Алекс Райдер: Ақ нүкте академиясы

Кіріспе

Алекс Райдер сериясындағы кітап, Энтони Хоровицтің жазбасы.

"Point Blanc" – британдық автор Энтони Хоровиц жазған "Алекс Райдер" сериясының екінші кітабы. Кітап Ұлыбританияда 2001 жылдың 3 қыркүйегінде, ал Солтүстік Америкада 2002 жылдың 15 сәуірінде "Point Blank" деген басқа атаумен жарық көрді. 2003 жылы бұл роман BBC-нің "The Big Read" сауалнамасында тізімге алынды. 2007 жылы ол Антони Джонстонның сценарийімен, Канако Дамерум мен Юзуру Такасакинің суреттерімен графикалық романға бейімделді. 2020 жылы бұл кітап "Амазон Прайм Видео" сериалының бірінші маусымының негізі болды, онда Алекс Райдер рөлін Отто Фаррант ойнады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Америкалық электроника миллиардері Майкл Дж. Роско Нью-Йорктегі кеңсесінде беделді жалдамалы кісі қолынан қаза табады. Басқа жерде "Скода" есімді адам Алекс Райдердің сыныптастарына есірткі сатады. Алекс Скоданы оның үйіне, Путни өзеніндегі баржаға дейін ілеседі, бірақ кранды пайдаланып баржаны судан көтергеннен кейін полиция оны ұстайды. Ол баржаны бастапқыда жоспарлағандай жақын маңдағы тұраққа емес, полиция конференциялық орталығына жіберіп алады, себебі құрылысшылар кранның қуатын өшіріп тастаған. Полиция Скоданы және оның серігі Майк Бекетті қамауға алады. Ешкім өлмейді, бірақ бірнеше адам ауыр жарақат алады, Алекстің нақты кім екені тұтқындалғанда белгілі болады. Оны босатуға уағдаласқаннан кейін, MI6 басшысы Алан Блант Роско мен Сыртқы барлау қызметінің басшысы генерал Виктор Ивановтың өліміне қатысты тергеу жүргізуге Алексті шантаж жасайды, ол ерекше моторлық қайықтың жарылысынан қайтыс болды, барлық күдіктер алынып тасталады. Бұл өлімдерді байланыстыратын жалғыз нәрсе – екеуінің де қарсылық көрсеткен ұлдары француз Альпі тауларындағы Пойнт-Блан академиясында оқыған. Алекс күрт физикалық өзгеріске ұшырайды және Алекс Френдтің рөлін қабылдайды, ол супермаркет миллиардері Сэр Дэвид Френдтің қарсылық көрсететін ұлы болып есептеледі. Академияға кіруге дайындық үшін ол бір апта бойы отбасымен (Сэр Дэвид, оның әйелі Леди Кэролайн және олардың жоғары бағалайтын қызы Фиона) бірге тұрады. Фиона Алекстің олармен бірге болуын қаламайды және оның "жігіті" Руфус пен оның достарына орманды ату кезінде Алексті өлтіруді тапсырады; Алекс оны қорқытып, заңсыз қаруын көлге лақтырып, Руфусқа жауап қайтарады. Оны Париждегі "Дю Монд" қонақ үйіне апарып, директордың көмекшісі Ева Стелленбош жеткізеді. Сол түні ол кешкі ас ішкен кока-коласына есірткі қосылған. Бөлмесінде есінен танып қалғаннан кейін, оны қонақ үйдің жертөлесіне апарып, пластикалық хирург доктор Уолтер Бакстер Алексті жалаңаш қылып, оның денесінің әр сантиметрін суретке түсіріп, өлшеп, тексеріп шығады. Содан кейін оның киімдері қайта кигізіліп, бөлмесіне қайтарылады. Алекс келесі күні академияға келіп, директор доктор Хьюго Грифпен кездеседі. Кейіннен ол Алекске академияны көрсетуді сұраған оқушы Джеймс Спринцпен достық қарым-қатынас жасайды. Академияда қалған бес қарсылық көрсететін студенттің әрқайсысы күтпеген жерден өзгереді және "үлгілі" оқушыларға айналады. Джеймс Альпі тауларынан шаңғымен қашуды қалайды. Алекс келесі күндері тергеуді жалғастырады және бір түні, жасырын түрде шығып кеткеннен кейін, Джеймсті Стелленбош ханым бастаған екі күзетшінің бөлмесінен сүйреп алып кететінін