Кіріспе

Жарысқа арналған жеңіл аяқ киім, немесе жай ғана "флаттар", ұзақ қашықтыққа жүгіру, кросс-кантри және көбінесе жол жүгірісі үшін жасалған жеңіл спорттық аяқ киімдері болып табылады. Олар әдеттегі жаттығу аяқ киімдерінен негізінен өкшеден саусаға дейінгі айырманың аз болуымен ерекшеленеді. Флаттардың салмағы қалыпты жүгіру кепшіктерінен азырақ. 2014 жылы кейбір фирмалар ең жеңіл жарыс аяқ киімін жасау үшін бәсекелесіп, олардың салмағы өте төмен болды.

Құрылыс

Жарыс аяқ киімдерінің өкшесі көтерілмейді немесе өте аз көтеріледі, сондай-ақ төсемесі мен қолдауы да аз болады. Аяқ киімдерінің өкшесінің көтерілуі 4 мм-ден 10 мм-ге дейін ауытқиды, бұл жаттығу аяқ киімдеріндегідей. Олар дайын спортшыға табиғи аяқ күшін, серпімділігін және дене сезімін пайдаланып жылдам жүгіруге мүмкіндік береді. Типикалық жарыс аяқ киімі дерлік жалпақ табанға және оны аяққа бекіту үшін минималды үстіңгі бөліктен тұрады. Жұқа ішкі табан көбінесе қозғалысты азайту және салмақты жеңілдету үшін жабыстырылады. Табан екі материалдан жасалған: инженерлік жеңіл көбіктен жасалған жоғарғы табан және оған бекітілген қатты резеңке табан. Үстіңгі бөлігі көбінесе желілі болады, бұл ылғалдың шығуына мүмкіндік береді, тіпті кросс-кантри нұсқаларында да. Жарыс аяқ киімдерінің салмағы әртүрлі, ең жеңіл салмақтан бастап әйелдерге арналған New Balance 5000-ге дейін. Жүгірушіге табиғи сезім беру үшін салмақты азайту аяқ киімнің қызмет ету мерзімін қысқартуы мүмкін. Жалпы, жарыс аяқ киімдері жаттығу аяқ киімдерімен салыстырғанда тозуға дейін аз қашықтықты жүреді. Типикалық жарыс аяқ киімі шамамен 150–300 мильге дейін тозуға шыдайды.

Минимализм

Жарыс аяқ киімдері 1970 жылдардың басында биік өкшелі және серіппелі жүгіру аяқ киімдері ойлап табылғанға дейін басым қолданысқа ие болды. 1970 жылдары Nike серіппелі аяқ киімдері пайда болғанға дейін барлық жүгірушілер жалпақ табанды киімдерді пайдаланды, себебі жол жүгіруі үшін ол ғана қол жетімді болатын. Биік өкшелі және жұмсақ аралық табанды аяқ киімге көшудің мақсаты буынға түсетін күшті азайту және қамырдың қолдауын жақсарту болды. Биік қолдауға ие аяқ киімдер көптеген қазіргі жүгіру аяқ киімдерінің үлгілерінде әлі де кең таралған, алайда көптеген ұзақ қашықтыққа жүгіретін адамдар 2000 жылдардың басында минималистік жарыс аяқ киімдеріне қайта орала бастады. Зерттеулер көрсеткендей, кейбір жүгіру жарақаттары "дәстүрлі" жүгіру аяқ киімдеріндегі күшті қамыр қолдауы мен серіппелілігінің салдарынан туындауы мүмкін. Осының нәтижесінде, көбірек жүгірушілер жарыс аяқ киімдерінде, басқа минималистік аяқ киімдерде немесе жалаң аяқпен жаттығады және жарысады. Бұл тенденция минимализм деп аталады. Минималистік аяқ киіммен жүгіру маңызды бұлшықет топтарын күшейтуге және уақыт өте келе жүгіру техникасын жақсартуға көмектеседі.

Қолданылуы

Жарыс аяқ киімдерінде қолдау мен амортизацияның жетіспеуіне байланысты, оларды әдетте жаңадан бастаған жүгірушілерге немесе төменгі аяқ-қол және табан күші жетілмеген, жарысқа қатыспайтын адамдарға пайдалану ұсынылмайды. Зерттеулер жаттығу аяқ киімдерімен салыстырғанда, жарыс аяқ киімдерін қолданғанда табанның әртүрлі бөліктеріне түсетін жүктеме мен қысымның өзгеше екенін көрсетеді. Аяқ киімнің түрі жүгірушінің табанына түсетін күшті өзгерте алады, сондықтан өзіңіздің дағды деңгейіңізге сәйкес ең қолайлы аяқ киімді таңдағанда бұл факторды ескеру қажет. Спортшы жаттығу бағдарламасын орындау барысында жетіліп, дамыған сайын жарыс аяқ киімдерін қауіпсіз және тиімді пайдалана алады.

Өндірушілер

Көптеген компаниялар жаттығуға арналған кроссовкаларды шығарады, сонымен қатар жарысқа арналған жеңіл кроссовкаларды да шығарады. Жарыс кроссовкаларының нарығы салыстырмалы түрде шағын болғандықтан, компаниялар модельдердің шектеулі ассортиментін ғана ұсынады. Ірі корпорациялар жарыс кроссовкаларының тек екі түрін ғана шығаруы мүмкін, біреуі жылдам жүгіру жолы үшін, екіншісі ұзақ қашықтыққа арналған жол жүгіруі үшін.