Кіріспе
1998 жылы Терренс Маликтің түсірген фильмі.
Бұл фильм Маликтің 20 жылдық үзілістен кейін кинорежиссураға қайта оралуын белгіледі. Басты рөлдерде Адриен Броди, Джордж Клуни, Джон Кусак, Вуди Харрелсон, Джаред Лето, Джон С. Райли және Джон Траволта ойнады. Хабарға қарағанда, алғашқы монтаждалған нұсқасы жеті айға созылып, бес сағатқа дейін жеткен. Соңғы нұсқасында Билл Пуллман, Лукас Хаас және Микки Рурктың түсірілген кадрлары алынып тасталды (Рурктың бір көрінісі Criterion Blu-ray және DVD нұсқаларының қосымша материалдарында қалды). Фильмнің музыкасын Ханс Циммер жазды, операторлық жұмысын Джон Толл атқарды. Негізгі түсірілімдер Квинсленд штатында (Австралия) және Соломон аралдарында өтті. "The Thin Red Line" фильмі 20th Century Fox компаниясы тарапынан 1998 жылдың 25 желтоқсанында шығарылды. Фильм 52 миллион долларлық бюджетке қарсы 98 миллион долларлық табыс әкелді және сыншылардың жоғары бағасын алды. Фильм соғысты философиялық тұрғыдан бейнелеуі, Маликтің режиссерлік шеберлігі, музыкалық қосымшасы, операторлық жұмысы, сценарийі, монтаждауы, актерлердің ойыны үшін мақталып, жеті "Оскар" сыйлығына ұсынылды: "Үздік фильм", "Үздік режиссер", "Үздік бейімделген сценарий", "Үздік операторлық жұмыс", "Үздік фильм монтаждауы", "Үздік түпнұсқалық драмалық музыка" және "Үздік дыбыс". 1999 жылғы Берлин халықаралық кинофестивалінде "Алтын аю" сыйлығын жеңіп алды. Мартин Скорсезе оны 1990-шы жылдардың екінші сүйікті фильмі деп атады. "At the Movies" бағдарламасында Джин Сискел оны "Мен көрген ең ұлы заманауи соғыс фильмі" деп сипаттады.
Сюжет
1942 жылы АҚШ армиясының қара сержанты Витт өз бөлімінен қашып, Тынық мұхитының оңтүстігіндегі бейқам меланезиялық тайпалардың арасында өмір сүре бастайды. Оны әскер кемесіндегі кіріспе сержант Уэльш тауып, тұтқындайды. Виттке өз бөліміне қайта оралуға рұқсат берілмейді, оның орнына жаза ретінде алдағы науқанда жарақат алғандарды тасымалдаушы болып тағайындалады. 25-ші жұмысшы дивизиясының 27-ші жұмысшы полкінің 1-ші батальонының C ротасы Гендерсон алабын басып алып, аралды жапондардан босату және олардың Австралияға қарайтын жолын кесу үшін Гуадалканал аралына күш жіберілді. C ротасын капитан Джеймс Старос басқарады. Олар әскери көлік кемесінің ішінде өмірлері мен алдағы шабуыл туралы ойланып отырады. Рота қарсылықсыз Гуадалканалға қонады. Олар аралдың ішкі жағына қарай жүріп, жол бойы жергілікті тұрғындармен және жапондардың әлі де бар екендігінің белгілерімен кездеседі. Рота көп ұзамай мақсатына жетеді: 210-шы белекей, маңызды жау позициясы. Шабуыл келесі күні таңертең басталады. Чарли ротасы белекейге шабуыл жасайды, бірақ ауыр пулемет атысынан бірден кері шегінеді. Бір топ, сержант Кек басқаратын отряд, жаудың атысынан қауіпсіз дөңгелектің