Кіріспе

Société cotonnière du Tchad, сондай-ақ Cotontchad деп аталады, Чадта өндірілетін барлық мақтаны сатып алып, экспорттайтын монополиялық режимде жұмыс істейтін мемлекеттік компания. Мақта елдің экспортының 40% құрайды және бұрынғы жылдары одан да үлкен үлес болған. Ол 1971 жылы франко-бельгиялық Cotonfran қоғамын ұлттандыру нәтижесінде құрылды және мақта өнімін жинау, сатып алу, тазалау, тасымалдау және экспорттау міндеті жүктелді. Қазіргі уақытта компанияның 75%-ы мемлекетке, 16%-ы Француз тоқыма өнеркәсібін дамыту компаниясына (Compagnie Française pour le Développement des Textiles немесе CFDT), 6%-ы Чад банктерінің консорциумына және 2%-ы Француз даму агенттігіне тиесілі. CFDT-ның басты міндеті – Чад мақтасын әлемдік нарықта сату, ал жеке банктер Cotontchad-қа және шаруаларға әрбір егіс маусымын қаржыландыруға қажетті несиелерді, әсіресе тыңайтқыштар мен инсектицидтерді импорттап таратуға капитал беруге көмектеседі. Бастапқыда, 1968 жылы құрылған Мақта бағасын тұрақтандыру жөніндегі кеңес (Caisse de Stabilisation des Prix du Coton немесе CSPC) өндірушілерді нарық құбылуларынан қорғады. Оның міндеті – Cotontchad-тың операциялық шығындарын қаржыландыру арқылы шаруаларға төленетін бағаны тұрақтандыру болды. Өндірушіге тұрақты бағаны қамтамасыз ету, Cotontchad үшін өндіріс деңгейін сақтауға ғана емес, сонымен қатар өндіруші бағасын төмен ұстау арқылы компанияның шығындарын азайтуға да көмектесті. Бірақ 1991-1993 жылдар аралығында мақта нарығын қамтыған төмендеу компанияның қызметін күрт азайтты, нәтижесінде 1993 жылы CSPC таратылды және өндірушілер сатып алған мақта бағасының нарыққа сәйкес еркін өзгеріне рұқсат берілді. Бұл тұрғысынан, экономикалық қиындықтар компанияның жұмысын тоқтатпады, сондықтан оны жекешелендіру мәселесі жиі талқыланады.