Мот – жеңіл, жылдам желкенді қайық. Гидрофойлдерде сырғанауға арналған, өңдеуге қолайлы, үй жасауына болады. Тарихы, дамуы және жарыс түрлері туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шағын даму классының желкенді қайығы
Small development class sailing dinghy
The Moth – шағын даму классына жататын желкенді қайық. Бастапқыда жоғары жылдамдықта сырғанау үшін құрастырылған кішкентай, жылдам, қолмен жасалған қайық болған. 2000 жылдан бері ол қымбатқа түсетін, көбінесе зауытта жасалатын, фольгалардың көмегімен су бетінде жылға қабілетті қайыққа айналды. Дегенмен, көптеген қайықтар әлі де қолмен, әдетте төмен құнмен жасалады. Фольгаларға дейінгі конструкциядағы Moth қайықтары әлі де жүзіп, жарысқа қатысады, бірақ олар фольгалы әріптестерінен әлдеқайда баяу.
The Moth is a small development class of sailing dinghy. Originally a small, fast home built sailing boat designed to plane, since 2000 it has become an expensive and largely commercially produced boat designed to hydroplane on foils though many are still built at home, typically at much lower cost. The pre hydrofoil design Moths are still sailed and raced, but are far slower than their foiled counterparts.
Басталуы
Қазіргі кездегі Халықаралық көбелек екі бөлек, бірақ ұқсас тарихи дамудың нәтижесі болып табылады. Біріншісі 1928 жылы Австралияда Лен Моррис Мельбурннан 130 км қашықтықтағы Инверлох теңіз жағалау курортындағы Андерсонс шығанағында желкендеу үшін бір желкенді (қалыпты тік желкеннің орнына көлденең) және жалпақ түбі бар (горизонтальды қабырғасы бар) қайық жасағанда болды. Қайықтың ұзындығы 3 метр, бір ғана басты желкені болды. Ол қайыққа әйелінің құрметіне "Олив" деп ат қойды. Құрылысы ағаштан жасалған, ішкі құрылысы Харгривтің қорапша қанатына ұқсас. "Оливтің" өте керемет көрсеткіштері болғандықтан, оған ұқсас "Whoopee" қайығы да жасалды. Лен Моррис "Оливті" сатып, "Flutterby" деп аталатын тағы бір қайық жасады, және осы үш қайықпен Инверлох яхт клубы құрылды. Inverloch Eleven Footer класы деп белгіленген бұл класс үшін шектеулер енгізілді, ерекшелігі – бұл бір типті қайық емес, белгіленген дизайн параметрлері шегінде дамуға рұқсат беретін қайық болатын. Сол кезде, тіпті 1929 жылы, әлемнің екінші жартысында тағы бір даму класы – американдық "Мот" қайығын Солтүстік Каролина штатының Элизабет Сити қаласынан капитан Джоэл Ван Сант және Эрнест Дж. Сандерс Атлантикалық ақ шыршыдан жасалған "Jumping Juniper" қайығымен бастады. Австралиялық және американдық қайықтардың алғашқы айырмашылығы – американдық қайықтар қысқа мачтада бір ғана желкенді пайдаланды. АҚШ-тың даму класы 1932 жылы "National Moth Boat Association" деп ресми түрде ұйымдастырылды, ал 1935 жылы, шетелдегі қызығушылықтың артуына байланысты, "International Moth Class Association" немесе IMCA деп атауын өзгертті. 1933 жылы американдық "The Rudder" журналы АҚШ-тағы "Мот" қайықтары туралы мақала жариялады. Австралиялықтар екі қайық тобының ұқсастығын байқап, "Мот қайығы" атауының "Inverloch Eleven Footer Class" атауына қарағанда тілге оңай келетінін түсініп, өз классының атын "Мот" деп өзгертті. Австралиялықтар екі қайықтың арасындағы айырмашылықтарды, әсіресе желкендік жоспарды да байқады, бірақ бұл үлкен депрессия ортасында болғандықтан және екі топтың арасы 20000 километрден астам болғандықтан, осы айырмашылықтарды келістіруге тырыспады. Осылайша, екі үлкен "Мот" класы 30 жылдан астам бөлек дамыды.
