Кіріспе
Тоғыз музыканттан тұратын камералық музыка тобы. Музыкада нонет – орындалуына тоғыз музыкант қажет болатын камералық музыка туындысы. Стандартты нонет құрамы – желдік квинтет, скрипка, альт, виолончель және контрабас, алайда басқа да комбинациялар да кездеседі. Бұл термин тоғыз музыканттың тобын, олар камералық музыка ойнаса да, ойнамаса да сипаттау үшін қолданылуы мүмкін.
In music, a nonet is a chamber music composition which requires nine musicians for a performance. The standard nonet scoring is for wind quintet, violin, viola, cello, and double bass, though other combinations are also found. Additionally, the term may apply to a group of nine musicians regardless of whether they are playing chamber music.
Классикалық нонеттер
Ненет деген атау алғаш рет Луи Спордың F мажордағы Grand Nonetto, Op. 31 (1813) шығармасында пайда болды, ол флейта, гобой, кларнет, фагот, француз мүйізі, скрипка, альт, виолончель және контрабасқа арналған. Дегенмен, одан бұрын тоғыз аспапқа арналған шығармалар жазылған (Джозеф Гайднның төрт Дивертименті (немесе Кассациялары), 2 гобой, 2 мүйіз, 2 скрипка, 2 альт және контрабас, Hob. II:9, 17 [гобойдың орнына 2 кларнет], 20 және G1, Игнац Плейельдің 1785 жылғы Ноктюрны, 2 кларнет, 2 мүйіз, 2 альт, контрабас және 2 шарманкаға арналған, сондай-ақ Франц Шуберттің 1813 жылғы Eine kleine Trauermusik (D 79) екі кларнет, екі фагот, контрафагот, екі мүйіз және екі тромбонға арналған).
Стандартты Spohr жиынтығы
Луи Спордың нонеті осыншалықты сәтті болды, оның аспаптық құрамы қазіргі уақытқа дейін келесі үлгі алу үшін стандартқа айналды. Бұл құрамға шығарма жазған көптеген композиторлардың ішінде Луиза Фарренк (Op. 38, 1849), Жорж Онслоу (Op. 77, 1851), Франц Лахнер (F мажордағы нонет, 1875), Йозеф Райнбергер (Op. 139, 1884) және Тило Медек (Тоғыз бөлімнен тұратын нонет, 1974) бар. "Нонет" деп аталмаған басқа да шығармалар осы үлгіні ұстанды, мысалы, Рене Лейбовицтің камералық концерті (Op. 10, 1944). 20-шы ғасырда бұл стандартты аспаптық құрамды ең жақсы Чеш нонеті бейнеледі, олар үшін Иосиф Бохуслав Фёрстер (Op. 147, 1931) және Алоис Хаба шығармалар жазды, оның алғашқы екі нонеті "Fantazie", opp. 40 және 41 (1931 және 1932) деп аталады, содан кейін No. 3, Op. 82 және No. 4, Op. 97. Бохуслав Мартину 1959 жылғы нонетін Чех нонетінің 35 жылдығына арнады.
Кейінгі стандартты емес жиынтықтар
XIX ғасырдың соңында Самуэль Колридж Тейлордың 1894 жылғы ф-минорлық нонетінің бір мысалы, онда ансамбль үшін флейтаның орнына фортепиано қолданылған. Ханс Эйслер қолданған стандартты емес аспаптар оның екі нонетінде де әртүрлі болды: оның 1939 жылғы No. 1 нонеті флейта, кларнет, фагот, мүйіз, екі скрипка, альт, виолончель және контрабас үшін жазылған, ал 1941 жылғы No. 2 нонеті флейта, кларнет, фагот, труба, соққы аспаптар, үш скрипка және контрабас үшін жазылған. 1900 жылдан бері стандартты Спор ансамблінен өзгеше комбинациялармен көптеген тоғыз аспаптық шығармалар жазылды, бірақ олардың көпшілігі камералық музыканың құрылысынан алшақтап, көбінесе шағын оркестрлік құрамды білдіретін атауларға ие. Мысалдарға Дариус Мийоның Le printemps, Op. 43 (1917) камералық симфониясы, Эгон Корнауттың Kammermusik, Op. 31 (1924), Эрнст Кренектің тоғыз жекелеген аспапқа арналған Sinfonische Musik, Op. 11 (1922), Бруно Штюрмердің Suite, Op. 9 (1923) және Антон Веберннің Symphony, Op. 21 (1928) және Concerto, Op. 24 (1931–34) шығармалары жатады. Екінші жағынан, Гейтор Вилла-Лобостың 1923 жылғы "Impressão rápida de todo o Brasil" атты нонеті, флейта/пикколо, гобой, кларнет, альт немесе баритон саксофон, фагот, челеста, арфа, фортепиано және соққы аспаптардың негізгі құрамына қосымша хорды қосып, ансамбльдің номиналды мөлшерінен асып түседі – соңғысы бірнеше орындаушыны қажет етеді. Планос – Сильвестр Ревуэльтастың 1934 жылғы кларнет, бас кларнет, фагот, труба, фортепиано, екі скрипка, виолончель және контрабас үшін жазған шығармасы. Британ композиторы Питер Сибурнның камералық концерттерінің үшіншісі – "Сторителлер" – желдік квинтет пен фортепиано триосының октатымен сүйемелденетін миноритарлық контрабас концерті. Янис Ксенакис салыстырмалы түрде көп аспаптарға арналған көптеген камералық музыка шығармаларын жазды. Олардың ішінде сопрано, флейта, кларнет, фортепиано, екі скрипка, альт, виолончель және контрабас үшін жазылған Akanthos (1977), флейта, кларнет, фагот, труба, тромбон, скрипка, альт, виолончель және контрабас үшін жазылған Kaï (1995) және Нидерланд желді аспаптар ансамблі үшін жазылған, 18 ғасырдың классикалық серенадалық құрамын ұнататын Kuïlenn (1995) – флейта, екі гобой, екі кларнет, екі фагот және екі мүйіз. Брайан Фернихоустың 1992 жылғы Terrain шығармасы тоғыз аспапқа арналған, бірақ ол флейта (+ пикколо), гобой (+ cor anglais), кларнет (+ бас кларнет), фагот, мүйіз, труба, тромбон және контрабастан тұратын октатпен сүйемелденетін жекелеген скрипкаға арналған.
Сызықсыз неттер
Тек саптық нонеттер де жазылған, әсіресе де (Nonet Op. 150, 1911, 4 скрипка, 2 виола, 2 виолончель және контрабас) және Аарон Копленд (1960, 3 скрипка, 3 виола, 3 виолончель). Янис Ксенакистің "Аналогик А" (1958) – бұл да струндық нонет, бірақ оны "Аналогик В" атты қосымша таспалық шығармамен бірге орындау керек.