Католиктик шіркеудің Котор епархиясы

Кіріспе

Черногориядағы Латын католиктер аймағы

Котор епархиясы (;; Dioecesis Catharensis) – Черногориядағы Котор шығанағы және Будва муниципалитеті аймағындағы Латын шіркеуінің діни юрисдикциясы немесе епархиясы. Оның орталығы Котор (Каттаро) қаласы. Бұл епархия 10 ғасырда құрылған. Қазіргі Апостольдық әкімші – Ррок Гьонлешай. Епархияның кафедралық соборы – Котордағы Әйетті Трифон соборы.

Тарих

Каттароның алғашқы епископы 451 жылы Халкидон кеңесіне қатысқан Паулус болды. Каттаро епархиясы туралы келесі мәлімет 530 жылы айтылған, ол Салона (Солин) архиепархиясының суфраганы ретінде танылды. Каттаро епископтығының ерте христиандық бастауы, Антик дәуірінің соңында, 5-ғасырдың соңы немесе 6-ғасырдың басында Риекадағы Киелі Мария шіркеуінің (Crkva sv. Marije od Rijeke) археологиялық қазбаларында табылған ерте христиандық баптистерийімен куәландырылады. 1979 жылғы жер сілкінісінен кейін осы қазбалар барысында Каттародағы алғашқы собордың негіздері, сондай-ақ 6-ғасырға жататын кафедра мен циборий сияқты қалдықтар табылған. 787 жылы Никеядағы екінші кеңестің хаттамаларында Каттаро епискобы Иоаннның есімі кездеседі. 809 жылы Иоаннның есімі Каттарода табылған эпиграфикалық жазбаларда да аталған. Каттаро епископтары 925 және 928 жылдары патша Томиславтың тұсында Спалатумдағы шіркеу жиналысында есімдері тіркелген. 11-ғасырға дейінгі епископтардың тізімі фрагменттер күйінде ғана сақталған. Содан кейін, 1090 жылдан қазіргі күнге дейін толық тізім сақталды, ол Ломбард тегінен шыққан епископ Гримоальдтан басталады. Санкт-Петербургте епископтық паптық және лекционарий сақталады. Бұл артефакт 1054 жылғы Ұлы жарылыстан кейін Каттароның Батыс шіркеуінің билігінде болғанын көрсетеді. 1025 жылы папа Иоанн XIX Каттароның Канузиум (Каноса) епархиясының суфраганы болуын бекіткен папалық бұйрық шығарды. 1063 жылы папа Александр II Каттароның Барий (Бари) архиепархиясының суфраганы екенін растаған папалық бұйрық шығарды, бұл епархия бұрын Канузиум епархиясы деп аталған. 1067 жылы епархия Диоклея-Антивари архиепархиясына бағынды. 1078 жылы епархия Рагуза (Дубровник) архиепархиясына бағынды, бірақ 1089 жылы Антиваридің бақылауына қайтарылды. 1120 жылы Каттаро епархиясы қайтадан Дубровникке бағынды. 1172 жылдан 1828 жылға дейін епархия Барий архиепархиясының бақылауында болды. 1828 жылдан 1932 жылға дейін епархия Задар архиепархиясының суфраганы болды. 1932 жылдан 1969 жылға дейін ол тікелей Рим Папалығына бағынды. Алайда, 1969 жылдан бастап Каттаро епархиясы Сплит-Макарска архиепархиясының суфраганы болып табылады. 13-14 ғасырларда епархияның шекарасы Дунайға дейін жеткен. Епархиялық юрисдикцияға Призрен, Яньево, Ново-Брдо, Нови-Пазар, Брсково, Голубац, Брвеник, Плана, Мачва, Трепча, Трговиште және Белград кірген. 16 ғасырда Каттаро епискобы Трипо Бисанти өзін "Сербияның епискобы" ("Totius Serviae") деп таныстырған. 1880 жылы, Иманды тарату жөніндегі қасиетті конгрегацияның шешімімен, бастапқыда Антивари архиепархиясына қарасты Спич, Шушань және Брка приходтары Каттаро епархиясына берілді. Епархияның алғашқы қамқоршысы - Киелі Георгий, бірақ кейіннен оның орнына Киелі Трифон келді, оның реліквиялары 809 жылдың 13 қаңтарында Каттароға әкелінді. Киелі Трифонға арналған шіркеуді 9 ғасырдың басында Каттароның азаматы Андреа Сараценис салған.

