Кіріспе
Корольдік қамал және Испаниядағы тарихи орын – Алказар де лос Рейес Кристианос (испан тілінде "Христиан монархтарының қамалы"), сонымен қатар Кордова Алказары деп те аталады. Бұл ортағасырлық алказар (القصر) Кордованың тарихи орталығында (Испанияның Андалусиясы), Гуадалкивир өзенінің жанында және мешіт-кафедральға жақын орналасқан. Бұл қамал Кастилияның Изабелла I және Арагонның Фердинанд II-нің негізгі резиденцияларының бірі болған. 1328 жылы Кастилия королі Альфонсо XI бұрынғы құрылыстардың орнына (Ислам дәуіріндегі Омейяд Алказары, сондай-ақ Рим губернаторының және кеденнің бұрынғы резиденциялары) осы әскери сипаттағы ғимаратты салуды бұйырған. Архитектуралық кешен сырттан қарапайым, ал іштен әсем, Мудехар стилінде сақталған тамаша бақтар мен аулаларға ие. Алказар 1931 жылдан бері Мәдени мұра ретінде танылған. Ол 1994 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Кордованың тарихи орталығының бір бөлігі болып табылады.
The Alcázar de los Reyes Cristianos (Spanish for "Castle of the Christian Monarchs"), also known as the Alcázar of Córdoba, is a medieval alcázar (القصر) located in the historic centre of Córdoba (in Andalusia, Spain), next to the Guadalquivir River and near the Mosque Cathedral. The fortress served as one of the primary residences of Isabella I of Castile and Ferdinand II of Aragon. It is a building of military character whose construction was ordered by the King Alfonso XI of Castile in the year 1328, on previous constructions (the Islamic era Umayyad Alcázar, also the previous residence of the Roman Governor and the Customs). The architectural ensemble has a sober character in its exterior and splendid in its interior, with the magnificent gardens and courtyards that maintain a Mudéjar inspiration. The Alcázar has been declared a Cultural Interest Heritage since 1931. It forms part of the Historic Center of Córdoba that was declared a World Heritage Site by UNESCO in 1994.
Тарих
Ерте орта ғасырларда бұл жерді вестготтардың бекінісі алып жатқан. Визиготтар Умайялардың Испанияны жаулап алуы мен Аль-Андалус мемлекетінің құрылуына байланысты жеңіліске ұшырағанда, Дамаск халифатының Умайя әкімдері сол аймақта орнықты. Умайялар Аббасид халифатына жеңіліп, Омейяд әулетінің аман қалған өкілі Абд ар-Рахман I Кордоваға қашып, Омейяд әмірлігін құрды. Абд ар-Рахман I және оның мұрагерлері, кейіннен тәуелсіз Кордова халифатын құрғандар, Аль-Андалустың ресми резиденциясы және билік ортасы болған Алказардың салынуына жауапты болды. Содан кейін қала маңызды саяси және мәдени орталыққа айналып, Алказар кең аумаққа, бақшаларға, моншаларға және Батыстағы ең ірі кітапханаға ие болды. Жақын жердегі Гуадалкивир өзеніндегі су диірмендері арқылы су көтеріліп, кең бақшалар суарылды. Сарай кешенінде сондай-ақ әл-Хакам II тұсында салынған және кейіннен әлмохадтар (12-13 ғасырлар) кезінде кеңейтілген монша үйі (хаммам) болды, ол бүгінде Халифалар моншасы (Банос Халифалес) деп белгілі. 10 ғасырда үкіметтің ресми ордасы қала сыртындағы Мадинат әл-Захараға көшірілді, бірақ 11 ғасырдың басында халифаттың құлауы кезінде бұл орын қирады, соның салдарынан жергілікті үкімет Алказарға қайта оралды. 1236 жылы Реконкиста кезінде христиан әскерлері Кордованы басып алды. 1328 жылы Кастилияның Альфонсо XI ескі бекіністің орнында қазіргі құрылысты салуды бастады. Мори Алказардың қалған бөліктері епископқа, ақсүйектерге және Калатрава орденіне сыйлық ретінде берілді. 1486 немесе 1487 жылы монархтар оны жалақыға алып, оның қызметін сақтап қалды, бірақ 1492 жылы Гранаданы басып алғаннан кейін ғана оның жорығын мақұлдады. Алказар 1810 жылы Наполеон Бонапарт әскерлерінің гарнизоны болды. 1821 жылы Альказар түрмеге айналды. Соңында, 1950 жылдары Испания үкіметі Альказарды туристік орталыққа және ұлттық ескерткішке айналдырды.
