Кіріспе

Роджер Каменец (1950 жылы туған) – американдық ақын және жазушы, ең белгілі туындысы – раввиндер мен XIV Далай-лама арасындағы тарихи диалогты баяндайтын "Лотостағы еврей" (1994) кітабы. Оның поэзиясы еврей халқының өмірін және соңғы жылдары – арман күйін зерттейді. 2003 жылдан бері ол "Табиғи арманмен жұмыс істеу" тәжірибесін дамытуға белсенді қатысып келеді, ол армандағы қасиетті кездесулерге назар аударады.

Өмір және мансап

Каменец Балтиморда дүниеге келді және Йель, Стэнфорд және Джонс Хопкинс университеттерінде білім алды. Ол Жаңа Орлеанда тұрады және зейнеткер профессор, LSU-де ағылшын тілі мен дінтану профессоры қызметін бірдей атқарды, сондай-ақ LSU-дің еңбек сіңірген профессоры және Эрих пен Лиа Стернберг атындағы Құрметті профессор болды. Ол клиенттермен жеке жұмыс істейді, рухани жетекшілік процесінде түстерді пайдаланады. Каменец романдар мен әңгімелер авторы Моира Кронеге үйленген. Ол сондай-ақ жазушы Аня Каменецтің және Кезия Каменецтің әкесі.

Поэзия

16 жасында Каменец Йель университетіне түсті, онда ол Алан Бернхаймер және Кит Робинсон (кейіннен «Тіл ақындарымен» байланысты болған) ақындарымен бірге оқыды және жариялады, сондай-ақ Тед Берриганмен оқыды. Оның тұңғыш кітабы «Жоғалған еврей» (Dryad, 1979) Объективист ақындарының, әсіресе 1973 жылы Стэнфордта кездескен Чарльз Резниковтің ықпалында болды. Екі ақын да қарапайым тілге сүйеніп, американдық еврейлердің жекелігі мен мәдениетіне назар аударды. Роберт Дункан (ақын) да оған үлкен әсер етті, оны сол кезде кездестіріп, кейіннен Дунканның Зохар мен еврей мистикасына деген қызығушылығы туралы терең сұхбаттар жүргізді. Каменец «Жоғалған еврейді» бір-біріне жалғасқан қатарына басып шығарды, ал өлеңдер еврей әдеби дәстүріндегі мидраш сияқты, бұрынғы өлеңдерге түсініктеме ретінде дамыды. Джоэл Льюис «Forward» журналында былай деп жазды: «Мырза Каменец еврейлікті сентименталды бейнелер емес, әңгіме жүргізуге арналған кеңістік ретінде қайта жаңғыртады. Ол еврейлік мәселені тура және қиялдағы сөздерімен, адалдық пен юмормен ашық талқылайды». Каменец кітапқа материалдар қосуын жалғастырды, ал 1991 жылы көлемі екі есеге жуық жаңа басылымы «Жоғалған еврей: Жаңа және таңдалған өлеңдер» (Time Being, 1991) деген атпен жарық көрді. Оның өлеңдері «Арканың ішіндегі дауыстар» (Avon, 1979), «Еврей-американдық поэзия» (Brandeis, 2000), «Америкадағы еврейлер» (U. of Michigan Press), «Сырды алып жүру» (Eerdmans), «2003 жылғы ең жақсы еврей жазулары» (Jossey Bass), «Есте сақтау үшін қан: Холокост туралы американдық ақындар» (Time Being), «Айту және есте сақтау: американдық еврей поэзиясының ғасыры» (Beacon, 1997) және «Заманауи еврей-американдық жазуларының Prairie Schooner антологиясы» (Nebraska, 1998) жинақтарына енді. «The Lowercase Jew» (Northwestern, 2003) кітабында Каменец әдеби антисемитизм мәселелерін қарастыру үшін өлең-эссе форматын қолданды. Атаулық өлең Т.С. Элиоттың поэзиясында «jew» сөзін кішкентай әріппен жазуын, ал тағы бірі «Аллен Гинзберг Еврейлер атынан Эзра Паундты кешіреді» деген оқиғаны қайта баяндайды. Каменецтің поэзиядағы алтыншы кітабы «To Die Next To You» (Six Gallery Press, 2013) негізінен оның арманмен жұмыс істеу тәжірибесіне негізделген. Оның келесі кітабы «Yonder» (Lavender Ink, 2019) «Бодлерден Макс Якобқа, Рассел Эдсоннан Кафкаға дейінгі ата-бабаларына құрмет көрсетіп, прозалық поэзия жанрына деген құрметпен толы». «Dream Logic» (PURH, 2020) арман санасына арналған прозалық өлеңдер тізбегін жалғастырады. Каменецтің соңғы поэзия кітабы «Жоғалған еврей: Өлеңдер 1976–2022» 46 жылдық еңбектің нәтижесін және алдыңғы басылымнан бері жазылған 30 жылдық өлеңдерді қамтиды.

Өмірбаян

1980 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Каменец поэзиядан өмірбаяндық эсселерге көшті, және «Terra Infirma» (Арканзас университеті, 1985) кітабын жазды, ол 1999 жылы Schocken Books баспасынан қайта басылды. Кітап, қайтыс болған анасының бір арманының түсіндірілуі ретінде құрылған, және Каменец Мишель Бутордың «Тамаша тарих: Бодлердің арманы туралы эссе» (1961) еңбегіне сүйеніп жазған.

