Бай Лонг Ви аралы – Хайфонг қаласының теңіз ауданы. Балық шаруашылығы маңызды, 50-ден астам балық түрі кездеседі. «Ақ Дарақтың Құйрығы» атымен белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хайфонг ауылдық округі, Вьетнам (арал)
Rural district of Haiphong, Vietnam (island)
Бạch Лонг Ви аралы Тонкин шығанағында, Хайфонг (Вьетнам) мен Хайнань аралының (Қытай) арасында, шамамен ортасында орналасқан. Арал Хайфонг қаласының құрамындағы аудан болып табылады. Тонкин шығанағындағы экономикалық белсенділіктің басым бөлігін балық аулау құрайды, ал Бạch Лонг Ви балық жұмыртқаларының өсіп-өнуі мен жинау үшін маңызды аймақ болып есептеледі. Аймақта 50-ден астам коммерциялық балық түрлері көптеп кездеседі (ADB 1999).
Bạch Long Vĩ island is located in the Gulf of Tonkin, about halfway between Haiphong (Vietnam) and Hainan Island (China). The island is an offshore district of Haiphong city. Fishing comprises the majority of economic activity in the Gulf of Tonkin, and Bạch Long Vĩ is a major nursery and harvesting area for fish eggs. More than 50 species of commercial fish are abundant in the area (ADB 1999).
Атауы
Вьетнам тілінде "Bạch Long Vĩ" (chữ Hán: 白龍尾) "Ақ айдаһардың құйрығы" дегенді білдіреді – бұл 1887 жылғы француз-цинь келісіміне дейін (қазір Фанченгганг, Гуанси, Қытайдағы Байлонг түбегі (白龙半島) деп аталатын) түбектің бұрынғы атауы. 20 ғасырдан бұрын аралда су көзі болмағандықтан, ол "Vô Thủy" деп аталған, яғни "сусыз" деген мағынаны білдірген. Ли Дечаоның сөзіне сәйкес, 1950 жылдарға дейін Найтингейл аралы (Yeying Is. ; қытайша: 夜莺岛; пиньинь: Yèyīng Dǎo) – Бạch Лонг Ви аралының бұрынғы топонимі болған. Фушуй аралы (қытайша: 浮水洲; пиньинь: Fúshǔi Zhōu; вьетнамша: "Phù Thủy Châu" – "суда қалқып жүзетін інжу" деген мағынада) Данчжоу Хайнанының қытай және вьетнам балықшылары арасында қолданылатын атау. Қазіргі таңда оның палеогендік шөгінді жыныстары бар екені белгілі. Арал құмтас, сазтас және балшық тас сияқты шөгінді тау жыныстарынан тұрады, олар олигоцендік Фу Тхуй Чуо формациясынан және орта миоценнен плиоценге дейінгі Хоа Ми формациясынан құралған.
In Vietnamese, "Bạch Long Vĩ" (chữ Hán: 白龍尾) means "The Tail of the White Dragon" the former name of a peninsula ((mũi Bạch Long Vĩ / Cape Pak lung) now known as the Bailong Peninsula (白龙半島) in Fangchenggang, Guangxi, China) before the French Qing convention (1887). Before the 20th century, the island used to be called "Vô Thủy" which means "no water" since there was no water source on the island. According to Li Dechao, before the 1950s, Nightingale Island (Yeying Is. ; Chinese: 夜莺岛; Pinyin: Yèyīng Dǎo) is the former toponym of Bạch Long Vĩ Island. Fushui Isle (Chinese: 浮水洲; Pinyin: Fúshǔi Zhōu; Vietnamese: "Phù Thủy Châu" meaning "pearl floating on water") is the name used among both Danzhou Hainan Chinese and Vietnamese fishermen. now it is known to have Paleogene sedimentary rocks. The island is composed of sedimentary rocks of sandstone, siltstone and claystone from the Phù Thủy Châu formation of Oligocene age with a thickness of about , and the Hoa Mi formation from the middle Miocene–Pliocene with a thickness about .