The first documented bishop of Cattaro was Paulus, who participated in the Council of Chalcedon in 451. The next mention of the Diocese of Cattaro was 530, when it is mentioned as a suffragan of the Archdiocese of Salona (Solin). The late Antiquity era, relatively the early Christian origin of the bishopric of Cattaro, is testified by an early Christian baptistery from the late 5th or early 6th centuries, discovered in an archeological examination of the Church of Saint Maria of Rijeka (Crkva sv. Marije od Rijeke) following the 1979 earthquake where the probable foundations of the first cathedral in Cattaro was discovered with remains, such as the cathedra and ciborium from the 6th century. John, a bishop of Cattaro, was certainly mentioned in the acts of the Second Council of Nicaea in 787. John was also mentioned in 809 in epigraphical inscriptions found in Cattaro. Bishops of Cattaro were mentioned in Ecclesiastical Assembly of Spalatum in 925 and 928, during the reign of King Tomislav. Only a fragmental list of the bishops before the 11th century were preserved. Afterward, since 1090 till the present day, a complete list has existed, beginning with bishop Grimoald, of Lombard origin. A Pontifical and Lectionary of the Bishopric is kept in Saint Petersburg. This artifact testifies that Cattaro remained under the jurisdiction of the Western Church following the Great Schism of 1054. In 1025, Pope John XIX issued a papal bull in which Cattaro became a suffragan of the Diocese of Canusium (Canosa). In 1063, Pope Alexander II issued a papal bull in which Cattaro is also mentioned as a suffragan of the Archdiocese of Barium (Bari), previously known as the Diocese of Canusium. In 1067, the diocese became subjected to the Archdiocese of Dioclea Antivari. Then, in 1078, the diocese became subjected to the Archdiocese of Ragusa (Dubrovnik), only to be returned under the control of Antivari in 1089. In 1120, the diocese of Cattaro was returned under the control of Dubrovnik. Between 1172 and 1828, the diocese was under the control of the Archdiocese of Barium. From 1828 to 1932, the diocese became a suffragan of the Archdiocese of Zadar. From 1932 to 1969, it became directly subjected to the Holy See. However, from 1969, the diocese of Cattaro has been a suffragan of the Archdiocese of Split Makarska. Between the 13th and 14th centuries, the borders of the diocese reached the Danube. Under the diocesan jurisdiction were: Prizren, Janjevo, Novo Brdo, Novi Pazar, Brskovo, Golubac, Brvenik, Plana, Mačva, Trepča, Trgovište and Belgrade. In the 16th century, Tripo Bisanti, Bishop of Cattaro, signed himself as the Bishop of Serbia ("Totius Serviae"). In 1880, the parishes of Spič, Šušanj and Brca, which had originally belonged to the Archdiocese of Antivari, was transferred to the Diocese of Cattaro by the decision of the Sacred Congregation for the Propagation of the Faith. The first patron of the diocese was Saint George, who was later replaced by Saint Tryphon, whose relics were brought to Cattaro on 13 January 809. A church dedicated to Saint Tryphon was built in the early 9th century by Andrea Saracenis, a citizen of Cattaro.

География

Котор епархиясы батыста Суторина ауылымен (Герцег-Нови муниципалитеті) шектеседі. Шығыс жағынан епархия Бар (Антивари) қаласының жанындағы Железница өзенімен шектеседі. Епархия Герцег-Нови, Котор, Тиват, Рисан, Пераст, Доброта, Прчань, Биела, Будва және Сутомор елді мекендерін қамтиды.