артында "күшті күтіп" жатыр. Оларға оқ атылғанда, Кек белбеуіндегі гранатаға қол созып, қасақана шеткі қосқышты тартып алады, содан кейін өзі гранатаға лақтырылып, жарылыстан өзі ғана қаза табады. Басқа бір жерде сержант Уэлш өліп бара жатқан жауынгерді құтқаруға тырысады, бірақ оған азабын басаңдату үшін жеткілікті морфин береді. Полковник Гордон Талл Старосқа телефон арқылы, қандай құнмен болса да, фронталды шабуылмен белекейді басып алуға бұйрық береді. Старос өзінің адамын өлімге толы миссияға жібермейтінін айтады. Сонымен қатар, қара сержант Белл белекейдің шыңына жеке барып, жапондық бекінісін бағалайды. Старос бұйрыққа бағынбағанына ашуланған Талл, батальонның бас штаб офицері капитан Джон Гаффпен бірге Чарли ротасының позициясына барады. Олар келгенде жапондықтардың қарсыласуы әлсірегендей көрінеді, ал Таллдың Старосқа деген пікірі қалыптасады. Беллдің жапондық позицияны барлау туралы ақпаратын алғаннан кейін, Талл белекейді басып алу үшін бункерге қанаттан шабуыл жасау үшін шағын топ құруды ұсынады. Миссияға еріктілердің арасында қара сержанттар Витт, Долл және Белл де бар. Капитан Гаффқа топты басқару тапсырылады, олар таудан бункерге қарай өрлейді. Аса қатал шайқас болғаннан кейін, американдықтар жеңіске жетеді және белекейді басып алады. Олардың еңбегі үшін ерлерге бір апта демалыс беріледі, бірақ олар шайқастан тыс демалысқа қуанбайды. Рота бивакқа орналасқанда, Талл Старосты қызметінен босатады, оны шайқастың қысымына төтеп бере алмайтындықтан, оған қайта тағайындалуға өтініш беруді және Вашингтондағы Әскери сот корпусында заңгер болуды ұсынады. Осы уақытта Белл әйелінен хат алады, ол басқа біреуге ғашық болғанын және ажырасуға ниеттенгенін хабарлайды. Ал Витт жергілікті тұрғындармен кездесіп, олардың сырттан келгендерге деген сенімсіздігі мен суық қарым-қатынасын және бір-бірімен жиі дауласатынын байқайды. Рота лейтенант Бендтің басшылығымен өзен бойымен қарауылдыққа жіберіледі. Витт, қара сержант Файф және қара сержант Кумбс өзеннің жоғары ағысына барлап, жапондық колоннаға кездеседі. Олар кері шегінуге тырысқанда, Кумбс жараланады. Витт Файфқа уақыт беру үшін жапондықтарды өз басына аудартады, бірақ Виттті жапондық отряды қоршап алады. Жапондықтар Витттен бағынуын талап етеді, бірақ ол мылтығын көтеріп, қаза табады. Оның денесін оның әріптестері, соның ішінде қайғыға толы сержант Уэлш жерлейді. Ротаға жаңа командир, капитан Бош тағайындалады. Олар қызметтен босатылып, Гуадалканалдан күтіп тұрған LCT-мен эвакуацияланады.
Актерлік құрам
Осы көптеген белгілі актерлерден өзге, ансамбльге Кірк Асеведо, Пенни Аллен, Марк Бун Джуниор, Мэтт Доран, Дон Харви, Дэнни Хох, Томас Джейн, Миранда Отто, Донал Лог және Ник Сталл сияқты танымал актерлер де шағын рөлдерде қатысты.