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, 20 ғасырдан бұрын Бах Лонг Ви аралында су ресурстарының жетіспеуіне байланысты адам тұрмаған. 1887 жылы Қытай (Цинь әулеті) мен Франция арасындағы келісім бойынша үкімет аралды Француз Индокитайына (Аннам протектораты) өткізген. Осы келісімнің 3-бабына сәйкес, Бах Лонг Ви аралы 105° 43' Шығыс Париж меридианының батысында (108° 03'13" Шығыс Гринвич меридианы) орналасқан, демек Вьетнамның құзырында жатыр. Бірақ бұл Қытай үшін қанағаттанарлық нәтиже болмады. Қытай Халық Республикасының және басқа елдердің қазіргі карталарында бұл арал әлі де Қытайдың бөлігі болып көрсетілген (Гудтың Әлемдік атласы, Рэнд МакНалли, 1933). Сонымен қатар, кейбір шетелдік ғалымдар бұл аралдың кем дегенде 1950 жылға дейін Қытайдың аумағы болғанын айтқан. Тұщы судың жетіспеуіне байланысты 19 ғасырдың соңына дейін Бах Лонг Ви аралында адам тұрмады, ол теңіздегі балықшылардың қатты желден қоршануына арналған орын ғана болды. 1920 жылдары аралдың оңтүстігінде тұщы су көзі табылды. 1921 жылдың тамызында Куан Ен провинциясының Ко То ауданындағы Гиап Нам ауылының тұрғыны Бах Лонг Ви аралының жазық жерінде егін өсіруге рұқсат сұрады. Осыдан кейін француз протектораты Бах Лонг Виді қадағалауды күшейтті және Ко То аралынан шығатын Салық департаментінің патрульдік кемелері жылына кемінде бір рет Бах Лонг Виге баруын талап етті. 1937 жылы Вьетнам императоры Бао Дай үкіметі 12 адамнан тұратын отрядты гарнизон құру үшін жіберді, ауылдық коммуна (làng xã) құрды, аралда ауыл басшысын (Lý trưởng) тағайындады және аралды ресми түрде Бах Лонг Ви деп атады. Әкімшілік тұрғысынан арал Куан Ен провинциясының Ко То ауданының басшылығында болды. Содан кейін аралдағы ауыл үш тұрғын үйлі топтан тұрды, олар аралдың оңтүстік бөлігінде орналасқан, шамамен 75-80 үй және 200-ге жуық адам тұрды. Арал тұрғындары мал өсіру, аралда егін өсіру және арал маңында балық аулау арқылы күнкөріс жасады. Кэт Ба аралында шамамен 25-50 балық аулау кемелері Бах Лонг Видің оңтүстік суларында балық аулау үшін жыл сайын қыркүйек айында тіркелді және жаман ауа-райынан қорғану үшін аралға тоқтауға рұқсат алды. Ауланған балықтың көп бөлігі Кэт Ба аралына тасымалданды, бір бөлігі жергілікті жерде сатылды, ал қалғаны Хайнань аралына (Қытай) сатылды. Абалон – қытай саудагерлері сатып алып, Гуандунға (Қытай) сататын құнды теңіз өнімі. Бірақ кейіннен абалонды тек Вьетнамда ғана сатуға рұқсат берілді, Қытайға сатуға тыйым салынды. Тонкин шығанағындағы негізгі мәселе – шығанақты қалай бөлу керек, яғни қандай принциптерді қолдану керек. Осы ретте аралдардың маңызы зор, әсіресе Вьетнамның бақылауындағы Бах Лонг Ви аралы. Бірінші сұрақ – 1982 жылғы Біріккен Ұлттар Ұйымының Теңіз құқығы жөніндегі конвенциясының (1982 жылғы UNCLOS) талаптарына сәйкес, бұл арал санала ма, жоқ па. Егер бұл принцип Тонкин шығанағында қолданылса, ол тең қашықтықтағы сызықты белгілеуге әсер етеді. Логикалық тұрғыдан алғанда, Вьетнам Бах Лонг Ви аралының шығанақты бөлу туралы кез келген келісімге толыққанды әсер етуін қалайды. Ал Қытай аралдың келісілген шекараға тигізер әсерін азайтуға мүдделі. Бұл 1982 жылғы UNCLOS талаптарына сәйкес Бах Лонг Ви арал емес деп дәлелдеу арқылы немесе оның әсерін барынша азайтуға тырысу арқылы іске асырылуы мүмкін. Қытайдың бұл арал емес деп мәлімдеуі тиімсіз болар еді, өйткені Қытай бұрын аралды бақылап келген және Вьетнамға 1950 жылдардың соңында өткізілгенге дейін аралда адам тұрғанын айтқан. (Қытай мен Вьетнам арасындағы шекаралық дауларды басқару және оның аймақтық салдары, Ассоц. Проф. Рамзес Амер, Оңтүстік-Шығыс Азия бағдарламасының (SEAP) үйлестірушісі, Уппсала университетінің Бейбітшілік және қақтығыс зерттеулер кафедрасы және зерттеулер ынтымақтастығы департаментінің аға ғылыми кеңесшісі, SAREC, Швецияның халықаралық даму ынтымақтастығы агенттігі (SIDA), 2000 жылғы қазан).