көреді. Келесі күні таңертең Джеймс басқаларға ұқсап, қашу жоспарынан бас тартады. Алекс одан әрі тергеп, академияның жоғарғы екі қабаты жер және бірінші қабаттардың көшірмелері екенін біледі, содан кейін Дискмен апат сигналы арқылы MI6-пен байланысады. Блант пен миссис Джонс келесі күні іс-қимылға дайын болу үшін бір бөлімді дайындыққа қоюға шешім қабылдайды, ал Алекс академияның жертөлесін (ол тек жасырын лифт арқылы ғана қол жетімді, оның бірінші қабаттағы кіреберісі кітапханадағы бронь костюмімен жасырылған) іздейді. Ол жертөле түрме екенін біледі, онда Джеймсті, Майкл Дж. Росконың ұлы Полды және басқа студенттерді табады, олар Гриф өзінің клондарын жасағанын түсіндіреді. Алекс көмекке келуді жоспарлайды, бірақ Стелленбош оны есінен танып қалады. Бұрынғы Ғылым министрі және БОСС офицері Грейф әлемді басып алу жоспарын ашады, оның коды "Жекешелер жобасы" деп аталады. 1990 жылдары Нельсон Манделаның билікке келуінен және оның туған Оңтүстік Африкасында қара нәсілділердің билігінен наразы болған ол өзінің он алты клонын жасап, марқұм Бакстерді (Алекс Грейфті өлтіргенін көрген) пайдаланып, олардың сыртқы түрін өзгертіп, бай және ықпалды адамдардың ұлдарына ұқсатады. Бұл Грейфке әлемді басып алуға мүмкіндік береді, себебі алданған отбасылар адам қызметінің барлық саласында, соның ішінде алмаз өндіру, азық-түлік, әскери, қаржы, саясат және БАҚ-та көшбасшы болып табылады. Майкл Роско және Виктор Иванов екеуі де "балаларының" ерекше әрекет ететініне күдік келтіргені үшін өлтірілді. Алекс келесі күні таңертең тірі келе жарып өлтіріледі. Ал бұған дейін ол жертөледе қамауда болады. Алекс жарылатын сырғасын пайдаланып, Альпі тауларынан импровизацияланған темір тақтаны пайдаланып, қардан секіріп құтылады. Екі күзетші қар мотоциклімен қуып жүрген Алекс Гренобльдегі ауруханаға жеткенде жақын маңдағы пойыздың күші оны қоршауға лақтырады. Стелленбош ханымға күзетші хабарлағаннан кейін, оған оның өлгені айтылады. Осы арада француз армиясының салтанатты эскорты Алекстің әскери жерлеуіне Лондонға ұшатын C 130 Hercules ұшағына тіркелген туылған жерін көтеріп алып келеді. Бірақ бұл тек алдау ғана, Алекстің тірі екені белгілі болады, оны SAS құтқарып алған. Миссис Джонс оны "Волк" жетекшілігімен SAS жасағымен академияға оралуға көндіреді, студенттерді құтқару үшін. Мекемені шабуылдағанда Алекс Стелленбошпен шабуылдайды, оны Волк Алексті өлтіруге асыққанда атып өлтіреді. Бірақ Волк та процесте жараланады (бірақ өлімге жетпейді), ал Алекс ашумен ғимараттан шығып, Грифтің тікұшақпен кетіп бара жатқанын көреді. Оны тоқтату үшін Алекс қар мотоциклімен жүріп, тікұшаққа тиіспес бұрылыста секіріп түседі. Гриф осыдан кейін болған жарылыста қаза табады. Алекс үйіне оралады, онда миссис Джонс Алекске миссия сәтті аяқталғанын және "барлық он бес клондардың" ұсталғанын айтады. Содан кейін Алекс мектебіндегі директоры мистер Брейге баратын қоңырау алады. Бірақ Брейдің кабинетінде өзінің клонын тапқаннан кейін, ол миссис Джонстың (сондай-ақ Гриф, Джек және мектеп күзетшісі мистер Лидің) сөздерін есіне алып, әділеттен қашқан бір клон – өзінің клоны екенін түсінеді. Алекс мектепте оның клонымен күреседі, олардың шайқасы ғылым блогындағы оқиғадан кейін өртке әкеледі, ал бір Алекс төбеден өртенген мектепке құлайды, ал екіншісі құтқарылады. Қай Алекстің аман қалғаны белгісіз.

