Кіріспе

VI ғасырдағы Португалиядағы Брага архиепискобы Әулие Мартин Брагалық (лат. Martinus Bracarensis, португал тілінде Мартинхо де Дюме, 520–580 жж.), сондай-ақ Думиолық Мартин деп те аталады, Галлекиядағы Бракара Аугуста архиепискобы (қазір Португалиядағы Брага), миссионер, монастырь негізін қалаушы және діни автор болған. Оның замандасы, тарихшы Григорий Турскийдің айтуынша, Мартин «әр түрлі жақсылықтарға толы» (plenus virtutibus) және «өзін оқуға соншалықты берілгендігімен көзге түскен, замандастары арасында оған тең келген жоқ» (in tantum se litteris imbuit ut nulli secundus sui temporis haberetur). Кейіннен ол католик шіркеуінде, сондай-ақ Шығыс және Шығыс православие шіркеулерінде Галлекия халқын Халкедондық христиандыққа өткізгені үшін «Суэвтердің елшісі» атағымен марапатталды. Оның мерекесі 20 наурыз.

Өмір

Орта Еуропадағы Паннонияда туған Мартин Киелі жерге паломничество жасап, монах болды. Ол Испанияға жол тауып, Галекияға қоныстанды. Роджер Коллинз былай деп жазды: "Оның сол кездегі адамдармен салыстырғанда, алыс жерге не үшін барғаны белгісіз". Бірақ оның Галекияға келуінің тарихи мәні зор, өйткені ол суэвтерді қазіргі ариандық нанымдарынан халцедондық христиандыққа айналдыруда маңызды рөл атқарды. Ол жерде ол бірнеше монастырлар құрды, олардың ең танымалдары Думиумда болды; 561 жылдың мамырында Мартин Думио епископы ретінде Браганың провинциялық бірінші кеңесіне қатысты. Ол 572 жылы Брага архиепископы ретінде өткен Браганың екінші кеңесіне төрағалық етті. Бұл жұмыстағы ықпалдар талқыланды: Лайстнер бір ұрпақ бұрын өмір сүрген Галл епискобы Арльский Цезарь уағыздарының дәлелін көреді; Коллинз оны Августиннің осы тақырыптағы трактаты бойынша үлгіленді деп санайды. Мартин сондай-ақ өлеңдер жазды; Григорий Турский оның осы қаладағы Сент-Мартинс-турский шіркеуінің оңтүстік порталындағы өлеңдерді жазғанын атап өтті. Он екінші ғасырда бір оқиғадан кейін бұл еңбектің Мартинге берілген алғы сөзінің жоғалуына себепші болды, бұл жазушылар мен оқырмандарды трактатты Сенеканың шынайы еңбегі деп қате анықтауға мәжбүр етті. Осылайша, келесі үш ғасыр бойы Formula vitae honestae Епистолмен бірге Сенека кішіге арналған хатпен бірге Сенеканың христиандыққа берілуінің дәлелі ретінде қолданылды. (572) De ira (Қазабыс туралы): сонымен қатар Сенеканың шығармасынан алынған. Үш байланысты трактат: екі жамандық, Тщеславие және Гордость, алынған сегіз тізімінде қойылған Джон Кассиан. (570?) De Pascha (Пасха туралы): Қасиетті Мартиннің және Браганың екінші кеңесі Канондарының бір бөлігі. De Pascha – Мартиннің Пасха күнін есептеу туралы түсіндірмесі. Мартиннің айтуынша, Пасха 22 наурыздан ерте емес, 21 сәуірден кешіктірілмей тойлануы мүмкін, ал күнді Желу арқылы хабарлап, адамдар оразаның қашан басталатынын білуі мүмкін. Үшіншісі – Мартиннің өмірі туралы алты жолды эпитафия. Мартиннің өзі діни қуғын-сүргіннен аулақ болып, қазіргі Португалиядағы Думиумға сапар шеккен. Мартин Римнің зиялыларға қарсы саясатынан аулақ болу үшін шығысқа қашуды таңдаған болуы мүмкін, бұл оның Галекиядағы суэвтерге қатысты мейірімді көзқарасын түсіндіреді. refn|group=note|De correctione rusticorum еңбегінен: "өйткені имансыздар Құдайды ашуландырып, Мәсіхтің сенімін шын жүректен қабылдамайды, олар соншалықты имансыздыққа ұшыраған, олар аптаның әр күніне демонның атын қояды және Марс, Меркурий, Юпитер, Венера және Сатурн күні туралы айтады, олар ешқашан күнді жаратпаған, бірақ гректердің тегінен шыққан зұлым және жаман адамдар болған". Галиция тілі бұрынғы атауларға қайта оралды.