Кіріспе

Квебек (АГ) қарсы Блейки (No 1), [1979] 2 S. C. R. 1016 – Канада Жоғарғы Сотының 1867 жылғы Конституциялық актідегі тілдік құқықтар туралы маңызды шешімі. Сот Квебектің француз тілі туралы жарғысының (сол кезде "101 заң жобасы" деп белгілі болған) провинциялық заңдардың француз тілінде ғана қабылдануын талап ететін бөлімдерінің 1867 жылғы Конституциялық актінің 133-бабын бұзғанын анықтады. 133-бапта былай делінген:

Сот бұл талаптардың барлық заңдар мен ережелерге қатысты екенін тапты. Осы негізде ол француз тілі жарғысының I тарауының III тарауында ағылшын тіліне қойылған шектеулерді Квебектің заң шығару жиналысының құзыретінен тыс деп таныды. Сот тілдік құқықтарды төрт жағынан кеңінен түсіндірді:

1. Заңның ағылшын және француз тілдеріндегі нұсқаларының екеуі де ресми мәртебеге ие, әйтпесе заң екі тілде де "қабылданып" деуге болмайды;

2. Барлық бағынышты заңнама, оның ішінде регламенттер де "заңдар" болып есептеледі, демек, екі тілдегі нұсқаларының да ресми мәртебесі бар;

3. Сотта кез келген адамның екі ресми тілдің бірін қолдану құқығы корпорация сияқты заңды тұлғаларға да қолданылады;

4. "Квебек соттары" терминіне әкімшілік трибуналдар мен комиссиялар, қатардағы соттармен бірге кіреді. Француз тілі туралы жарғының "Заң шығарушы орган мен соттардың тілі" деп аталатын I тарауының III тарауында былай делінген:

Сот осы ережелерде ағылшын тіліне қатысты шектеулерді конституциялық емес деп тану үшін мынадай түсіндірме берді:

Салдары

Үкімді алғаннан кейін Квебек үкіметі 133-баптан ешқандай босатулар бар ма екенін анықтау үшін қайта қарауды сұрады. Өтінімнің мақсаты провинциялық үкіметке 133-бапты бұзбастан, ағылшын тіліндегі қызметтердің көлемін барынша шектеуге мүмкіндік беру болды. Екі жыл өткен соң, Сот Quebec (Attorney General) v. Blaikie (No. 2) (1981) ісі бойынша шешім шығарды, онда провинциялық үкіметтің құрамындағы муниципалитеттердің өз құзыреттеріндегі іс-шараларды немесе қағидаларды екі тілде жүргізуге конституциялық міндетті емес екені нақтыланды.