The current International Moth is a result of merging two separate but similar historical developments. The first occurred in Australia in 1928 when Len Morris built a cat rigged (single sail) flat bottomed scow (horizontal bow rather than the "normal" vertical bow) to sail on Andersons' Inlet at Inverloch, a seaside resort 130km from Melbourne. The scow was hard chined, 11 feet (3 m) long, with a single mainsail. The craft was named "Olive" after his wife. The construction was timber with an internal construction somewhat like Hargreave's box kite. "Olive's" performance was so outstanding, that a similar boat "Whoopee" was built. Len Morris then sold "Olive", and built another boat called "Flutterby", and with those three boats, the Inverloch Yacht Club was formed. Restrictions for the class known as the Inverloch Eleven Footer class were then drawn up, with the distinguishing characteristic that of being not a one design boat but rather that of a boat permitting development within the set of design parameters. At much the same time, 1929 in fact, halfway around the world another development class, the American Moth Boat was started by Captain Joel Van Sant and Ernest J. Sanders of Elizabeth City, North Carolina with the boat “Jumping Juniper” built of Atlantic White Cedar from the Great Dismal Swamp. The major difference between the Australian and American boats early on was that the American boat used only of sail on a somewhat shorter mast. The US development class was formally organized in 1932 as the "National Moth Boat Association" and in 1935, due to increasing overseas interest, changed its name to the "International Moth Class Association" or IMCA. In 1933, an American magazine, The Rudder, published an article dealing with the Moth Boat scene in the US. The Australians noted the similarities between the two groups of boats and intuitively realized that the name "Moth Boat" rolled more easily from the tongue than "Inverlock Eleven Footer Class", and changed the name of their class to Moth. The Australians also noted the differences, particularly in sail plan between the two boats, but since this was in the middle of the great depression, and the two groups were more than 20000 kilometres apart, no attempt was made to reconcile these differences. Thus two large Moth classes developed separately for over 30 years.
Ерте өсу
Британдық шыбын-шіркей класы 1930 жылдардың басына жатады. Бұл сынып 1930 жылдардағы американдық "Vintage Moth" қайығының нақты бір корпус пішінімен шектелген, сондықтан ол бір дизайнды қайық, формалар мен материалдармен тәжірибелік дамуға рұқсат беретін даму класы емес. Викториялық шыбын-шіркей класы қауымдастығы 1936 жылы Австралияда құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльс (NSW) шыбын-шіркей класының теңізшілік қауымдастығы құрылды, оның негізін Seaforth шыбын-шіркей клубы мен Woolahra теңізшілік клубы қалады. Австралияның басқа штаттары 1956 және 1961 жылдар аралығында шыбын-шіркей қауымдастықтарын құрды. Австралиялық яхта федерациясы (АЙФ) 1962 жылы Австралиялық шыбын-шіркей класын ұлттық класс ретінде мойындады, бұл Австралиядағы алғашқы шағын қайық класы болды, ол ұлттық мәртебе алды. Австралиялық шыбын-шіркейлер 1950 жылдары алдын ала иілген және қанатты мачталарды пайдаланды. 1960 жылдары Австралиялық шыбын-шіркей теңізшілері IMCA-ның "Әлем чемпионатында" қатысуға рұқсат беретін ережелерді өзгерту үшін күш-жігер жұмсады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін еуропалықтардың қызығушылығы артты. Еуропалық шыбын-шіркей клубтары көбінесе АҚШ-тың класс ережелеріне сәйкес болды. 1960 жылдардың басында "Еуропа шыбын-шіркейі" IMCA-дан бөлініп, бір дизайнды "Еуропа" қайық класын құрды. Ол 1992 жылдан 2004 жылға дейін Олимпиада ойындарында әйелдердің жеке орынды қайығы ретінде пайдаланылды.
