Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық тау-кен магнаты және меценат (1856–1930)
American mining magnate and philanthropist (1856–1930)
Дэниел Гуггенхайм (9 шілде, 1856 – 28 қыркүйек, 1930) – американдық тау-кен магнаты және меценат, Мейер мен Барбара Гуггенхаймның ұлы. 1910 жылға қарай ол әлемдегі ең ірі тау-кен компаниялар тобына жетекшілік етті. 1922 жылы ол қызметтен шеттетіліп, авиацияны дамытуға бағытталған қайырымдылық қызметіне көшті. Оның жетістіктері инновациялар жүйесін құру, еңбек қатынастарындағы ізгілік көшбасшылық және авиация мен ракета технологиясындағы маңызды рөлдерді атқару болып табылады.
Daniel Guggenheim (July 9, 1856 – September 28, 1930) was an American mining magnate and philanthropist, and a son of Meyer and Barbara Guggenheim. By 1910 he directed the world's most important group of mining interests. He was forced out in 1922 and retired to philanthropy to promote aviation. His achievements include a system for innovation, as well as leadership in amicable labor relations, and major roles in aviation and rocketry.
Өмірбаян
Гуггенхайм Филадельфияда туып өскен, Мейер Гуггенхайм мен оның әйелі Барбараның ұлы. Мейер Гуггенхайм еврей тегінен шыққан. Дэниел Гуггенхайм жас кезінде Швейцарияға швейцариялық кружево және тігіс бизнесін оқып үйренуге, сондай-ақ әкесінің импорт фирмасы үшін сатып алушы болып жұмыс істеуге жіберілді. 1881 жылы Колорадо штатының Лидвилл қаласындағы Гуггенхайм кен орындарында жоғары сапалы күміс-қоңыр кенінің табылуы Гуггенхаймнің кен өндірудегі байлығының негізін қалады. 1884 жылы Дэниел отбасының қарқынды дамып жатқан кен және қорыту бизнесін басқаруға көмектесу үшін АҚШ-қа оралды. Дэниел Мексикада Гуггенхайм кен және металлургия бизнесін құруға көмектесті, ол 1895 жылға қарай жылына 1 миллион доллар пайда әкеле бастады. 1891 жылы оның әкесі Мейер отбасының шамамен он кен өндірісін «Колорадо қорыту және тазарту компаниясына» біріктірді. Содан кейін Гуггенхайм отбасы Рокфеллер отбасының қолдауымен «Американдық қорыту және тазарту компаниясымен» (ASARCO) ұзақ күреске түсті. 1901 жылы Гуггенхаймдар ASARCO-ны бақылауына алды және келесі үш онжылдық бойында кен өнеркәсібінде үстем күшке айналды. Дэниел ASARCO басқарма төрағасы болып тағайындалды және 1919 жылға дейін трастты басқарды. 1905 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Дэниел Гуггенхайм отбасылық кәсіпорындарды басқаруды өз міндетіне алды. ASARCO, Kennecott Copper және басқа да отбасылық компаниялар арқылы Гуггенхаймдар Боливияда қалайы, Юконда алтын, Бельгиялық Конгода алмаз және резеңке, Анголада алмаз, Аляскада, Ютада және Чилиде мыс өндірді. Дэниел Гуггенхаймнің бизнес саясаты бүкіл елдерге әсер етті. «Дэниел телеграмма арқылы үкімет құруға немесе оны құлатуға қабілетті еді», - деді оның өмірбаяуын жазған Джон Х. Дэниел билікке құмар және жарасымды адам болды. Ол бірнеше рет асқазан жарасы мен гипертониядан зардап шекті. Гуггенхайм отбасы кен өндірісі арқылы зор байлық жинады. 1918 жылы отбасының байлығы 250 миллионнан 300 миллион долларға дейін бағаланып, оларды әлемдегі ең бай адамдардың қатарына қосты. Ұзақ жылдар бойы пісіп келген отбасылық келіспеушіліктер 1922 жылы шыңына жетті, осы кезде үлкен Гуггенхайм ағалары өздері бақылаған ASARCO-ны отбасылық бизнесі – Гуггенхайм ағаларының игілігі үшін сүттеді деп айыпталды. ASARCO басқармасы осыған байланысты бауырластарды бақылаудан шығарды. Басқа отбасылық келіспеушіліктер мен бизнес қиындықтарынан кейін Дэниел 1923 жылы 67 жасында зейнеткерлікке шықты. Ол 1930 жылдың 28 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Порт-Вашингтон қаласындағы Хемпстед үйінде қайтыс болды. Ол 74 жаста болды.
