Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Байлакуппе – Карнатака штатындағы аудан, онда Үндістанның Байлакуппе қаласы және бірнеше тибеттік қоныстар орналасқан (Үндістанда бірнеше тибеттік қоныс бар). Бұл қоныстар Лугсум Самдуплинг (1961 жылы) және Дикки Ларсо (1969 жылы) тарапынан құрылған. Байлакуппе – Тибеттен тыс әлемдегі ең ірі тибеттік қоныс. Ол Үндістанның Карнатака штатындағы Маисур ауданының батысында, Маисур қаласынан шамамен 80 км қашықтықта жатыр.
Bylakuppe is an area in Karnataka which is home to the Indian town Bylakuppe and several Tibetan settlements (there are several Tibetan settlements in India), established by Lugsum Samdupling (in 1961) and Dickyi Larsoe (in 1969). Bylakuppe is the largest Tibetan settlement in the world outside Tibet. It is located to the west of Mysore district in the Indian state of Karnataka which is roughly 80 km from Mysore city.
Тарих
1960 жылы Майсур үкіметі (сол кездегі Карнатака штаты) Карнатака штатының Майсур ауданындағы Байлакуппеде жердің шамамен жартысын бөлді, және 1961 жылы алғашқы тибеттік босқындардың қонысы – Лугас Самдуплинг құрылды. Бірнеше жылдан кейін тағы бір қоныс, Тибет Дики Ларсо, сондай-ақ ТДЛ деп те аталатын, құрылды. Содан кейін Карнатака штатында тағы үш қоныс ашылды, осылайша бұл штат ең көп тибеттік босқындары тұратын штатқа айналды. Үндістан үкіметі тибеттіктер үшін арнайы мектептер ашты, онда тегін білім беру, денсаулық сақтау және оқуда үлгерген студенттерге стипендиялар ұсынылады. Медицина және азаматтық инженерия бойынша орындар тибеттіктерге бөлінген. Тибеттіктер Үндістанда тұруға рұқсат куәлігі (RC) арқылы ресімделетін рұқсатпен тұрады. Ол жыл сайын немесе кейбір аймақтарда жарты жыл сайын жаңаланады. 16 жасқа толған әрбір тибеттік босқын тұруға рұқсат алу үшін тіркелуге міндетті. Жаңа келген босқындарға RC берілмейді. Үндістан үкіметі RC арқылы бір жыл өңделінен кейін "Сары кітаптарды" да шығарады, олар тибеттіктерге жеке куәлік ретінде шетелге саяхаттауға мүмкіндік береді.
In 1960, the Government of Mysore (as Karnataka was called at that time) allotted nearly of land at Bylakuppe in Mysore district in Karnataka and the first ever Tibetan exile settlement, Lugsung Samdupling came into existence in 1961. A few years later another settlement, Tibetan Dickey Larsoe, also called TDL, was established. This was followed by the establishment of three more settlements in Karnataka state making it the state with the largest Tibetan refugee population. The Government of India built special schools for Tibetans that provide free education, health care and scholarships for those students who excel in school. There are a few medical and civil engineering seats reserved for Tibetans. Tibetans live in India with a stay permit which is processed through a document called Registration Certificate (RC). It is renewed every year, or half year in some areas. Every Tibetan refugee above the age of 16 must register for the stay permit. RCs are not issued to new arrival refugees. The Indian Government also issues "Yellow Books" after one years' processing with a RC, which allow Tibetans to travel abroad which is an Identity Certificate.
