Кіріспе

Түркиядағы Кіші Азия таулы аймақтарының ішкі бөлігі Анадолу платосы (Анадолу Платосу) – Түркияның жер ауданының көп бөлігін қамтитын үстірт. Плато биіктігі батыстан бастап Кайсери маңындағы Ержиес тауына дейін өзгереді, ал ең биік нүктесі Түркияның астанасы Анкарада орналасқан, ол осы платоның солтүстік-батыс бөлігінде жатыр.

Шолу

Түркияда Эгей теңізінің жағалау жазығынан ішке қарай созылатын Орталық Анатолия аймағы, екі қатпарлы тау белдеуі арасындағы аумақты алып, екі жотаның бірігіп жататын жеріне дейін шығысқа қарай кеңейеді. Анатолияның таулы, жартылай құрғақ биік жазықтары елдің орталық бөлігі саналады. Аймақтың биіктігі батыстан шығысқа қарай өзгеріп отырады. Жазықтағы ең ірі екі ойыс – Конья-Овасы және үлкен тұзды көл – Туз-Гёлу ойысы. Екі ойыс та ішкі ағыс суларымен сипатталады. Орманды аймақтар жазықтың солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс бөліктерімен шектеледі. Жаңбырға тәуелді егіншілік кең таралған, ал негізгі егін – бидай. Суармалы егіншілік өзендер мен жеткілікті жер асты суы бар жерлерде шоғырланған. Суармалы егістерге арпа, жүгері, мақта, әртүрлі жемістер, жүзім, опий мак, қант қызылшасы, раушан гүлдері және темекі кіреді. Жазық бойында кең жайылымдар да бар. Орталық Анатолияға жылдық жауын-шашын аз түседі. Мысалы, жазықтың жартылай құрғақ орталық бөлігінде орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 0,6 мм құрайды. Алайда, жылдан жылға жауын-шашынның мөлшері тұрақсыз болады және кейде 0,6 мм-ден кем түсуі мүмкін, бұл жаңбырға тәуелді және суармалы егіншіліктің өнімділігін күрт төмендетуге әкеледі. Жауын-шашын аз болған жылдары малдың қырылуы да көп болуы мүмкін. Шектен тыс мал жаю жазықта топырақ эрозиясына ықпал етеді. Жазда жиі болатын құмды дауылдар жазық арқылы жіңішке сары ұнтақ шашырады. Сәуір және мамыр айларында шығыс аймақта көбелектер зиян келтіруі мүмкін. Жалпы алғанда, жазықтағы температураның өзгеруі күрт, жазда жауын-шашын мүлдем болмайды, ал қыста суық болып, қар жауады.