Historically, before the 20th century, Bạch Long Vĩ island was not inhabited due to the lack of water resources. In 1887, a convention between China (Qing dynasty) and France made the government cede the island to French Indochina (Annam Protectorate). According to Article 3 of this convention, Bạch Long Vĩ Island is located to the west of meridian 105° 43'East Paris (meridian 108° 03'13 "East Greenwich), and so belongs to sovereignty of Vietnam. However, this was not an acceptable result for China. In the contemporary published map of the People's Republic of China and other nations, this island still remained a part of China (Goode's World Atlas, Rand McNally, 1933). Also, some foreign scholars regarded that this island had been China's territory at least up to 1950. Due to the lack of fresh water, until the end of the 19th century, Bạch Long Vĩ Island was uninhabited and the island was just a place to avoid the strong wind of fishermen at sea. Around 1920, a freshwater well was discovered in the south of the island. In August 1921, a resident of Giap Nam village, Co To county, Quang Yen province made an application to be allowed to cultivate in the lowland area of Bạch Long Vĩ Island. Since then, the French protectorate had increased surveillance over the Bạch Long Vĩ and requested that the Department of Taxation's patrol boats departing from Co To Island must visit Bạch Long Vĩ at least once a year. In 1937, the Government of Emperor Bao Dai of Vietnam sent a squad of 12 men to form a garrison, established a village commune (làng xã) regime, appointed a village chief (Lý trưởng) on the island, and officially renamed the island is Bach Long Vi. Administratively, the island was under the management of the head of Co To county, Quang Yen province. After that, the island village consisted of three residential clusters gathered in the southern part of the island, with about 75 80 houses, a population of about 200 people. The inhabitants of the island made their living by breeding, farming on the island and fishing around the island. There were about 25 50 fishing boats in Cat Ba Island, registered in September each year to go fishing in the southern waters of Bạch Long Vĩ, were allowed to anchor at the island to avoid monsoons. Most of the fish caught were transported to Cat Ba Island, a part was sold locally and a smaller part was sold to Hainan Island (China). Abalone was a valuable sea product that was bought by Chinese merchant boats and sold to Guangdong (China). However, later, there was an order that the exploited abalone could not be sold to China, but only sold in Vietnam. The core issue to be settled in the Gulf of Tonkin is which principle should be used in order to divide the Gulf. In this context, the impact of islands is of crucial importance and, in particular, the Vietnamese controlled Bach Long Vi Island. The first question is whether or not it qualifies as an island according to the provisions of the 1982 United Nations Law of the Sea Convention (1982 UNCLOS). If it does impact on the tracing of a line of equidistance if this principle is applied in the Gulf of