Кіріспе
Лордтар судьялары (ресми түрде Ирландияның Лордтар судьялары және Бас губернаторлары) Ирландияның бас губернаторының (кейінірек Лорд-лейтенант) болмаған жағдайында Дублин қамалының басқарушы билігінің басшысы ретінде бірлесіп әрекет ететін өкілдер болды. Лордтар судьялары Ирландияның құпия кеңесінің мәжілісінде ант қабылдады.
Тарих
Ирландияны нормандар жаулап алғаннан кейін Ирландияның Лордтығының бас губернаторы Англия королімен патент арқылы тағайындалды; орта ғасырларда оның жеке мөрімен, ал кейіннен Англияның Ұлы мөрімен. Патент әдетте бас губернаторға орынбасар тағайындауға рұқсат берді, бірақ кейде король орынбасарды тағайындады, ал бас губернатор қызмет бабында қайтыс болса, Ирландияның құпия кеңесі король жаңа тағайындағанға дейін орынбасарды сайлайтын. Бас губернатордың атағы (алғашқыда француз немесе латын тілінде) оның билігіне байланысты болды: корольдің (немесе лордтың) лейтенанты; (Лорд) орынбасары; Justiciar (немесе Лорд-әділ); және Keeper. Бас губернатордың орынбасары бас губернатордан төмен атаққа ие болды және король тағайындамаса, Ирландияның Ұлы мөрімен тағайындалды. Генрих VII заманында Лорд-орынбасары тұрақты бас губернатор (немесе сирек жағдайда, тұрақты емес лорд-лейтенанттың тұрақты орынбасары) болды, ал Лорд-орынбасары уақытша болмаған немесе қызметі бос болған жағдайда, бір немесе кейіннен екі Лорд-әділ тағайындалды. Пойнингс парламентінің Ирландия заңында король «лейтенант немесе орынбасар» жібергенге дейін Ирландияның қазынашысы «әділ және үкімші» болады деп белгіленді. Бұл үш жылдан кейін күшін жойды, бірақ заңдық тізімі кейін жоғалып кетті. 1542 жылғы заң бойынша, құпия кеңес өз мүшелерінен бірін немесе, қажет болған жағдайда, екеуін Лорд-әділдер етіп сайлайтын, олардың әрқайсысы Англияда туған болуы керек. 1696 жылы қайтыс болған Лорд-депутат Генри Капел Мурроу Бойлді, 1-ші Блессингтон виконтын және Уильям Вулслиді Лорд-әділдер етіп ұсынды; Капелдің қарсыласы және Ирландияның Лорд-канцлері Чарльз Портер Ирландияның құпия кеңесін орынбасарлардың өкілеттігі Капелдің өлімімен аяқталды деп сендірді, содан кейін кеңес Портерді жалғыз Лорд-әділ етіп сайлады. 1767 жылға дейін бас губернатор (қазір лорд-лейтенант немесе вице-король) Ирландия парламенті отырыста болмаған кезде, әдетте екі жылда сегіз ай бойы Англияда болды. Лорд-лейтенант британдық пэр болса, Лорд-әділдер көбінесе ирландтықтар болды; олар ықпалды болды және ағылшын үкіметі олардың қолдауына мұқтаж болды. 1800 жылғы Одақ заңдарынан кейін, іс жүзінде атқарушы билік вице-корольден Ирландияның бас хатшысына ауысты, ал Лорд-әділдер вице-король сияқты тек формалды билікті жүзеге асырды. Жаңа келген лорд-лейтенант Дунлири (кейін Кингстаун) портынан Дублин сарайының қабылдау залына, онда Лорд-әділдер отырған, салтанатты түрде эскортталатын. Топ Кеңес палатасына барып, онда лорд-лейтенант өзінің патенттік хаттарын құпия кеңеске және Лорд-әділдерге мемлекеттік қылышты тапсыруды талап ететін хатты ұсынатын. XIX ғасырдың ортасына дейін әдеттегі Лорд-әділдер Лорд-канцлер, Ирландия шіркеуінің Армағ немесе Дублин архиепископы және Ирландияның Бас қолбасшысы болды. 1868 жылы 1866 жылы үш Лорд-әділдің біреуі қол қойған жарлық жарамды деп танылды, өйткені оларды тағайындаған патент «ауру немесе басқа да қажетті себептерге байланысты» болмаған жағдайда бұған рұқсат берді және себепті көрсетудің қажеті жоқ. Ирландия шіркеуі 1871 жылы жойылғаннан кейін, оның прелаттары енді Лорд-әділдер болып тағайындалмады, әдетте тек екеуі ант берді немесе үшіншісі екінші аға судья болды. 19-ғасырдың дамуымен Лорд-әділдер лорд-лейтенанттың Дублиннен қысқа уақытқа кеткен кезде ант берді, бұл күнделікті басқару үшін кеңестің өсіп келе жатқан бұйрықтарын бекітуде кешіктіруден сақтады. 1890 жылдан 1921 жылға дейін мұндай кетістер жылына орташа есебімен сегіз рет болды, бірнеше күннен бір айдан астам уақытқа созылды. Мысалы, 1897 жылы алты адамның әртүрлі топтары он бір рет Лорд-әділдерге ант берді. Әдетте бір мезгілде үш адам, бірақ екі жағдайда төрт адам және бір жағдайда екеуі. Алтысы Сомерсет Лоури Корри, 4-ші граф Белмор, Бас қолбасшы граф Робертс және Ирландияның апелляциялық сотының төрт мүшесі (Лорд-канцлер, вице-канцлер және Роллдардың шебері және Джеральд Фитцгиббон). Джон Томас Болл Лорд-әділ болып қызмет еткенде, ол 1887 жылы Дублин университетінде Доджсон Гамильтон Мэдденнің кандидатурасын сайлау арқылы қолдады, бұл Ирландия парламенттік партиясы орынсыз деп шағымданды. Ирландиялық революциялық кезеңде 1918 жылғы әскери міндеттілік дағдарысы премьер-министр Дэвид Ллойд Джорджты лорд-лейтенантты төтенше жағдайда үш Лорд-әділмен ауыстыруды ұсынды. Үш адамнан қызмет етуге дайын адам табу мүмкін емес болып шықты; Мидлтонның 1-ші графы Сент Джон Бродрик төрағалық етуге дайын болды, бірақ Ллойд Джорджтың келіспейтін саясатты бақылау деңгейін талап етті. Англо-Ирландия шарты мен Ирландияның бөлінуінен кейін, Ирландияның Лорд-лейтенанттығы 1922 жылғы Ирландия еркін мемлекеті (салдарлы ережелер) заңымен жойылды және Ирландия еркін мемлекетінің генерал-губернаторымен және Солтүстік Ирландияның губернаторымен ауыстырылды, соңғысы Солтүстік Ирландияның құпия кеңесімен тағайындалған орынбасарларға ие болды. Ирландия еркін мемлекетінің құпия кеңесі болған жоқ: генерал-губернатордың әдепкі алмастырушысы Бас судья болар еді, бірақ осы ережені қолдану туралы жалғыз ұсыныс, Джеймс МакНиллдің 1932 жылғы отставкасы кезінде қабылданбады.