Кіріспе

Саңырауқұлақ түрі Trametes versicolor, сондай-ақ Coriolus versicolor және Polyporus versicolor деп аталады. «Көп түрлі түсті» дегенді білдіретін versicolor атауы, осы саңырауқұлақтың ерекше бояулар қоспасын көрсететін сипаттамасына дәл келеді. Сонымен қатар, пішіні жабайы түйеқұстың құйрық қауырсындарына ұқсас болғандықтан, T. versicolor көбінесе түйеқұстың құйрығы деп аталады. «Жалған түйеқұстың құйрығы» деп аталатын, сыртқы түрі ұқсас саңырауқұлақ басқа тұқымға (Stereum) жатады, сондықтан кейде «нағыз» түйеқұстың құйрығы саңырауқұлағы T. versicolor-мен шатастырылуы мүмкін. Тағы бір ұқсас түрі – көп түсті қабыршақты полипор, T. betulina. Саңырауқұлақтың еті 1–3 мм қалыңдықта, былғары тәрізді құрылымға ие. Ескі үлгілерде, суретте көрсетілгендей, жасыл балдырлар өскен аймақтар болуы мүмкін, сондықтан олар жасыл түспен көрінеді. Көбінесе жапырақты ағаштардың тіршілік етпейтін бұтақтары мен түптерінде топтамалар немесе қатарлар түрінде өседі және Солтүстік Америкада кең таралған. Саңырауқұлақтың сабағы жоқ, ал қақпағы тотты қоңыр немесе қара қоңыр түсті, кейде қара жолақтарымен. Қақпағының өлшемі 8 × 5 × 0,5–1 см, жазық пішіндес. Көбінесе үшбұрышты немесе дөңгелек пішіндес, бетінде ұсақ түктер болады. Жыныс жасушаларының беті ақшылдан ашық қоңырға дейін, дөңгелек пішіндес, ал жасы ұлғайған сайын бұрылып, лабиринт тәрізді болады. Миллиметрге 3–8 жыныс жасушасы топастыққан. T. versicolor – ағаш сияқты лигноцеллюлозды материалдардан лигнинді ыдырататын ақ шіру саңырауқұлағы. Оны Nemaxera betulinella саңырауқұлағының дернәсілдері, Platypezid шыбығының Polyporivora picta дернәсілдері және Mycetophila luctuosa саңырауқұлағының дернәсілдері жеуі мүмкін. Адамдарға пайдасы жоқ, жеуге жарамайды.

Ұқсас түрлер

Осыған ұқсас түрлерге Trametes hirsuta жатады. Trametes versicolor-дан құрамындағы заттарды алу кезінде метанолмен алынған экстракттарда антиоксиданттардың деңгейі ең жоғары, ал сумен алынған экстракттарда полифенолдар мен флавоноидтардың мөлшері көп.

Полисахарид-К экстракты

T. versicolor-дан алынған полисахарид K (PSK немесе крестин) Жапонияда қатерлі ісіктерді емдеуге қосымша терапия ретінде қолдануға қауіпсіз деп есептеледі, онда ол каваратакэ (шатырлы қырауқұлақ) деп аталады және клиникалық қолдануға бекітілген. Гликопротеин қоспасы ретінде PSK әртүрлі қатерлі ісіктермен және иммундық жетіспеушілікпен ауыратын адамдарда клиникалық зерттеулерде зерттелді, бірақ оның тиімділігі әлі де нақты емес. Кейбір елдерде PSK диеталық қоспа ретінде сатылады. Trametes versicolor дәстүрлі қытай медицинасында немесе басқа да дәстүрлі емдеу тәсілдерінде қолданылуы мүмкін.