Tonkin. Logically, Vietnam would take the position that Bach Long Vi Island should have its full impact in any agreement on how to divide the Gulf. On the other hand, China has an interest in minimising the impact that the Island would have on any agreed delimitation. This could be done by, either arguing that Bach Long Vi is not an island in accordance with the provisions of 1982 UNCLOS or, by arguing that its impact should be minimised and possibly even be disregarded. For China to argue that it is not an island would be counterproductive as China has earlier controlled the island and has claimed that the island was inhabited before it was handed over to Vietnam in the late 1950s. (The Management of the Border Disputes Between China and Vietnam and its Regional Implications by Assoc. Prof. Ramses Amer, Co ordinator, South East Asia Program (SEAP), Department of Peace and Conflict Research, Uppsala University, and Senior Research Adviser, Department of Research Co operation SAREC, Swedish International Development Co operation Agency (SIDA), October 2000)
Жабайы табиғат және биологиялық әртүрлілік
Аралда бірнеше көшіп-қонушы құстар мекендейді, олардың ішінде лелектер, жайрақ көгершіндер, дронголар және сутартқыштар бар. Жергілікті вьетнамдық билік осы құстарды көшіп-қону маусымында қорғау үшін бағдарламалар жүзеге асырып жатыр. Арал және оның төңірегінде 1490 түрлі өсімдік пен жануар табылды. Олардың ішінде 367 түрлі құрлық өсімдігі, 17 түрлі мангр, 227 түрлі теңіз фитопланктоны, 65 түрлі теңіз балдыры, 1 түрлі теңіз шөбі, 110 түрлі теңіз зоопланктоны, 125 түрлі теңіз түбіндегі организмдер, 94 түрлі коралл, 451 түрлі теңіз балығы, сондай-ақ 45 түрлі құстар, сүтқоректілер, қосмекенділер және жорғалаушылар бар. Бạch Лонг Ви аралы мен оны қоршаған суларда сирек кездесетін, қорғауға алынған және жойылу қаупі төнген 28 түр тізілген, оның ішінде Магнолия туысына жататын екі құрлық өсімдігі, 11 түрлі Coelenterata, 7 түрлі моллюска және 8 түрлі омыртқалы жануарлар бар. Теңіз омыртқалыларына киттердің бір түрі – rorqual киттері кіреді.
The island is home to several species of migratory birds, including storks, turtle doves, drongos and swamphens. Local Vietnamese authorities have programs in place to protect these birds during their migratory season. 1,490 species of plants and animals have been discovered on and surrounding the island. Of these, there are 367 species of terrestrial plants; 17 species of mangroves; 227 species of marine phytoplankton; 65 species of seaweed; 1 species of seagrass; 110 species of marine zooplankton; 125 benthic species; 94 coral species; 451 species of marine fish; and groups of birds, mammals, amphibians and reptiles totalling 45 species. Bạch Long Vĩ Island and the waters around the island have listed 28 species of rare, threatened and endangered species, including two species of terrestrial plants in the genus Magnolia, 11 species of Coelenterata, 7 molluscan species and 8 species of vertebrate. Marine vertebrates include rorqual whales.
Қорғау мәселелері
Материктен қашықтығына байланысты, Бạch Лонг Ви теңізден балық аулауға арналған база ретінде пайдаланылады. Аралдың жанындағы теңіз ресурстары тым көп аулаудың және құрылысқа зиян келтіретін балық аулау әдістерінің салдарынан тозуда.
Due to its distance from the mainland, Bạch Long Vĩ is used as a base for offshore fishing. The marine resources in the immediate vicinity of the island are subject to over harvesting and destructive fishing practices.