American electronics billionaire Michael J. Roscoe is killed in his New York City office by a reputable contract killer. Elsewhere, a man known as "Skoda" sells drugs to Alex Rider's classmates. After noticing this, Alex follows Skoda to his home, situated on a barge in Putney River, but is caught by the police after using a crane to lift the barge out of the water. He accidentally drops it in a police conference centre rather than a nearby car park, as he originally intended, thanks to the builders shutting down the crane's power. The police arrest Skoda and his accomplice, Mike Beckett. No one is killed, although some people end up heavily injuried, but Alex's real identity is revealed when he is arrested. After arranging for his release, MI6 chief Alan Blunt blackmails Alex into investigating the deaths of Roscoe and General Viktor Ivanov, head of the Foreign Intelligence Service, who died in an unusual motorboat explosion, in exchange for all potential charges being dropped. The only thing linking these deaths are that both men had rebellious sons attending the Point Blanc Academy in the French Alps. Alex undergoes a dramatic physical change and takes the identity of Alex Friend, supposedly the rebellious son of supermarket billionaire Sir David Friend. He stays with the family (Sir David, his wife Lady Caroline, and their snooty daughter Fiona) for a week in preparation for his infiltration of the academy. Fiona does not like having Alex staying with them and arranges for her 'boyfriend' Rufus and his friends to kill Alex during a shooting party in the forest; Alex gets his own back on Rufus, by frightening him and throwing his illegal gun into a pond. He is picked up by assistant director Mrs Eva Stellenbosch, who takes him to the Du Monde hotel in Paris. That night, the Coke he drinks at dinner is drugged; after passing out in his room, he is transported to the hotel's basement, where plastic surgeon Dr Walter Baxter has Alex stripped naked, every inch of his body being photographed, measured and examined. Afterwards, his clothes are put back on him and he is returned to his room. Alex arrives at the academy the next day and meets the director, Dr Hugo Grief. He later strikes a friendship with James Sprintz, the pupil who is asked to show Alex around. In the academy, the other five rebellious students each underwent a sudden overnight change and become "perfect" pupils. James wants to escape by skiing down the Alps. Alex investigates over the following days, and one night, after sneaking out, sees James being dragged from his room by two guards led by Mrs Stellenbosch. The next morning, James has seemingly become just like the others, and has abandoned his escape plan. Alex investigates further, discovering that the academy's top two floors are copies of the ground and first floors, before contacting MI6 via the Discman distress beacon. Blunt and Mrs Jones decide to put a unit on standby, to take action the following day, whilst Alex searches the academy’s basement (which can only be accessed via a hidden lift whose ground floor entrance is hidden by a suit of armour in the library). He discovers the basement is a jail, where he finds James, Michael J. Roscoe's son Paul, and all the other students, who explain that Grief has made clones of them. Alex plans to bring help, but Stellenbosch knocks him unconscious before he can. Grief, a former Minister of Science and BOSS officer, reveals his plan to take over the world, codenamed "the Gemini Project". In the 1990s, disgusted with the rise of Nelson Mandela and black rule in his native South Africa, he made sixteen clones of himself, and used the late Baxter (who Alex saw Grief kill) to alter their appearances and resemble the sons of rich and influential people, whose inheritance will be his clones'. This will allow Grief to take over the world, as the conned families are leaders in every corner of human activity, including diamond mining, food, the military, financing, politics, and the media. Michael J. Roscoe and Viktor Ivanov were both killed for suspecting that their "sons" were acting abnormally. Alex will be killed the next morning through a live dissection. Before that, he is imprisoned in the basement. Alex, using his exploding earring, escapes and snowboards down the Alps using an improvised ironing board. Pursued by two guards on snowmobiles, Alex is hospitalized in Grenoble when the force of a nearby train throws him into a fence. Mrs Stellenbosch, who arrives there after being tipped off by a guard, is later told that he is dead. Meanwhile, an honour guard from the French Army carries a Union flag laden coffin onto a C 130 Hercules, which apparently flies to London for Alex's military funeral. However, this is merely a decoy, and Alex is revealed to be still alive, the SAS having rescued him. Mrs Jones convinces him to return to the academy with an SAS squad, led by his former training partner "Wolf", in order to rescue the students. While storming the school, Alex is attacked by Stellenbosch, who is shot dead by Wolf just before she can kill Alex. However, Wolf is also shot in the process (though not fatally), and Alex rushes out of the building in anger to see Dr Grief about to leave via helicopter. In a bid to stop him, Alex uses a snowmobile to drive forward, leaping off just before it makes contact with the helicopter. Grief is killed in the ensuing explosion. Alex returns home, where Mrs Jones tells Alex that the mission was a success and "all fifteen clones" have been apprehended. Alex then receives a call informing him to visit Mr Bray, the head teacher at his school. However, after finding a clone of himself in Bray's office, he recalls Mrs Jones’ words (as well as those of Grief, Jack, and Mr Lee the school caretaker) and realises that one clone – his own – escaped from justice. Alex fights his clone in the school, with their battle eventually causing a fire after an incident in the science block, and one Alex falls into the burning school from the roof, whilst the other is rescued. It is left ambiguous which Alex survives.

