Жазу мен сөйлеу түрлері: баяндау, сипаттау, түсіндіру, дәлелдеу. Риторикалық режимдер – академиялық жазудың негізгі классификациясы. SEO үшін оптимизацияланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жазудың және сөйлеудің негізгі түрлері
Major types of writing and speaking
Риторикалық тәсілдер (кейде дискурс тәсілдері деп те аталады) – формалды және академиялық жазудың (сөз сөйлеуді дайындауды қоса алғанда) негізгі түрлерін олардың риторикалық (әсер етуге бағытталған) мақсатына қарай жіктеудің кең таралған дәстүрлі жүйесі: баяндау, сипаттау, түсіндіру және дәлелдеу. Бұл тәсілдерді алғаш рет 1827 жылы Сэмюэл П. Ньюман «Риториканың практикалық жүйесі» атты еңбегінде ұсынған. Содан бері АҚШ-та жазуды оқыту және, әсіресе, жаппай бағалау құралдарын жасауға үлкен әсер етіп келеді, бірақ бұл жіктеулердің мектептен тыс жазуды түсіндірудегі мүмкіндіктеріне сын айтылып жүреді.
The rhetorical modes (also known as modes of discourse) are a broad traditional classification of the major kinds of formal and academic writing (including speech writing) by their rhetorical (persuasive) purpose: narration, description, exposition, and argumentation. First attempted by Samuel P. Newman in A Practical System of Rhetoric in 1827, the modes of discourse have long influenced US writing instruction and particularly the design of mass market writing assessments, despite critiques of the explanatory power of these classifications for non school writing.
Анықтамалар
Жазудың әртүрлі түрлеріне әр түрлі режим анықтамалары қолданылады. Крис Балдик режимді әдебиеттің кең, бірақ нақты бір формасына немесе жанрына ғана байланысты емес, әдіс, көңіл-күй немесе манераны анықтайтын нақты емес сындық термин ретінде түсіндіреді. Мысалдарға сатиралық, ирониялық, комедиялық, пасторальдық және дидактикалық режимдер жатады. Фредерик Крюс бұл терминді эссе түрін білдіру үшін пайдаланады және эсселерді прозаның төрт негізгі функциясына сәйкес төрт түрге бөледі: баяндау, яғни айту; сипаттау, яғни бейнелеу; түсіндіру, яғни ашу; және дәлелдеу, яғни көндіру. Бұл, бағаналы түрде, ең көп қабылдаған анықтама. Сьюзан Анкер эссе жазудың тоғыз түрлі режимін ажыратады: әңгімелеу, яғни оқиғаларды баяндау; мысал келтіру, яғни үлгілер беру; сипаттау, яғни сөзбен суреттер жасау; процесті талдау, яғни нәрселердің қалай орын алатынын түсіндіру; жіктеу, яғни нәрселерді топтарға бөлу; анықтама беру, яғни нәрсенің мағынасын айту; салыстыру және қарама-қарсы қою, яғни ұқсастықтар мен айырмашылықтарды көрсету; себеп-салдақ байланысы, яғни себептер мен нәтижелерді түсіндіру; және дәлелдеу, яғни көндіру. Әрбір көркем жазу режимінің өзіндік мақсаты мен конвенциялары бар. Әдеби агент және автор Эван Маршалл көркем жазудың бес режимін анықтайды: әрекет, қорытынды, диалог, сезімдер/ойлар және фон. Автор және жазу оқытушысы Джессика Пейдж Моррелл көркем жазу үшін алты жеткізу режимін тізімдейді: әрекет, түсіндіру, сипаттау, диалог, қорытынды және көшу. Автор Питер Селгин мына алты әдіс, оның ішінде: әрекет, диалог, ойлар, қорытынды, көрініс және сипаттау туралы айтады.
Different definitions of mode apply to different types of writing. Chris Baldick defines mode as an unspecific critical term usually designating a broad but identifiable kind of literary method, mood, or manner that is not tied exclusively to a particular form or genre. Examples are the satiric mode, the ironic, the comic, the pastoral, and the didactic. Frederick Crews uses the term to mean a type of essay and categorizes essays as falling into four types, corresponding to four basic functions of prose: narration, or telling; description, or picturing; exposition, or explaining; and argument, or convincing. This is probably the most commonly accepted definition. Susan Anker distinguishes between nine different modes of essay writing: narration, or writing that tells stories; illustration, or writing that gives examples; description, or writing that creates pictures in words; process analysis, or writing that explains how things happen; classification, or writing that sorts things into groups; definition, or writing that tells what something means; comparison and contrast, or writing that shows similarities and differences; cause and effect, or writing that explains reasons or results; and argument, or writing that persuades. Each fiction writing mode has its own purposes and conventions. Literary agent and author Evan Marshall identifies five different fiction writing modes: action, summary, dialogue, feelings/thoughts, and background. Author and writing instructor Jessica Page Morrell lists six delivery modes for fiction writing: action, exposition, description, dialogue, summary, and transition. Author Peter Selgin refers to methods, including these six: action, dialogue, thoughts, summary, scene, and description.