The British Moth Class dates to the early 1930s. The class was restricted to a particular hull shape of a 1930s Vintage American Moth Boat, and is thus a one design boat, not a development class which allows experimental development with shapes and materials. The Victorian Moth Class Association was formed in Australia in 1936. After WWII, the NSW Moth Class Sailing Association was formed, with foundation members coming from Seaforth Moth Club and Woolahra Sailing Club. all other Australian states formed Moth Associations between 1956 and 1961. The Australian Yachting Federation (AYF) recognized the Australian Moth class as a national class in 1962, the first small boat class in Australia to be granted national status. Australian Moths were using pre bent and wing masts in the 1950s. In the 1960s, Australian Moth sailors campaigned for rules changes that would permit the Australian Moths to compete in the IMCA's "World Championships". European interest increased after the second world war. The European Moth clubs subscribed, more or less, to the US class rules. One European Moth design from the early 1960s, the "Europa Moth", broke away from the IMCA and formed the one design Europe dinghy class. It was adopted as the woman's single hander used in the Olympic games from 1992 to 2004.
Халықаралық шыбындар класы
1971 жылы АҚШ-та орналасқан IMCA IMCA мен Австралиялық Moth арасындағы "бірлестікке" ұмтылған жаңа ережелерді қабылдау кезеңін аяқтады. Бұл бірігу процесі 1965 жылы IMCA жылдық мәжілісінде басталды. Жаңа ережелер Австралиялық Moth-тың ірі, қуатты, жоғары коэффициентті, еркін аяқталған, толықтай баттендік жабдықталуын қамтыды. Сондай-ақ, жаңа ереже швейцариялық Moth-тарда алғаш рет пайда болған, даулы жаяу жүру қанаттарына рұқсат берді. Соңында, ықпалды британдық Moth теңізшісі және Екінші дүниежүзілік соғыстың батыры, майор Тони Хибберт басшылығымен, ережелерді өзгерту АҚШ-тың сыныптың орталықтандырылған ұйымын таратуға және тең құқылы ұлттық қауымдастықтары бар тәуелсіз әлемдік ұйым құруға мүмкіндік берді. Әр ұлттық қауымдастық өз өкілдерін және әлемдік ұйым өкілдерін сайлады. Бұл өзгерістердің нәтижесінде 1972 жылы IMCA Халықаралық яхта жарыстары одағы (қазіргі Дүниежүзілік желкендесу федерациясының алдағысы) тарапынан, бүгінгі күні қолданылып келе жатқан сыныптың келісілген жаңа шектеулерімен (метриялық өлшемдерге ауыстырулармен) мойындалды. АҚШ-та пайда болған Moth қауымдастығы енді шынымен халықаралық ұйымға айналды. Даму класы болғандықтан, Moth 1930 жылдардағы 50 кг салмақтағы ауыр, тар қайық немесе доңғалақты қайық сияқты корпустан бүгінгі таңғажайып фойлерге дейін дамыды. Дизайн қанаттары жоқ кең қайықтардан бастап, жеңіл қайықтарға, тар су сызықтарымен және рұқсат етілген максималды еніне дейін созылған қанаттары бар кене тәрізді корпустарға дейін әртүрлі болды. Сондай-ақ, желкен жоспары ағаш мачталардағы мақта желкендерден алюминий мачталардағы толық баттендік Dacron желкендеріне және бүгінгі көміртекті мачталардағы желкендерге дейін дамыды. Жаңа Зеландияда бұл сынып 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында ең жоғары танымалдылыққа ие болды. NZ Moth 41 кг салмақтағы Mk2 типіндегі, жапсырмалы желкенді қолдана отырып, стандартталды. Желкеннің өлшенген ауданы номиналды түрде 7,4 шаршы метрді құрады, бірақ 1970 жылға қарай нақты ауданы шамамен 8,2 шаршы метрге дейін өсті. Көптеген жүздеген даналар әуесқойлармен өздері жасалды. Сонымен қатар, ұшқыштар және қайықтар түріндегі халықаралық Moth-тардың саны аз болды. 1970 жылы фанераны қолданатын қайықтар үшін корпустар 23 кг-ға дейін айтарлықтай жеңіл болды. Халықаралық яхта дизайнері Брюс Фарр 1967-1971 жылдары, әлі жас мектеп оқушысы болған кезде, өзінің дизайны бойынша Moth-тар жасады.
