Кіріспе

Украиналық казақ көшбасшысы (1641–1685)

Юрий Хмельницкий ((монастырь атауы: Гедеон), Юрій Хмельницький, Єжи Хмельницький, Юрий Хмельницкий) (1641 – 1685(?)) – атақты украин гетманы Богдан Хмельницкийдің кіші ұлы және Тимофей Хмельницкийдің інісі, Запорожье казактарының саяси және әскери қайраткері. Өмірінің жартысын монах және архимандрит ретінде өткізгенімен, ол бірнеше рет Украинаның гетманы болды – 1659, 1660 және 1678–1681 жылдары, сондай-ақ Хадяч старостасы қызметін атқарды. Осылайша, ол казак гетмандығының "Қиран-кезеңі" деп аталатын уақытындағы ең танымал украин саясаткерлерінің біріне айналды.

Украинаның гетманы

Юрий Хмельницкий 1641 жылы Украинаның орталық бөлігіндегі Чигирин қаласының жанындағы Суботив селосында дүниеге келген. 1659 жылы казак Радасы 17 жасар Юрийді Била Церквада гетман етіп сайлап, биліктен қуылған Иван Выховскийді алмастырды. Жас гетман қиындықтарға тап болды: Ресей патшалығымен бекемделмеген одақ және Польша-Литвамен, сондай-ақ Қырым хандығымен үздіксіз соғыстар. Польша-Литваға қарсы соғыс барысында Юрий Хмельницкийдің казақтары Корсун қаласының маңында жеңіліске ұшырады, ол поляктарға тұтқынға түсті және кейін Польша-Литва королі Ян II Казимирге (1648-1668 жылдары тақ отырды) адалдық серт берді. 1659 жылы Польша-Литва Республикасының сеймі (сейм вальний) оған ақсүйек мәртебесін берді. XVIII ғасырдағы украин жазушысы және дін қызметкері Георгий Коныский Юрийдің Стамбулға жеткізілуі, содан кейін Жерорта теңізіндегі монастырға жер аударылуы туралы жазды. Болуы мүмкін орындардың бірі – Мальта, онда «казак генералының» қабірі туристік нысан ретінде көрсетілуде.