Сыни қабылдау

Шынашар рецензент Крис Хай: "Ең керемет оқиғалар, қызықты жағдайлар мен шытырман оқиғалар үшін Энтони Хоровицтің қазіргі заманғы нарықты толық баурап алғанын айтуға болады, бұл Иэн Флемингтің еңбектеріне көп қарызды". Read Hot журналы оны "барлық жасөспірімдерге міндетті оқу материалы" деп сипаттайды. The School Library Journal: "Шпиондық құралдар, қуғын-сүргін сахналары, құпиялар және күтпеген соңы тіпті оқуға құштар емес оқырмандарды да осы серияның екінші романына қызықтырады". Booklist журналы да Point Blanc кітабының қызықты шпиондық оқиғаға дайын кез келген жасөспірімге арналған керемет оқу материалы екенін айтады.

Бейімделу

2018 жылдың шілдесінде Eleventh Hour Films компаниясы Sony Pictures Television компаниясымен бірлесіп, жақын арада түсірілетін Алекс Райдер телесериалының бөлігі ретінде Point Blanc романының сегіз бөлімдік адаптациясын жасауға келісілді. 2019 жылдың қыркүйек айының соңында Андреас Прочаска режиссер болып тағайындалды, ал Ото Фаррант Алекс Райдер рөлінде ойнайтын болды.

Марапаттар

2002 жылғы балалар кітабы сыйлығының финалисі. 2004 жылғы балалар кітабы сыйлығының лауреаты.