнерді дамытуға шақырды.

Мәдени контексттер

Талемпонг көбінесе билерге немесе қарсы алу шараларына сүйемелдеу үшін қолданылады, мысалы, Тари Пиринг, Тари Пасамбанган, Тари Аланг, Тари Сунтианг Пангулу және Тари Геломанг сияқты өнерлерге. Талемпонг әдетте гармоникамен бірге орындалады, бұл орындаушының оң қолымен тартылатын органның бір түрі. Гармоникадан басқа, салуанг, ганданг, серунай және басқа да дәстүрлі Минангкабау аспаптары да талемпонгпен жиі қолданылады. Талемпонг арқылы дәстүрлі де, заманауи да музыканың алуан түрлерін орындауға болады. Талемпонгты Батыс Суматрадан келген оқытушылары мен студенттері бар Суракартадағы Индонезияның Жоғары Өнер Мекемесінде (Sekolah Tinggi Seni Indonesia) жазылған кейбір тәжірибелік гамелан шығармаларында да пайдаланған.

Индонезиядан тыс жерлерде

Малайзияда талемпонг 14-шы ғасырда жақын жердегі Батыс Суматрадан келген Минангкабау халқы Малайзияның Негери-Сембилан штатына әкелді. Бұл жерде талемпонгты цаклемпонг деп те атайды. Цаклемпонг Малайзияның регалиясы болып табылатын салтанатты дәстүрлі оркестр – Нобаттың әртүрлі құрамында кездеседі. Нобаттың өнер көрсетулері патшалық шаралармен шектеледі, ал ансамбль Ян ди Пертуан Агонгтың тағына отыру рәсімінде маңызды рөл атқарады.