Кіріспе

Италиялық актер, кинорежиссер және ақын (1953–1994)

Массимо Тройзи (19 ақпан 1953 – 4 маусым 1994) – итальяндық актер, кабаре артисі, сценарист және кинорежиссер. Ол «Мен үштен бастаймын» (1981) және «Почташы» (1994) фильмдеріндегі жұмыстарымен ең жақсы танылған. Ол қайтыс болғаннан кейін екі «Оскар» сыйлығына ие болды. «Сезімтал комедияшы» деп аталған ол итальяндық театр мен киноның ең маңызды актерлерінің бірі саналады.

Ерте жылдары және тележұлдыз

Троизи Неапольдің жанындағы Сан-Джорджо-а-Кремано қаласында көпбалалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Альфредо пойыз инженері болған. Оның отбасылық өмірінен алынған оқиғалар кейіннен оның алғашқы фильмдерінде көрініс тапты. Орта мектепті бітірген соң Троизи өзінің сүйікті жазушысы Пьер Паоло Пазолиниден шабыттанған өлеңдер жазды және 1969 жылы балалық шағынан таныс достарымен (Лелло Арена мен Энцо Декаро ішінде) бірге шағын жергілікті театр сахнасында ойнай бастады. Анасының ерте қайтысы Троизиді қиын кезеңге жетеледі, бұл оның жасөспірім шағында ревматизм салдарынан пайда болған жүрек ауруларының күшеюіне себеп болды. (1976 жылы ол жүрек клапанына операция жасату үшін АҚШ-қа баруға мәжбүр болды, мұндай операцияның шығындарын достары көмектесіп төледі.) Троизи өнер жолын 1972 жылы кабаре артисі ретінде бастады, "I Saraceni" ("Сарациндер") және кейіннен "La Smorfia" ("неаполитандық лотерея мен томбола үшін қолданылатын сандар кітабының" атынан, сонымен қатар "бет-әлпет" мағынасында, яғни "бет пішімдерін өзгерту") деп аталатын комедиялық трионың құрамында болды. Оның серіктестері Де Каро мен Арена еді. Олар радиода ұлттық деңгейде танымал болды және 1977 жылдан бастап осы танымалдары артып, ақырында Non Stop, La sberla (1978) және Luna Park (1979) телешоулары арқылы тележұлдыздарға айналды. Троизи көп ұзамай трионың жетекшісіне айналды. Ол мимикасымен және көңілді, шатасқан сөйлеуімен ерекше көзге түсті – осылайша ол Неаполь комедиясының танымал өкілдері Тото, Эдуардо және Пеппино Де Филипподан шабыт алды.

Кино

Тройси 1981 жылы өзінің алғашқы фильмін – «Рикоминцио да тре» («Мен үштен бастаймын») жазып, режиссерлік етіп, сонымен қатар басты рөлді ойнады. Ол үлкен жетістікке жетіп, сыншылардың жоғары бағасын алды, 1980-ші жылдардың ең талантты итальяндық режиссерлерінің бірі ретінде танылды. «Ricomincio da tre» фильмі, екінші туындысы сияқты, неаполитандық кейіпкердің күрделі махаббат өміріне арналған, бұл Тройсидің жастық шағынан шабыттандырылған, сонымен қатар Лелло Аренаның қатысуымен түсірілді. «Scusate il ritardo» фильмі 1983 жылы шықты, ол алдыңғы туындысына ұқсас, және Джулиана Де Сио басты рөлде ойнады. 1984 жылы Тройси Роберто Бенинимен бірге «Non ci resta che piangere» фильмінде ойнады, онда олар кездейсоқ түрде 15 ғасырға саяхаттайтын екі дос рөлін сомдайды; онда олар Леонардо да Винчимен кездеседі және қай дәуірде екендерін түсінген соң, Христофор Колумбтың Американы ашуына тосқауыл қою үшін Испанияға барады. Бірнеше шағын актерлік рөлдерден кейін, 1987 жылы Тройси «Le vie del Signore sono finite» фильмін режиссерлік етті, ол фашистік кезеңде өтеді. Фильм ең жақсы сценарий үшін «Күміс лента» сыйлығын жеңіп алды. Келесі жылдары ол Марчелло Мастрояннимен бірге Этторе Сколаның «Splendor» (1989) фильмінде, «Che ora è?» (1989, осы фильмде ол және Мастроянни ең үздік актер үшін «Вольпи кубогын» жеңіп алды) және «Il viaggio di Capitan Fracassa» (1990) фильмдерінде ойнады. Оның режиссер ретінде соңғы фильмі (сонымен қатар сценарийші және актер ретінде) – «Pensavo fosse amore, invece era un calesse» (1991) болды, ол ер адам мен әйел арасындағы (Франческа Нери сомдаған) күнделікті махаббат қиындықтарына арналған.

Il Postino және өлім

Тройси «Il Postino: The Postman» фильмі арқылы, Майкл Радфордтың режиссерлігімен, халықаралық деңгейде танымал болды. Жүрек ауруымен күресіп жүрген Тройси 1994 жылы Римдегі Инфернеттодағы қарындасының үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Бұл оқиға «Il Postino» фильмінің түсірілімі аяқталғаннан кейін 12 сағаттан соң болды. Ол фильмді аяқтау үшін операцияны кейінге шеккені хабарланды. Тройсидің жасы 41 болған. Ол қайтыс болғаннан кейін «Il Postino» үшін «Оскар» сыйлығына «Ең үздік актер» және «Ең жақсы сценарий» номинацияларына ұсынылды, сондай-ақ «Оскар» сыйлығына қайтыс болғаннан кейін ұсынылған алтыншы адам атанды. (Бұрын қайтыс болғаннан кейін ұсынылғандар: Жанна Иглс, Джеймс Дин [екі рет], Спенсер Трейси, Питер Финч [жеңіске жетті] және сэр Ральф Ричардсон.) Пино Даниэле оның көптеген фильмдерінің саундтректерінде жұмыс істеді. Луиджи Пиранделломен бірге ХХ ғасырдың ең көрнекті итальян драматургі Эдуардо Де Филиппо оны «өткенге тамырланған болашақ комедиясы» деп сипаттады.

Танымал мәдениетте

2023 жылы Марио Мартоне режиссерлік еткен «Массимо Тройси: Біреу сені жақсы көреді» деген деректі фильм түсірілді. Фильмнің премьерасы 2023 жылдың 17 ақпанында 73-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде өтті.