In 1971 the US based IMCA completed a phase in of new rules which attempted a "marriage" of the IMCA and the Australian Moth. This amalgamation process had started at the annual IMCA meeting in 1965. New rules embraced the larger, more powerful high aspect, loose footed, fully battened rig of the Australian Moth. The new rules also permitted controversial hiking wings first seen on Moths from Switzerland. Finally, guided by the influential UK Moth sailor and WW2 war hero, Major Tony Hibbert, the rule change abolished the US centralized organization of the class in favor of an independent world body with equal partner national associations. Each national association elected its own officers and world body representatives. The culmination of these changes was the recognition in 1972 of the IMCA by the International Yacht Racing Union (the forerunner of today's World Sailing) bound by the agreed upon new restrictions of the class (with metric measurement conversions) operating today. The moth class association that had originated in the US was now truly an international organization. Being a development class, the Moth has evolved from a hull in the 1930s that could best be described as a heavy, narrow scow or a blunt nosed skiff, (weighing about 50 kg) to today's remarkable foilers with hull weights of under 10 kg. Designs have run the gamut from wide skiffs without wings, to lightweight scows, to wedge shaped hulls characterized with narrow waterlines and hiking wings out to the maximum permitted beam. Likewise, the sail plan has evolved from cotton sails on wooden spars, through the fully battened Dacron sails on aluminum spars, to the windsurfer inspired sleeved film sails on carbon masts seen today. In New Zealand the class reached its maximum popularity in the late 1960s and early 70s. The NZ Moth was standardized as a 41kg flat bottom scow type known as the Mk2 using an alloy spars and a Dacron sail. The measured sail area was nominally 7.4 square metres but the actual area grew to about 8.2 square metres by 1970. Many hundreds were home made by amateurs. In addition there were a smaller number of International Moths of both scow and skiff type. Hulls were noticeably lighter down to 23kgs for skiffs using plywood by 1970. The international yacht designer Bruce Farr built Moths to his own design in the 1967 1971 period when still a young school boy.
Қайта тууы
1970 жылдардың соңында АҚШ-та Халықаралық "Мот" класына қатысу тоқтады, ал кластың дамуы мен қызығушылығы Еуропа мен Австралияға көшті. АҚШ-та "Мот" қайықтарына қызығушылық он жылға төмендегеннен кейін, бірнеше теңізшілер бастапқы АҚШ құрылымындағы ескі "Мот" қайықтарын қалпына келтіріп, жарысу үшін іздеуді бастады. Бірдей ойлы "мотистер" арасында байланыс орнату үшін жаңалықтар бюллетені жарияланды. "Классикалық "Мот"тар" жарысы 1989 жылы қайта жаңғырылды, ал 1990 жылы жарыстарды және классикалық "Мот"тар құрылысын басқару үшін жаңа клуб құрылды. Бұл клуб, Классикалық "Мот" қайықтар қауымдастығы немесе CMBA, бастапқы АҚШ үлгісіндегі "Мот" қайықтарының қазіргі басқару органы болып табылады. CMBA-ның мақсаты – қайықтың бастапқы АҚШ нұсқасын қайта жаңғырту және ережелерді жаңарту, соның арқасында қайықтардың тым ерекше болып кетпеуіне мүмкіндік бере отырып, дамуға рұқсат ету. Австралиялық құрылымдар мен қанаттар енгізілгенге дейінгі соңғы жыл болған 1965 жылғы IMCA ережелері АҚШ "Мотын" қайта жаңғыртудың бастапқы нүктесі ретінде қарастырылды. Бұл ережелер қажет болған жағдайда қайта қарастырылды. Классикалық "Мот"тарға қызығушылық халықаралық деңгейде артып, Еуропада, әсіресе Францияда жаңа қозғалыстар пайда болды.
In the United States in the late 1970s participation in the International Moth class died and the class growth and interest moved to Europe and Australia. After ten years of little Moth activity in the US, several sailors started looking for old Moth Boats with the original US rig to restore and race. A newsletter was started to aid communication between like minded Mothists. Racing of "Classic Moths" resumed in 1989 and in 1990 a new club was formed to govern racing and construction of Classic Moths. This club, the Classic Moth Boat Association or CMBA is the current governing body for the original US type of Moth Boat. The intent of the CMBA is to revive the original US version of the boat and update the rules so that development is permitted without allowing the boats to become too freakish. The IMCA rules from 1965, the final year prior to the phase in of the Australian rig and wings were consulted as a starting point for reviving the US Moth. Those rules have been revised where necessary. Interest in Classic Moths has grown internationally, with new activity in Europe, primarily France.