Guggenheim was born and raised in Philadelphia, the son of Meyer Guggenheim and his wife Barbara. Meyer Guggenheim was of Jewish descent. Daniel Guggenheim was sent to Switzerland as a young man to study the Swiss lace and embroidery business, and to serve as a buyer for his father's import firm. The discovery of high grade silver lead ore in the Guggenheim mines in Leadville, Colorado, in 1881 became the foundation for the Guggenheim fortune in mining. In 1884, Daniel returned to the US to help manage the family's booming mining and smelting business. Daniel helped to establish the Guggenheim mining and smelting business in Mexico, which by 1895 was earning profits of $1 million a year. In 1891 his father, Meyer, consolidated about a dozen of the family's mining operations into the Colorado Smelting and Refining Company. The Guggenheim family then entered a lengthy struggle with the American Smelting and Refining Company (ASARCO), backed by the Rockefeller family. By 1901 the Guggenheims had acquired control of ASARCO, and became the dominant force in the mining industry for the next three decades. Daniel was named chairman of the board of ASARCO, and directed the trust until 1919. Following his father's death in 1905, Daniel assumed control of the Guggenheim family enterprises. Through ASARCO, Kennecott Copper and other family owned companies, the Guggenheims mined tin in Bolivia, gold in the Yukon, diamonds and rubber in the Belgian Congo, diamonds in Angola, and copper in Alaska, Utah, and Chile. Daniel Guggenheim's business policies affected entire nations. "It was said that Daniel could make or break a government with a telegram," his biographer John H. Davis wrote. Daniel was power hungry and tenacious. He suffered repeatedly with stomach ulcers and hypertension. The Guggenheim family amassed enormous wealth through their mining enterprises. By 1918, the family fortune was estimated at $250 million to $300 million, making them among the richest people in the world. Long simmering family disagreements reached a climax in 1922, when the older Guggenheim brothers were accused of milking ASARCO, which they controlled, for the benefit of their family business, Guggenheim Brothers. The ASARCO board then voted the brothers out of control. After other family disagreements and business setbacks, Daniel retired in 1923 at the age of 67. He died on September 28, 1930, at his palatial home, Hempstead House, in Port Washington, New York. He was 74.
