Кіріспе

Императрица-жетім Дуан (段太后, жеке аты белгісіз) – қытайлық Сяньбэй басқарған Оңтүстік Ян әулетінің императрица-жетім ханымы. Ол соңғы император Муронг Чаоның анасы болды. Бұрынғы Ян әулеті кезінде Дуан ханым Бейхай ханзадасы Муронг Наның (慕容納) әйелі және, мүмкін, ханшайымы болған. 370 жылы Бұрынғы Цинь Бұрынғы Янды жойғаннан кейін, Бұрынғы Цинь императоры Фу Цзянь бастапқыда Муронг Наны командирлік губернатор етіп тағайындады, бірақ кейіннен Муронг На сол қызметтен босатылып, анасы Гонгсун ханыммен және Дуан ханыммен бірге Жаң-Жи командирлігінің (張掖, қазіргі Жаң-Жи, Ганьсу) губернаторы болған кіші інісі Муронг Демен бірге қоныстанды. (Муронг На мен Муронг Дедің анасы бірдей болған.) Кейіннен, 384 жылы Муронг Наның ағалары Муронг Де мен Муронг Чуй Бұрынғы Циньге қарсы көтерілгенде, Муронг Чуй Кейінгі Янды құрып, оның императоры болды. Чжанье қаласының жаңа губернаторы Фу Чанг Муронг Де мен Муронг Наның барлық ұлдарын тұтқындап, өлтірді. Сол кезде Дуан ханым жүкті болғандықтан өлім жазасына кесілген жоқ, бірақ ол босанғаннан кейін өлім жазасын күту үшін түрмеге қамалды. Алайда, түрме бастығы Хуян Пинг (呼延平) Муронг Дедің бұрынғы бағыныстысы болды, ол Гонгсун ханым мен Дуан ханымды алып, Цян тайпаларының жеріне қашып кетті, онда Дуан ханым Муронг Чаоны дүниеге әкелді. 394 жылы Гонгсун ханым қайтыс болғаннан кейін Хуян Пинг Дуан ханым мен Муронг Чаоны Кейінгі Лянға алып кетті. Кейіннен, 403 жылы Кейінгі Лян Кейінгі Циньге берілгенде, Хуян Пинг, Дуан ханым және Муронг Чао Кейінгі Лянның астанасы Гузанның (姑臧, қазіргі Уувей, Ганьсу) тұрғындарынан Кейінгі Цинь астанасы Чанъаньға күштеп көшірілді. Сол жерде Хуян Пинг қайтыс болды, ал Дуан ханым Муронг Чаоға Хуян Пингтің қызын әйел етіп алды. 405 жылы сол кезде Оңтүстік Янды құрып, оның императоры болған Муронг Де Муронг Чаоның Чанъаньда тұтқындалғанын білгеннен кейін, оны Оңтүстік Янға қашуға шақыру үшін құпия хабаршыларды жіберді. Муронг Чао тіпті анасы мен әйеліне де айтпай, Оңтүстік Янға қашып кетті. Муронг Дедің тірі қалған ұлдары болмағандықтан, ол Муронг Чаоны өзінің мұрагер ханзадасы етіп тағайындады және сол жылдың соңында Муронг Чао оның орнына император болды. Муронг Чаоның бірінші қадамы – Кейінгі Циньмен келіссөздер жүргізіп, анасы мен әйелін қайтаруды сұрау болды. Муронг Чао Кейінгі Цинь императоры Яо Синнің талаптарын қабылдады – вассалдыққа мойынсұну және Оңтүстік Ян сарайының музыканттары болған бұрынғы Цинь императорлық музыканттарын Кейінгі Циньге қайтару. 407 жылы Яо Син Дуан ханым мен Хуян ханымды Оңтүстік Янға қайтарды. Муронг Чао Дуан ханымды дереу императрица-жетім етіп құрметтемеді, мүмкін, Муронг Дедің әйелі, императрица Дуан Цзифэй қазірдің өзінде императрица-жетім болғандықтан. Алайда ол мұны 408 жылы жасады. Муронг Чаоның билігі еріксіз және қабілетсіз болды, ал Оңтүстік Ян мемлекеті қатты зардап шекті, әсіресе ол 409 жылы Цзиньді шекарасына шабуыл жасап, халқын жаулап алып, жаңа музыканттарды оқытуға мәжбүрлегеннен кейін. Бұл Цзинь генералы Лю Ю-дың үлкен шабуылына әкелді, 410 жылы Оңтүстік Ян астанасы Гуангу (廣固, қазіргі Цинчжоу, Шандонг) құлдырап, Оңтүстік Ян жойылды. Муронг Чао өлтірілді және ол анасы мен әйелін бір кездері Оңтүстік Янның азаматы болған Цзинь шенеунігі Лю Цзинчуанға (劉敬宣) тапсырды. Алайда, императрица-жетім Дуанның тағдыры туралы басқа жазбалар жоқ, және Лю Ю Оңтүстік Янның көптеген шенеуніктерін және ақсүйектерін өлтіргендіктен, оның да өлтірілген болуы мүмкін.