Кіріспе

Paradine v Jane [1647] EWHC KB J5 – келісімшарттық міндеттемелер бойынша толық жауапкершілікті орнатып, ағылшын келісімшарт құқығының маңызды ісі.

Үкім

Патшалық сот судьялары бұрынғы істерде соғыс уақытында жалға берушіге жалға алушыға қарсы іс қозғауға рұқсат бермегенмен, Джейн жалға төлеуге жауапты екенін мәлімдеді. Сот шешімі бойынша, талап арыздың мәселесі жеткіліксіз болды, себебі бүкіл армия жау болып бағаланған жағдайда да, ол жалға ақысын төлеуге тиіс. Осы арадағы айырмашылық мынада: егер заң міндет немесе жауапкершілік жүктесе, ал тарап өзінің кінәсіздігіне қарамастан оны орындаудан мүгедек болса және одан қорғану жолы болмаса, онда заң оны ақтауға мүмкіндік береді. Мысалы, егер үй дауыл немесе жаудың шабуылынан қираса, жалға алушы жауапкершіліктен босатылады. Дайер, 33. а. Inst. 53. d. 283. а. 12 H. 4. 6. сондай-ақ қашу туралы. Co. 4. 84. б. 33 H. 6. 1. Сондай-ақ, 9 E. 3. 16. сот төрешілеріне соғыс кезінде сотқа шағымдануға тыйым салынды, бірақ егер тарап өзінің келісімшарты бойынша міндет немесе жауапкершілік қабылдаса, ол оны өтеуге міндетті, егер мүмкін болса, болжаусыз жағдайларға қарамастан, себебі ол келісімшартында осыған қарсы шаралар қарастыруға тиіс болған. Сондықтан, егер жалға алушы үйді жөндеуге міндеттенсе, оны молния соққан немесе жаулар қиратқан жағдайда да, оны жөндеуге тиіс. Дайер 33. а. 40 E. 3. 6. h. Қазіргі уақытта жалға төлемақы – тараптардың келісімшартымен құрылған міндет. Егер оны төлеу туралы келісім болғанда, жалға алушының оны төлеуі талассыз болған болар еді, жаулардың бұзушылығына қарамастан, себебі заң оны оның келісімінен тыс қорғамайды, өтемақы жағдайындағыдай. Осы резервация заң бойынша келісім болып табылады және келісім бойынша сот ісі қозғалған (Ролл айтқандай), ол нақты келісімге тең. Тағы бір себеп ретінде, жалға алушы кездейсоқ пайданың артықшылығын алғандықтан, ол кездейсоқ шығындардың тәуекелін де көтеруі керек және олардың барлық салмағын жалға берушіге жүктемеуі керек. Дайер 56. 6. осы мақсатта келтірілді, егер жер қоршалған болса, немесе теңіз басып кетсе, немесе өрттен құрғақ болса да, жалға беруші толық жалға ақысын алуға құқылы: және сот талапкердің пайдасына шешім шығарды.