Мұнаралар
Алказардың сыртқы аумағы төрт мұнараның (Палома, Леонс, Хоменаж және Инквизиция) қабырғаларының ішінде орналасқан, бұл ғимаратқа дерлік шаршы пішін береді. Сегізбұрышты пішінді Құрмет мұнарасы (La torre del Homenaje) солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Бұрын мұнара "Сағат мұнарасы" (Torre del Reloj) деп аталған, себебі оның ішінде сағат орналасқан. Ішкі кеңістігі готикалық ерекшеліктерге ие, соның ішінде огиваль төбесі бар. Инквизиция мұнарасы (La torre de la Inquisición), дөңгелек пішінді, оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ол ғасырлар бойы Киелі инквизиция трибуналының (Tribunal de la Santa Inquisition) архивтерін сақтағандықтан осы атты алған. Ол сонымен қатар "Бақша мұнарасы" (Torre de los Jardines) деп те белгілі болған.
Мозаикалар залы (Salón de los Mosaicos)
18-ғасырда салынған ғимараттың басты залы, ішіндегі әсерлі мозаикалардың болуына байланысты, "Мозаикалар залы" деп аталады. Көрмеге қойылған мозаикалар 1950 жылдардың соңында Корредера алаңында (Плаза де ла Корредера) табылған және Рим циркінің бір бөлігі болған, сондай-ақ 3 ғасырға жататын саркофаг та бар. Қазіргі таңда бұл зал көптеген Кордоба тұрғындары үшін азаматтық неке салтанатын өткізуге арналған ізделіс орны болып табылады. Залдың қазіргі еденінің астында мұсылман дәуірінде жоғары лауазымды тұлғалар пайдаланған деп саналатын Патшалық моншалардың қалдықтарын табуға әлі де болады.
Морисколардың ауласы (Patio Morisco)
Морисколардың ауласы, сондай-ақ Мудехар ауласы деп те аталады, Алькасардың батыс жағында орналасқан. Төртбұрышты жоспарға ие, батыс жағын қоспағанда, аркалы галереялармен қоршалған. Ауланың батыс жағында Арыстан мұнарасы мен Инквизиция мұнарасын байланыстыратын қабырға және Алказар бақтарына (Jardines del Alcázar) кіретін жол бар. Ауланың ортасында екі көлдің арасында су тасқыны орналасқан.
Әйелдер ауласы (Patio de las mujeres)
Алказардың шығыс жағында әйелдер ауласы орналасқан, ол шығыс ауласы деп те аталады. Бұл аула Алказар түрме ретінде қолданылған кезеңде, түрменің әйелдер бөлімі осы жерде болғандықтан, осы атты алған. Бұл аулада Альказардың түрлі құрылыс кезеңдерінен қалған көптеген археологиялық іздер, сондай-ақ бұрынғы ғимараттардың қалдықтары, римдік кастеллум және Андалусиялық Альказардың қалдықтары табылған.
Қабылдау залы (Sala de recepciones)
Қабылдау залы, сондай-ақ Океан залы деп аталады, Мозаикалар залының қасында орналасқан төртбұрышты бөлме. Қабырғаларының біріне Океан құдайына арналған римдік мозаика енгізілген. Олар төрт бөлмеден тұрды: киім ауыстыру бөлмесі, салқын бөлме, қоңыржай бөлме және ыстық бөлме. Бір мүсін Христофор Колумбты королева Изабелла мен король Фердинандпен бірге бейнелейді, бұл Колумбтың Католик монархтарымен Алказарда өткен алғашқы кездесуін еске түсіреді.