Сценарий
Нью-Йорк қаласындағы продюсер Бобби Гейслер алғаш рет 1978 жылы Маликке келіп, Дэвид Рабедің «Бум-Бум бөлмесі» пьесасының киноадаптациясын түсіруді ұсынды. Малик ұсыныстан бас тартты, бірақ Джозеф Меррик өмірі туралы фильм жасау идеясын талқылады. Девид Линчтің «Сары адам» фильмі туралы ақпарат тарағаннан кейін ол бұл жобаны тоқтатты. 1988 жылы Гейслер мен Джон Робердо Маликпен Парижде Д.М. Томас жазған 1981 жылғы «Ақ қонақ үй» романы негізінде фильм жазу және режиссерлік ету туралы әңгімелесті. Малик бас тартты, бірақ оларға Мольердің «Тартуф» немесе Джеймс Джонстың «Жұқа қызыл сызық» романын бейімдеуге дайын екенін айтты. Продюсерлер соңғысын таңдап, сценарий үшін Маликке 250 000 доллар төледі. Малик 1989 жылдың 1 қаңтарында «Жұқа қызыл сызық» фильмін жазуға кірісті. Бес айдан кейін продюсерлер оның 300 беттік алғашқы нұсқасын алды. 1990 жылы Малик Джеймс Джонстың жесірі Глориямен және оның қызы Кейлимен «Жұқа қызыл сызық» фильмін түсіру мәселесін талқылады. Продюсерлер Маликпен фильм туралы оның көзқарасы жайлы көп сөйлесті. Гейслер былай деді: «Маликтың Гуадалканалы – жоғалған жұмақ, Терри соғыс деп атаған жасыл умен бүлінген жұмақ. Көптеген зорлық-зомбылық эпизодтары тікелей көрсетілмейді. Мысалы, әскерді атып өлтіреді, бірақ Спилбергтей қанды бетті көрсетудің орнына, ағаш жарылып, жаңқаланған өсімдіктер мен сынған қанаты бар әдемі құсты ұшып кететінін көреміз». Ол оған құнды зерттеу материалдарын ұсынды, соның ішінде «Австралияның бауырымен жорғалаушылары және қосмекенділері» атты кітапты, «Жапонияның жүрек соғу барабаншылары» атты Кодоның аудиожазбасын, АҚШ теңіз жаяу әскерлеріне жұмысқа алынған навахо тіл білушілері туралы ақпаратты берді, оның саяхат жоспарларын жасады және режиссер мен оның әйелі Мишельге Париждегі пәтеріне ипотека алуға көмектесті. 1995 жылдың қаңтарына қарай Гейслер мен Робердоның қаржысы таусылып, Маликке қай жобаны аяқтауды шешуге қысым жасады. Олар Маликтың бұрынғы агенті Майк Медавойға жүгінді, ол өзінің «Phoenix Pictures» атты жаңа продюсерлік компаниясын құрып жатқан еді. Медавой «Жұқа қызыл сызық» жобасын бастау үшін оларға 100 000 доллар беруге келісті. 1997 жылдың сәуір айында, түсірілімге үш ай қалғанда, Sony Квинслендте декорациялар салынып жатқанда жобаны тоқтатты, себебі жаңа студия төрағасы Джон Келли Малик 52 миллион долларлық бюджетпен фильмді аяқтай алмайды деп ойлады. Пульманның (сержант МакТей рөлінде, Броди мен Чаплинмен бірге түскен сахнадағы) суреттері онлайн режимеде қолжетімді, Хаас CD саундтректің буклетінде суреттелген, ал Рурктің бір сахнасы фильмнің Criterion Blu Ray / DVD нұсқасы үшін қалпына келтірілген. Малик Олдман үшін арнайы рөл жазды, бірақ фильмде кейіпкерлердің көп болуына байланысты ол рөл өндіріс басталғанға дейін алынып тасталды. Кейін ол Лукас, Вигго Мортенсен, Шин, Рурк, Пуллман және Джейсон Патрикпен бірге титрлерде алғыс айтылды. Жәке Витт рөлін ойнаған Джеймс Кавизель Маликтың оны таңдауын өзінің мансабындағы шешуші момент деп санайды.
