Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
293-296 жылдардағы Галлия мен Британияның Августы
Augustus of Gaul and Britannia from 293 to 296
Аллект (296 жылы қайтыс болды) – 293-296 жылдар аралығында Британия және Солтүстік Галлияда билік жүргізген римдік британдық көтерілісші император.
Allectus (died 296) was a Roman Britannic usurper emperor in Britain and northern Gaul from 293 to 296.
Тарих
Аллект 286 жылы Британия мен солтүстік Галлияда билікті басып алған Рим флотының менапиялық офицері Караузийдің қазынашысы болды. 293 жылы Караузий батыс Цезарь Констанций Хлордың Галлия аумақтарының бір бөлігін, әсіресе маңызды Бонония портын (қазіргі Булонь) қайтарып алғанымен және Батавияда Караузийдің франк одақтастарын жеңгенімен оқшауланды. Аллект Караузийді өлтіріп, өзі қолбасшылыққа көтерілді. Оның билігі туралы мәліметтер аз, бірақ оның шығарған монеталары Караузийдікімен ұқсас таралымды көрсетіп, солтүстік-батыс Галлияда табылған. Бұл Бононияның қайтарылып алынуы Англия бұғазының сол жағындағы бүлікші империяның аяқталуын білдірмеді. 296 жылдың қыркүйегінде Констанций оны тақтан түсіру үшін жорыққа шықты. Оның әскерлері бірнеше бөлімге бөлініп, теңізбен жүрді. Констанций Бонониядан бір бөлімді басқарды, бірақ нашар ауа райы салдарынан кешікті. Преториандық префект Асклепиодот басқарған тағы бір бөлім тұманды пайдаланып, Уайт аралында орналасқан Аллекттың кемелерінен жасырынып, Саутгемптон Вотер маңына түсіп, кемелерін өртеп жіберді. Аллекттың әскерлері жағалаудан шегінуге мәжбүр болды, бірақ Констанцийдің тағы бір бөлімі оларды қоршап алып, жеңді. Аллект шайқаста қаза тапты, денесі танылмауы үшін барлық айырма белгілерін шешіп тастады. Археологиялық зерттеулер оның жеңіліске ұшыраған жері Каллева Атребатум (Силчестер) немесе қаланың маңындағы аймақ болғанын көрсетеді. Теңізден өту кезінде тұманға байланысты бас бөлімнен айырылған рим әскерлерінің тобы Лондондиумда (Лондон) Аллекттың қалдық әскерлерін, көбінесе франктарды ұстап алып, қырды. Констанцийдің өзі, болжам бойынша, Британияға барлық оқиға аяқталған соң келді, ал оның мадақтаушысы британдықтар оны азат етуші ретінде құрметпен қарсы алғанын мәлімдеді. Караузий өзінің монеталарын үгіт-насихат құралы ретінде пайдаланды, ал оның кейбір ұрандары, мысалы, «бостандықты» қалпына келтірдім деген сияқты, британдықтардың сезімдеріне күшті әсер етуге бағытталған. Констанций жеңісінің ертесі күні соғылған атақты монетасында өзін redditor lucis aeternae, «мәңгілік жарықты қайтарушы» (Римді) деп атап, осы талаптарға жауап берді. 2019 жылдың наурыз айында Доверде 30 жастағы металл іздеуші Аллекттың суреті бар көне монета тапты. Монета Дикс Нунан Уэбб аукционында 552 000 фунт стерлингке сатылды.
Allectus was treasurer to Carausius, a Menapian officer in the Roman navy who had seized power in Britain and northern Gaul in 286. In 293 Carausius was isolated when the western Caesar, Constantius Chlorus, retook some of his Gallic territories, particularly the crucial port of Bononia (modern Boulogne), and defeated Frankish allies of Carausius in Batavia. Allectus assassinated Carausius and assumed command himself. His reign has left little record, although his coin issues display a similar distribution to those of Carausius. They are found in north western Gaul, indicating that the recapture of Bononia did not spell the end of the rebel empire on that side of the English Channel. Constantius launched an invasion to depose him in September 296. His forces sailed in several divisions. Constantius led one division from Bononia, but seems to have been delayed by bad weather. Another division, under the praetorian prefect Asclepiodotus, took advantage of fog to avoid Allectus's ships stationed at the Isle of Wight, and landed near Southampton Water, where they burnt their ships. Allectus's forces were forced to retreat from the coast, but were cut off by another of Constantius's divisions and defeated. Allectus himself was killed in the battle, having removed all insignia in the hope that his body would not be identified. Archaeology suggests that Calleva Atrebatum (Silchester) was the site of his defeat or the area surrounding the town. A group of Roman troops, who had been separated from the main body by the fog during the channel crossing, caught up with the remnants of Allectus's men, mostly Franks, at Londinium (London), and massacred them. Constantius himself, it seems, did not reach Britain until it was all over, and his panegyrist claims he was welcomed by the Britons as a liberator. Carausius had deliberately used his coinage for propaganda purposes, and some of his slogans, such as a claim to have restored 'liberty', were designed to appeal to British sentiment. Constantius answered such claims in a famous medal struck on the morrow of his victory, in which he described himself as redditor lucis aeternae, 'restorer of the eternal light (viz. of Rome).' In March 2019, an ancient coin showing the head of Allectus was found in Dover by a 30 year old metal detectorist. The coin sold for £552,000 at an auction by Dix Noonan Webb.
Аңыз
Монмутский Джеффри өзінің Британия патшаларының аңыз тарихында (шамамен 1136 ж.) Аллектусты енгізді. Мұнда Аллектус – римдіктердің Британияның тума патшасы Караузийді тақтан түсіру үшін үш легионмен жіберген офицері. Ол мұны істейді, бірақ оның үкімшілігі зорлықпен жүзеге асады, және оны өз кезегінде Корнуолл герцогы Асклепиодот тақтан түсіреді. Аллектустың соңғы әскерлері Лондонда қоршауға алынып, Британиядан қауіпсіз шығу шартымен капитуляциялайды. Асклепиодот келіседі, бірақ капитуляциялаған сарбаздар оның одақтастары – Венедоттар тарапынан қырғынға ұшыратылып, бас-келелері Галоброк өзеніне лақтырылады.
Geoffrey of Monmouth included Allectus in his legendary History of the Kings of Britain (ca. 1136). Here, Allectus is an officer sent with three legions by the Romans to depose Carausius, a native British king. He does so, but his rule proves oppressive, and he is in turn deposed by Asclepiodotus, here the Duke of Cornwall. The last of Allectus's troops are besieged in London, and surrender on the condition they are granted safe passage out of Britain. Asclepiodotus agrees, but the surrendering soldiers are massacred, and their heads thrown into the river Galobroc, by his allies the Venedoti.
Көркем шығармаларда
Аллекттің Караузийді өлтіруі мен оның үкіметіне қарсы күрес, Констанцийдің шапқынымен аяқталды, Розмари Сатклифтің 1957 жылғы «Күміс бұтақ» романының оқиғасының негізгі бөлігін құрайды.
Allectus's assassination of Carausius and the opposition to his regime, culminating in Constantius's invasion, are central to Rosemary Sutcliff's 1957 novel, The Silver Branch.