Кіріспе

Камбоджалық саясаткер Ин Там ( ; 22 қыркүйек 1916 – 1 сәуір 2006) – камбоджалық саясаткер, бір кезде Кхмер Республикасының премьер-министрі болған. Ол 1973 жылдың 6 мамырынан 9 желтоқсанына дейін осы лауазымда қызмет етті және камбоджалық саясатта ұзақ мансапқа ие болды.

Саяси мансап

Ин Там Камбоджаның шығысындағы Кампонг-Чам провинциясының Стунг-Тренг ауданындағы Прек-Как ауылында дүниеге келген. Бала кезінде ол Стунг Тренг пагодасында пали тілін оқыды, кейін Сисоват лицейінде білім алды. Провинциялық милицияның инспекторы болып қызмет еткеннен кейін, ол ақыры генерал-лейтенант шеніне жетіп, Такео провинциясының губернаторы лауазымына тағайындалды. 1960 жылдары Там ханзада Нородом Сиануктың Сангкум үкіметінде бірнеше қызметтер атқарды, ең бастысы – 1964 жылдан 1966 жылға дейін ішкі істер министрі болды. Ол өзінің туысы Преап Иннің тұтқындалуына қатысты, оған Сианукқа қарсы, оңшыл партизандық ұйым – Кхмер Серейге мүшелік жасады деген айып тағылды; Преап Ин кейіннен өлім жазасына кесілді. Алайда, Сианукқа бұрынғы адалдығына қарамастан, Ин Там 1970 жылғы Камбоджа төңкерісінің басты ұйымдастырушыларының бірі болды, және оның басшылығымен Сианукты биліктен алу туралы дауыс өтті. Ұлттық Ассамблеяның төрағасы ретінде Ин Там 1970 жылдың қазан айында жеке өзі Кхмер Республикасының құрылуын жариялады. 1970 жылдан кейін Там төңкеріс жетекшісі Лон Нолмен қарым-қатынаста шиеленіс туды. Соңғысы 1971 жылдың қазан айында Камбоджа Азамат Соғысындағы төтенше жағдайдың күшеюін нысана етіп, Ұлттық Ассамблеяның заң шығару өкілеттігін алып тартуға тырысты, бұл Там мен 400 монахтың наразылығын тудырды. 1972 жылы Там Лон Нол мен Кео Анға қарсы президенттік сайлауға қатысты. АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің баяндамасында Там сол кездегі Камбоджа саясаткерлерінің ең тәжірибелі және саяси жағынан жетілгендерінің бірі екені айтылды, ол сыбайлас жемқорлыққа төзімді және қарапайым өмір салтымен танымал болды. Ол Лон Нолдан кейін екінші орынды иеленді, дауыстардың 24% -ын алды: егер сайлау әділ өткен болса, Ин Там жеңіске жетер еді деп кеңінен сенеді, және дауыстардың манипуляциялануына қарамастан, астана Пномпеньде жеңіске жетті. Принц Сисоват Сирик Матактың Республикалық партиясымен бірге Тамның Демократиялық партиясы сол жылы парламенттік сайлауға қатысудан бас тартты, бұл Лон Нолдың және оның бауыры Лон Нонның Әлеуметтік-республикалық партиясына жағымды ережелерге наразылықтарын білдірді. Келесі жылы Ин Там Лон Нол үкіметінде жеті ай премьер-министр болып қызмет етті, кейін коммунистік кадрларды үкімет тарапына ауысуға ынталандыруға бағытталған бағдарламаны басқарды, бірақ кейін саясаттан «көз жазып жұмып» шығып, отбасымен және қолдаушыларымен Баттамбангта тұрды. Оның орнын Лонг Борет бас министр ретінде басты. 1975 жылдың сәуір айында Қызыл Кхмерлер Камбоджаны басып алған кезде Ин Там Пуапеттегі шаруа қожалығында болды. Ол, әдетте, өлім жазасына кесілер еді, бірақ Тайландқа қашып, шекаралық аймақтарда Қызыл Кхмерлерге қарсы көтеріліс ұйымдастыруға тырысты. Алайда, бұл ұзаққа созылмады, өйткені Тайланд билігі оны депортациялады. Ол Францияға барып, 1976 жылы АҚШ-қа көшіп, саяси баспана алды.

Қалған жері

Вьетнамның Қызыл кхмерлер режимін құлатуынан кейін Ин Там Вьетнамның қолдауымен келген КХР үкіметіне қарсы Нородом Сианук пен оның FUNCINPEC ұйымын қолдады; ол 1985 жылы Принц Нородом Ранарид оны алмастырғанға дейін FUNCINPEC әскери қанаты MOULINAKA-ның бас қолбасшысы болды, кейіннен ол Армее националь сианукист деп аталды. Ол Демократиялық Кампучия коалициялық үкіметінің үш ұлттық қорғаныс министрінің бірі болды. Ол 1993 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауымен өткен сайлауда парламентке өкілдерді сайлай алмаған Камбоджа Демократиялық партиясын қайта құрды. 1997 жылы Камбоджа халық партиясымен одақ құрды. Ин Там АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Аризона штатының Чандлер қаласында қайтыс болды. Одан жеті баласының үшеуі мен немерелері қалды.