Негізгі фотосурет
Кинематограф Джон Толл 1996 жылдың тамызында Маликпен бірнеше рет телефон арқылы фильм туралы әңгімелесе бастады. Толл сол жылдың қыркүйек айында Маликпен кездесіп, 1997 жылдың басында фильмді түсіруді ұсынды. Малик пен Толл 1997 жылдың ақпан айында түсірілім ордаларын іздеуді бастады және сол жылдың маусым айында негізгі түсірілімдерге кірісті. «The Thin Red Line» фильмі негізінен Австралияның Солтүстік Квинсленд штатындағы Дайнтри тропикалық орманында және Брамстон жағажайында түсірілді. Түсірілімдер Dancer Mountain тауында да жүргізілді, онда таудың қиын-қыстау жолынан тіркемелер мен өндіріс машиналары өте алмайтын. Таудың ішінде базалық лагерь құрылып, тауға жолдар салынды. 250 актер мен 200 түсіру тобын тауға көтеруге екі сағат уақыт кетті. Түсірілімдер Тынық мұхитында, Санта-Каталина аралының жанындағы Оңтүстік Калифорния жағалауында өтті. Маликтың дәстүрден тыйыс түсіру әдістеріне бір сахнаның бөлігін ашық, күннұрлы таңда түсіріп, кейін бірнеше аптадан соң күн батқанда аяқтау кіретін. Ол әрекеттің ортасында камераны басқа бағытқа бұрып, тоқтыға, ағаш бұтағына немесе басқа да жануарларға назар аударуды қалыпты жағдай етіп алды. Монтажер Лесли Джонс бес ай бойы түсірілім алаңында болды және Маликті сирек көрді, өйткені ол оны өздігінен жұмыс істеуге қалдырды. Негізгі түсірілімдер аяқталғаннан кейін ол бес сағаттық алғашқы монтажбен оралды және жеті ай монтаждаумен айналысты, Торнтон үш сағаттық повестволық дауыстық материал қосты. Алдын ала көрсетілімдер болған жоқ, бірақ бірнеше ішкі көрсетімдер болды, ең ірісі маркетингтік директорларға арналған, оған 15 адам қатысты. Малик студияның өзінің аяқталмаған нұсқасын сыншыларға көрсеткеніне ашуланды, ал Пенн оған монтаж бөлмесінде көмектесіп, соңғы нұсқаны жасауға көмектесті. Гейслер мен Робердо Vanity Fair журналына өздерінің оқиғаларын айтқаннан кейін, Медавойдың адвокаттары оларды келісімшартты бұзған деп жариялады және егер олар Академия сыйлықтарынан кейін ғана болашақта сұхбат беруге келіспесе, олардың есімдерін фильмнен алып тастаумен қорқытты. Дегенмен, хорлардан бірнеше тректерді қамтитын тағы бір саундтрек шықты, ол «Меланезиялық хорлар: Ырысқұл аралдар – «The Thin Red Line» әндері» деп аталды және кейіннен сатылымнан алынды. Бұл альбом 2019 жылы La La Land Records компаниясы арнайы басылымның бөлігі ретінде қайта шығарылды.
Кассалық жинақ
The Thin Red Line 1998 жылы 25 желтоқсанда бес кинотеатрда шектеулі көрсетілімге шығарылды, сонда ол алғашқы апта соңында 282 534 доллар тапты. Фильм 1999 жылдың 15 қаңтарында 1528 кинотеатрда кеңейтілген көрсетілімге шығарылып, алғашқы апта соңында 9,7 миллион доллар тапты. Фильм бүкіл әлем бойынша 98 126 565 доллар кассалық табыс тапты.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмге 107 шолу негізінде 80% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 7.3/10 құрайды. Сайттың сын тұжырымында: "The Thin Red Line – Екінші дүниежүзілік соғыс тақырыбындағы батыл философиялық фильм, онда көптеген талантты актерлер ойнаған". Metacritic-те фильм 32 сыншының бағалары бойынша 100 балдық шкала бойынша 78 балға ие, бұл "көбінесе жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+–ден F–ге дейінгі шкала бойынша орташа баға ретінде "C" берді. Джин Сискел "The Thin Red Line" фильмін "Мен көрген ең керемет заманауи соғыс фильмі, ол осы жылдың басында шыққан