Еврей-буддистік диалог

1990 жылдың қазан айында Каменец Дхарамсалада (Үндістан) раввиндер мен XIV Далай-лама арасындағы тарихи диалогты бақылауға шақырылды. Далай-лама еврей делегаттарынан "көшпенділікте еврейлердің рухани тіршілігінің құпиясы" туралы сұраған еді. Осы әңгіме туралы жазған "Лотостағы еврей" (1994) кітабы кең танылып, халықаралық бестселлер атанды. "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған Верлин Клинкенборгтың пікірінше, кітап "өздерін жоюға тырысатын әлемде құпия дәстүрлердің сақталуы" туралы маңызды ой-пікірлерді қамтиды. Кітап АҚШ-тағы көбінесе секулярландырылған еврейлер мен буддалық ілімдер арасындағы байланысты көрнекті етіп бейнеледі. Каменец JUBU, яғни еврей буддисі терминін танымал етіп, ақын Аллен Гинзберг, випассана мұғалімі Джозеф Голдштейн, Рам Дасс және Шығыс дәстүрлерін Батысқа әкелуге қатысқан басқа да американдық еврейлермен сұхбаттасты. Сондай-ақ, кітапта раввин Зальман Шахтер Шаломи басқаратын еврей жаңару қозғалысындағы Шығыс руханилығына еврей мистикасының жауабы және раввин Джонатан Омер Ман оқытқан еврей медитациясы ерекше аталып өтті. Жарық көргеннен кейін отыз жыл өткен соң раввин доктор Джей Майклсон кітаптың әсерін былай бағалады: "Академиялық ортадан тыс, буддизм мен иудаизм туралы ең ықпалды мәтін – Роджер Каменецтің 1994 жылғы бестселлері "Лотостағы еврей". Бір жағынан, "Лотос" – түрлі раввиндер мен Далай-ламаның тарихи (немесе қияли) кездесуін баяндайтын саяхаттық очерк. Бірақ Каменец қатысушылардың буддизмге қатысты әртүрлі көзқарастарын, соның ішінде өзінің көзқарасын да шеберлікпен және көрегендікпен суреттегендіктен, ол JUBU-дың "Киелі кітабына" айналды. Ол тарихты жаңадан жасамады, оны жасады. Америка буддалық еврей өмірін "Лотос" жарық көргенге дейінгі және кейінгі кезеңге бөлу артық айтқандық емес". "Лотостағы еврей" Лорел Читеннің продюсерлігі мен режиссерлігімен PBS телеарнасында сол аттас деректі фильм түсірілді. Фильм Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Бостон қалаларында көрсетілді, ал 1999 жылдың 1 қыркүйегінде Independent Lens телеарнасында трансляцияланды. Каменец "Лотостағы еврей" кітабынан кейін "Илияны іздеу: бүгінгі еврей мистикалық шеберлерімен кездесулер" (Harper, 1997) атты кітабын жариялады және 1997 жылы еврей ой-пікірлері саласындағы Ұлттық еврей кітабы сыйлығына ие болды. Каменец еврей мистикасы, феминизм және дұға мен медитация практикасындағы жаңалықтарды үйлестіруге тырысатын бірқатар еврей лидерлерімен сұхбаттасты. Олардың арасында раввин Зальман Шахтер Шаломи, Джонатан Омер Ман, Артур Грин және Шефа Голд болды. Кітап Дхарамсалада өткен Седер мейрамының сипаттамасымен аяқталады, онда тибет мұғалімі Геше Сонам Ринчен де қатысты. Сол сапар барысында Каменец Далай-ламамен кездесіп, жас Панчен-лама Гедхун Чоки Ниманы Қытай үкіметінің қамауынан босату жөніндегі халықаралық науқанның дінаралық іс-қимыл желісімен жұмыс істеуге шабысданды. Әлемдегі ең жас саналы тұтқын Панчен-ламаның сегізінші туған күні Пасха мейрамының алғашқы күніне келді. Осы кездейсоқтықтан әсерленген Каменец бүкіл елде Тибет үшін Пасха Седерлеріне арналған науқанды ұйымдастырды, бұл Египеттегі құлдық пен қанаушылықтың еврей естелігін бүгінгі Қытай билігі астындағы Тибеттегі діни бостандықтың жоқтығымен байланыстырды. 1997 жылдың 24 сәуірінде Вашингтон қаласында арнайы Седер мейрамы өтті, онда Далай-лама, сондай-ақ АҚШ-тың көптеген беделді тұлғалары мен танымал адамдары, оның ішінде Жоғарғы Сот судьясы Стивен Брейер және Beastie Boys тобының Адам Яуч қатысты. Седер, сондай-ақ Каменецтің 1997 жылы Далай-ламамен өткізген кездесуі 1999 жылғы "Лотостағы еврей" деректі фильмінде көрсетілді және "Сталкинг Элиджа" кітабында баяндалды. Schocken/Nextbook Press 2010 жылы "Енгізілген кітаптар" сериясында "Сталкинг Элиджа" кітабын жариялады. Бұл Братслав раввині Нахман мен Франц Кафканың екі түрлі өмірбаяны, олардың жазбаларындағы таңғажайып ұқсастықтарды ашады және кабаланы қазіргі әдебиет түрі ретінде қарастырады.

Табиғи арман жұмысы

2007 жылдың күзінде Harper One баспасы "Кешегі түстің тарихы" кітабын жариялады, онда Жаратылыстан бастап бүгінгі күнге дейінгі армандардың рухани мүмкіндіктері зерттеледі. 2008 жылдың тамызында Опра Уинфри автормен XM радиосындағы Soul Series аясында екі бөлімнен тұратын сұхбат жүргізді. Бұл материал қазір подкаст ретінде қолжетімді. Осы уақыттан бері Каменец армандардағы бейнелермен байланысты күшті сезімдерге негізделген феноменологиялық тәсіл – Табиғи Арман Жұмысын (Natural Dreamwork) қалыптастыру және анықтау ісінде маңызды рөл атқарды.