Кіріспе

1929 жылғы фильм

"Көккіреу" (сондай-ақ "Өлім қақпасында" деген атпен де шығарылды) — 1929 жылғы американдық кодекске дейінгі прото-нуар фильмі, режиссері Йозеф фон Штернберг, басты рөлдерде Джордж Бэнкрофт, Фэй Рэй, Ричард Арлен, Талли Маршалл және Евгения Бессерер ойнаған. Фильм өлім жазасына кесілген қылмыскердің, бұрынғы қатынына ғашық болған көрші камерадағы адамды өлтіргісі келетіні туралы айтады. Сценарийі Герман Дж. Манкевич, Джозеф Л. Манкевич (титрлер) және Йозеф фон Штернберг Жюль мен Чарльз Фуртманның әңгімесі негізінде жазылған. Бэнкрофт "Ең үздік актер" номинациясына ие болды.

Сюжет

Ұрлық және кісі өлтіру қылмыстары үшін іздестіріліп жатқан Жігіт Джим Ланг (Джордж Банкрофт) өзінің сүйіктісі "Ритзи" (Фей Рэй)бен бірге Харлемдегі түнгі клубқа барады, онда ол оған енді бұрынғы өмірінен бас тартып, тура жолға түсіп жатқанын хабарлайды. Клубқа полиция шабуыл жасаған кезде, Thunderbolt қашып құтылады. Оның бандасы Ритзиді бақылап, оның миссис Моранмен (Юджин Бессерер) бірге тұрғанын біледі, ал оның ұлы Боб (Ричард Арлен), банк қызметкері, Ритзиге ғашық. Бобтың қауіпсіздігі үшін алаңдаған Ритзи, Thunderbolt-ты ұстау үшін полициямен бірге тұзақ құрады; ол қашып кетеді, бірақ кейін ұсталып, сотталады және Синг-Синг түрмесінде өлім жазасына кесіледі. Өлім жазасын күту камерасынан ол Бобты банк тонау және кісі өлтіруде кінәлі ету жоспарын жасап шығарады. Боб оған қарсы камераға жайғастырылады, ал күзетшілер Thunderbolt-тың өзінің қарсыласына жету әрекеттерін тоқтатып, жолын кеседі. Ритзи Бобқа өлім жазасын күту камерасында үйленген кезде, Thunderbolt Бобтың сотталуына қатысқанын мойындайды. Ол Бобты жаза тартатын түні өлтіруді жоспарлайды, бірақ соңғы сәтте оның қолы достық ниетпен Бобтың иығына тиеді.

Дыбыс

"Тандерболт" Стернбергтің синхронды дыбыс технологиясын қолданған тұңғыш фильмі болды. Фильмнің екі нұсқасы жасалды, соның ішінде әлі дыбысқа бейімделмеген театрлар үшін үнсіз нұсқасы да бар еді. Фильмдегі синхронды диалогтың техникалық жаңалығы режиссерлерді алаңдатты, олар бұл жаңалықтың қолданыстағы визуалды тәсілдерге тигізетін ықпалынан қауіптенді. Халықаралық деңгейде Сергей Эйзенштейн, Всеволод Пудовкин, Альфред Хичкок және Дзига Вертов сияқты киношілер "театрлық ықпалдағы диалогтың" жайсыз түрінен қашып, көрермендердің табиғи тілге құштарлығына қарамастан, одан аулақ болуға тырысты. Стернберг дыбысты өзінің фильмдерін толық бақылауға жеткізу құралы ретінде қабылдады – "енді кинотеатрлардағы органашылардың ықпалында болмаймын" деді ол және кез келген "атмосфералық" немесе фонограммалық музыкадан бас тартты. "Тандерболт" (сондай-ақ оның келесі үш дыбыстық фильмі) мизансценнен тікелей туындаған бастапқы музыканы пайдаланды. Стернберг визуалды эффектілерді күшейту немесе толықтыру үшін асинхронды дыбыс эффекттерімен тәжірибе жасады, немесе ол бұл процесті қалай түсіндірсе, "Дыбыс дұрыс және тиімді қолданылу үшін, линза ұстамайтын, бейне ауқымынан тыс сапаны кескінге әкелуі керек еді. Дыбыс бейненің қарсы сауалы немесе толықтыруы болуы керек, одан кемітуі емес." "Тандерболт" бойында Стернберг дыбысты "толықтыратын және контрапунктты қатар қою арқылы" аудио бейнелерді "жасауға" пайдаланды. Үнсіз фильмдерге тән сыртқы және қосымша музыкалық қосымшаның орнына, Стернбергтің музыкасы мизансценамен ажырамас байланыста болады және фильмнің маңызды бөлігін құрайды. Экраннан тыс музыка экрандағы диалогқа бағынышты болмай, керісінше, оған бәсекелес. Экраннан тыс дауыстар бейнедегі оқиғаларға түсініктеме береді, бірақ фильмнің кейінірек бөлімінде ғана көрінеді, бұл фильмнің диалогына тән "натурал емес ырғаққа" үлес қосады. Кино тарихшысы Эндрю Саррис бұл фильмін "көңіл-күйді жеткізу үшін дыбыс пен музыканы қолданудың таңғажайып тәжірибесі" деп сипаттайды, ал оның стилінің өте шынайы еместігі дыбыс жолының ерекше тығыздығын ақтағандай көрінеді. Стернберг дыбысты экспрессионистік тұрғыдан да қолданады, мысалы, тігін машинасының үдеп-тоқтауы немесе өлім жазасын алған қылмыскер өлімі алдындағы сағаттарда сығып ұстаған иттің ойыншығының "қатыгез" сыңғыры.