Стивен Спилбергтің "Сержант Райанды құтқару" фильмін, тіпті Оливер Стоунның 1986 жылғы "Взвод" фильмін де басып озды" деп сипаттады. Роджер Эберт оған төрт жұлдыздың үшеуін берді, фильмнің шатасқан және аяқталмағандай сезілгенін айтты. Ол былай деп жазды: "Фильмнің шизофрениясы оны ұлылыққа жеткізбейді (бұл фильмнің не туралы екені анық емес), бірақ оны жаман фильм демессіз. Шындығында, ол қызықты. Соғыс сахналары шеберлікпен жасалған, белгілі бір төбенің географиясын, оны жапондық бекіністер қалай қорғайтынын және американдық сарбаздардың оны қалай басып алуға тырысатынын көрсетеді. Шон Пенн, Джон Кусак, Джим Кавизель және Бен Чаплин сияқты актерлер бірнеше секундтық немесе минуттық сахналар үшін керемет тон табады, бірақ кейін олар рөлден шығарылады, ырғақ орнатылмай жатып". Time журналына жазған шолуында Ричард Корлис былай деп жазды: "Кейбір фильмдер сюжеттік шындықпен айналысады; ал бұл фильм эмоционалдық шындықты, жүректің құтқаратын даналықты іздеуін, Маликтың 1978 жылғы "Жаратылыстың күндері" фильмінен бері көрілмеген көркемдікпен көрсетеді". USA Today журналының Майк Кларк фильмге төрт жұлдыз берді. Майкл О'Салливан The Washington Post газетінде былай деп жазды: "The Thin Red Line – бұл жойылудан жаратылыс туындайтын, ең күтпеген жерде махаббат табылатын және періштелер туралы, әсіресе құлағандар туралы фильм, олар жай ғана адамдар". Time Out New York журналының Эндрю Джонстон былай деп жазды: "Маликтың бұрынғы туындылары сияқты – "Badlands" (1973) және "Жаратылыстың күндері" (1978) – "Line" керемет сұлу фильм. Алайда Джон Толлдың таңғажайып түсірілімі мен Ханс Циммердің күшті музыкасы тудырған атмосфера кейде бұзылады. Камеолардың көптігі (Джон Траволта, Джордж Клуни, Вуди Харрелсон және Джон Кусак қысқа ғана пайда болады) біршама алаңдатады, ал Белл мен Витттің Аппалачи акценттері кейіпкерлерді ажыратуды қиындатады. Дегенмен, ол кейде шатастыратын (және мүмкін, сәл ұзын) болса да, "Line" сирек кездесетін мазмұны мен күші бар фильм". Оуэн Глейберман Entertainment Weekly журналына жазған шолуында фильмге "B−" деген баға берді және "Менің ойымша, "The Thin Red Line" осы маусымның сүйіктісі болуы мүмкін, көрермендермен байланысуға тым жоғары саналы фильм" деп жазды. The New York Times газетіне жазған шолуында Джанет Маслин оны "кездейсоқ жарқын" деп атады және "Оның жүректі тебілетін сәттері оның қандай тығыз фильм болуы мүмкін екенін көрсетеді" деп жазды. Siskel and Ebert бағдарламасының арнайы эпизодында қонақ жүргізуші Мартин Скорсезе "The Thin Red Line" фильмін 1990 жылдардың екінші ең жақсы фильмі деп таңдады, ал бірінші орынды "The Horse Thief" алды.
Үй медиасы
2010 жылдың 28 қыркүйегінде The Criterion Collection “The Thin Red Line” фильмінің DVD және Blu-ray форматындағы арнайы нұсқасын шығарды. Бұл нұсқа Терренс Малик пен оператор Джон Толл қадағалап, бекіткен жаңа, 4K сапасында қалпына келтірілген цифрлық көшірмеден тұрады. Жаңа шығарылым жағымды пікірлерге бөленді.
Танымал мәдениетте
Фильмнен алынған бір цитата ("Бұл үлкен жамандық. Ол қайдан келді?"), актері Джон Ди Смит (жеке Эдвард Трен) айтқан сөздері екі әнде пайдаланылған:
2001 жылы шыққан Explosions in the Sky пост-рок тобының "Have You Passed Through This Night?" әніне кіріспе ретінде қолданылған. 2003 жылы жарық көрген UNKLE электрондық музыка тобының "Eye for an Eye" әнінде үлгі ретінде алынған.