Халық саны
Қалада негізінен тибеттіктер тұрады, 1998 жылы Орталық Тибет Әкімшілігінің Жоспарлау комиссиясы жүргізген демографиялық сараптамаға сәйкес, сол кезде олардың саны 50 727 адамды құрады. Бірақ, бұл көрсеткішке сол жерде тұратын Ваджраяна буддалық монахтары кірген-кірмегені белгісіз. Бүгінде бұл қоныстарда шамамен 70 000 тибеттік тұрады; олар 1959 жылдан кейін Үндістанға қоныс аударған тибеттіктердің бір бөлігін орналастыру үшін мемлекеттік үкімет жалға берген жерлерге құрылған. Байлакуппе – бірнеше шаруашылық елді мекендерден тұрады, олар бір-біріне жақын орналасқан, және барлық маңызды Тибет буддасы дәстүрлеріндегі көптеген монастырлар мен ғибадатханалар бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары – үлкен білім беру орталығы Сера монастыры, кішігірім Таши Лхунпо монастыры (екеуі де Гелуг дәстүрінде) және Намдролинг монастыры (Нингма дәстүрінде). Байлакуппеде сонымен қатар жоғары деңгейдегі буддалық тәжірибелерді үйрететін көптеген буддалық университеттер де бар.
The town is mainly inhabited by Tibetans who, according to a demographic survey carried out by the Central Tibetan Administration's Planning Commission in 1998, accounted for 50,727 individuals at that time. However, it is unclear whether these figures included the Vajrayana Buddhist monks living there. Today, an estimated 70,000 Tibetans live in the settlements; these were established on land leased by the state government to accommodate some of the Tibetan expatriates who came to resettle in India after 1959. Bylakuppe consists of a number of agricultural settlements, colonies are close to each other, and has number of monasteries and temples in all the major Tibetan Buddhist traditions. Most notable among them are the large educational monastic institution Sera Monastery, the smaller Tashi Lhunpo Monastery (both in the Gelug tradition) and Namdroling Monastery (in the Nyingma tradition). Bylakuppe also has many Buddhist universities for advanced Buddhist practices.
Мекемелер
Байлакуппе – шағын қала. Онда полиция бөлімі, коммерциялық банктер, телефон станциясы, пошта бөлімі, мотельдер мен қонақүйлер бар. Автобустар, авторикшалар және таксилер сияқты көлік құралдары да қолжетімді. Шетелдік азаматтардың мұнда түнгі уақытта болуы үшін PAP (Қорғау аймағына рұқсат) міндетті, оның рәсімделуіне үш айға дейін уақыт жұмсалуы мүмкін.
Bylakuppe is a small town. It has a police station, commercial banks, a telephone exchange, a post office, lodges and hotels. Transport facilities such as buses, auto rickshaws and taxis are also available. PAP (Protected Area Permit) is mandatory for foreigners to stay here overnight, which can take up to three months to be issued.
Қолжетімділік
Байлакуппе 88 мемлекеттік тас жолында (қазіргі NH 275) орналасқан және Оңтүстік Үндістанның көптеген ірі қалаларымен жақсы байланысқан. Майсуру, Бенгалуру, Мангалуру, Ченнаи, Панажи сияқты ірі қалалардан автобус қатынасы бар. Байлакуппе мен басқа қалалар арасындағы қашықтық (шақырыммен): Кушаланагар (5), Майсуру (82), Бенгалуру (222), Мангалуру (172), Мандия (122), Ченнаи (582), Хасан (80), Мадикери (36), Касарагод (145), Кожикоде (190).
Bylakuppe is situated on the state highway 88 (now NH 275) and is well connected to most of the major cities in south India. Bus facilities are available from major towns like Mysuru, Bengaluru, Mangaluru, Chennai, Panaji, etc. Following are the distances between Bylakuppe and other cities in kilometers: Kushalanagar (05), Mysuru (82), Bengaluru (222), Mangaluru (172), Mandya (122), Chennai (582), Hassan (80), Madikeri (36), Kasaragod (145), Kozhikode (190).
Климат
Көппен-Гейгер климаттық жіктеу жүйесі оның климатын тропикалық ылғалды және құрғақ (Aw) деп сипаттайды.
Köppen Geiger climate classification system classifies its climate as tropical wet and dry (Aw).