Әуе қатынасы
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дэниелдің ұлы Гарри Гуггенхайм ұшқыш болды, және екеуі де авиациялық технологияның жақтастарына айналды. 1920 жылдары олар аэронавтикадағы жетістіктері үшін Даниэль Гуггенхайм медалін тағайындады және Калифорния технология институтында, Принстон университетінде, Джорджия технология институтында, Гарвард университетінде, Массачусетс технология институтында, Нью-Йорк университетінде, Солтүстік-Батыс университетінде, Стэнфорд университетінде, Сиракуз университетінде, Акрон университетінде, Мичиган университетінде және Вашингтон университетінде аэронавтиканы дамыту үшін Даниэль Гуггенхайм қоры арқылы гранттар берді. Қор қаражаты Калтехтегі Гуггенхайм аэронавтикалық зертханаларын (GALCIT) және Принстон университетіндегі Гуггенхайм аэроғарыштық қозғалтқыш зертханаларын қаржыландырды. 1927 жылы ол 100 000 долларлық бас жүлде және "Гуггенхайм қауіпсіз ұшақтар бәйгесіне" 10 000 долларлық бес жүлде ұсынды, бұл бәйгеге қатысушы ұшақтардың қиын ауа райында тұрақты болуы, 500 фут қашықтықта қонуы және 300 фут қашықтықта ұшуы, 35 фут кедергіден өтуі, сондай-ақ қуаты өшірілгенде 35 және 38 миль/сағ жылдамдықпен ұшуы талап етілді. Бәйгеге 15 ұшақ қатысты, олардың тек екеуі ғана – американдық Curtiss Tanager және британдық Handley Page Gugnunc талаптарға сай келді. Curtiss Tanager күмәнді жағдайларда жеңімпаз деп жарияланды, содан кейін Handley Page, Curtiss компаниясын Handley Page slats-тарын лицензиясыз пайдаланғаны үшін сотқа берді, тіпті нашаррақ жағдай, финалистердің ешқайсысы кейін өндіріске түспеді немесе пайдалануға енгізілмеді; алайда, бәсеке дизайнерлерге қауіпсіз ұшақтар құруға жанама түрде әсер етті.
During WWI, Daniel's son Harry Guggenheim became a pilot and both became avid supporters of aviation technology. In the 1920s they established the Daniel Guggenheim Medal for achievement in aeronautics and provided grants via the Daniel Guggenheim Fund for the Promotion of Aeronautics for aeronautics research at California Institute of Technology, Princeton University, Georgia Institute of Technology, Harvard University, Massachusetts Institute of Technology, New York University, Northwestern University, Stanford University, Syracuse University, the University of Akron, the University of Michigan, and the University of Washington. Foundation moneys funded the Guggenheim Aeronautical Laboratories at Caltech (GALCIT) and the Guggenheim Aerospace Propulsion Laboratories at Princeton University. In 1927 he offered a $100,000 main prize and five $10,000 prizes for the "Guggenheim Safe Aircraft Competition", which required entered aircraft to be stable in rough air, land in 500 feet and take off in 300 feet, both over a 35 foot obstacle and be able to sustain flight at 35 mph, and 38 mph with the power off. 15 aircraft were entered of which only two, the American Curtiss Tanager and the British Handley Page Gugnunc met the requirements. The Curtiss Tanager was awarded as the winner in dubious circumstances, and then Handley Page sued Curtiss for unlicensed use of Handley Page slats, and worse, neither of the finalists saw production or service afterwards; however, indirectly, the competition influenced designers in building safer aircraft.
Аляска
Гуггенхайм 1906 жылдан бастап Аляска аймағында дау тудырды. Оған Алясканы және оның темір жолдарын дамыту амбициялары бар бай кенші Стивен Бирч жүгінді, Бирчтің мыс кендерін қаржыландыру мәселесін көтерді. Гуггенхайм мен оның бауыры Бирчпен "Аляска Синдикатын" құру бойынша келісім жасасты, ол Бирчтің компаниясы акцияларының жартысынан азын және Мыс өзені мен Солтүстік-Батыс темір жолының барлық акцияларын сатып алды. Бұл шара "Гуггенхаймге қарсы" қозғалыстың бастауы болды, ол 1908 жылы Аляскадағы саяси сайлаулар мен тағайындамаларда маңызды рөл атқарды.
Guggenheim sparked controversy in the district of Alaska from 1906 onward. He was approached by Stephen Birch, a wealthy miner with ambitions for the development of Alaska and its railroads, in regards to financing Birch's developing copper claims. Guggenheim and his brother formed a gentlemen's agreement with Birch to form the Alaska Syndicate, which purchased just under half of the stock in Birch's company and all of the stock in the Copper River and Northwestern Railway. All of this sparked an "anti Guggenheim" movement which was integral in political elections and appointments of 1908 in Alaska.