Батыр маймылдың саяхаты (Batyr maymyldıñ sayaxatı)
Alakazam the Great
1960 жылғы жапондық "Alakazam the Great" мультфильмі – "Батыс Саяхаты" романы негізінде жасалған, АҚШ-та кең таралған анимацияның алғашқы туындыларының бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1960 жылғы жапон анимациялық музыкалық фильмі
1960 Japanese anime musical film
"Ұлы Алакөзем", Жапонияда "Сайюки" (西遊記) деп белгілі, 1960 жылғы жапон анимациялық музыкалық фильмі. Ол 16 ғасырдағы қытай романы "Батысқа саяхат" негізінде түсірілген. Бұл фильм АҚШ-та шыққан ең алғашқы анимациялық фильмдердің бірі болды. "Тоэй" компаниясы Осаму Тезуканы фильмнің режиссері деп атады, бірақ Тезука кейін студияда тек жарнамалық суреттерге түсу үшін болғанын мәлімдеді. Дегенмен, фильмді насихаттаудағы оның қатысуы анимацияға деген қызығушылығын оятуға себеп болды.
Alakazam the Great, known in Japan as Saiyūki (西遊記), is a 1960 Japanese anime musical film, heavily based on the 16th century Chinese novel Journey to the West. It was one of the earliest anime films to be released in the United States. Osamu Tezuka was named as a director of the film by Toei Company, but Tezuka later stated that the only time he was in the studio was to pose for publicity photos. His involvement in promoting the film, however, led to his interest in animation.
Сюжет
Бір күні тастан ерекше маймыл туады. Тас маймыл Рин Рин есімді маймылмен дос болады және кейін қауіпті сарқырамаға секіріп батылдығын көрсеткен соң маймылдар тайпасының патшасы болып сайланады. Патша болғаннан кейін ол өршілдікке салынып, халқының наразылығын тудырады. Рин Риннен адамдардың бар екенін естігенде, олардың ең ақылды жандар екенін естіп, қорқа бастайды. Тас маймыл данагөйді іздеп табады және оны шәкірттікке алуға мәжбүрлейді. Данагөй тас маймылға керемет сиқырлы қабілеттерді үйретеді және оны Сон Гоку деп қайта шақырады. Гоку Рин Ринге жаңа қабілеттерін көрсетіп, оны тағы да әсер ету үшін көкке шығып, данагөй берген қасиетті жемісті әкеліп қайтаруға бел буады. Көкте Гоку тәлкекке салынып, оның соңынан келген аспан күштерін жеңіп шығады. Ол генерал Кинсейді жеңіп, оның таяғын алады, бірақ пішін алмастыру сайысында Жирошикуннан жеңіледі. Гоку Буддамен кездеседі, ол оны қолынан ұшып кетуге шақырады, Гоку бұл шақыруды мақтандықта қабылдайды. Гоку сәтсіздікке ұшырап, Будда оны Бес элемент тауының астына қамап қояды. Рин Рин Гоку түрмеде жатқанда оның өркөкіректігін біртіндеп жоғалтады. Рин Рин қаһарлы қырауда қалғанда, оны Қанон құтқарады және монах Генджо Сандзоның келуін жариялайды. Сандзо Гокуды босатып, одан Тианчжуға қасиетті сутраны алу үшін бірге саяхаттауын сұрайды. Гоку Сандзо оның басына қозғалмайтын бас киім кигізгеннен кейін міндетті қабылдайды, оны Сандзо қалауынша қысып қоюға болады. Саяхат барысында Гоку мен Сандзо әке мен қызға кездеседі. Қызды оған үйленгісі келетін жын қуалайды. Гоку қыздың кейпіне кіріп, сол түні монстр, шошқа адам Чо Хаккай келгенде оның орнына тұрады. Гоку алдауды ашады, Хаккайды үйіне қашуға мәжбүр етеді, ал Гоку оны қуалайды. Гоку Хаккайдың ағалары Гинкаку мен Кинкакумен кездеседі, олар оны ішіндегі кез келген адамды ерітетін тырнаққа қамап қояды. Гоку қашып шығып, ағаларды олардың тырнағына қамауға тырысады, бірақ ол алып шаянмен бірге шұңқырға түсіп кетеді. Гоку шаянды жеңіп, екеуін де тырнаққа қамап қояды. Гоку Рин Риннің дауысын естігенде Хаккайды кешіріп, оған және Сандзоға бірге жүруге рұқсат береді. Темірқазық Шорю өз шебері Гю Маоға Сандзоның саяхаты туралы хабарлайды. Гю Мао Шорюға Сандзо мен серіктерін Жалынды тауларға шақырып, монахты жеп өмірін ұзартуды тапсырады. Шорю шөлдегі топқа шабуыл жасап, Сандзоның атын қорқытып, оны тұтқынға алады. Гоку Сандзоны құтқарады, бірақ Хаккай апат кезінде тамағын жоғалтады. Кейін топ Са Годжоның жейтін қамалын табады. Годжо Хаккай мен Сандзоны жеуге тырысады, бірақ Гоку оны жеңіп, қажылық сапарына қосылуға көндіреді. Топ Жалынды тауларға жеткенде, Шорю Сандзоның серіктерін бір-біріне қарсы қояды, бірақ Сандзо оларды тыныштауға тырысады. Гю Мао жанартаудың атқылауын тудырып, топтың жолын кеседі. Гоку Гю Маоның әйелі Рацуньё иелігіндегі лава ағынын тоқтатуға болатын Башо Сен туралы біледі. Ол және Хаккай желдеткішті алу үшін Гю Мао болып маскировкаланады, бірақ оларды Рацуньё ұстайды, ол Хаккайды ұстап алады, ал Гоку желдеткішпен қашып кетеді. Шорю Гокуды алдап, өзі бұрын тұтқынға алған Гю Маоның кейпіне айналдырады. Шорю Гокуды тоңазытып, лаваға лақтырады. Гоку аман қалғанымен, сал болып, күшін пайдалана алмайды. Гю Мао Хаккай мен Сандзоны өзінің серіктерімен бірге үлкен тойға дайындалады. Гю Мао Шорюға сатқындық жасайды және оны құмыраға қамап қояды. Гоку мен Годжо күнәсіне өкінген Шорюны құтқарады, ол Гокуға емдік құрма береді. Олар басқаларды уақтылы құтқарып, Гю Мао мен оның тобымен күреседі. Хаккай Рацуньёны тоңазытады, ал Гоку Гю Маоны жеңіп, оны лаваға құлатып, Хаккай желдеткішпен тоңазытады. Топ Шорюмен татуласып, Тяньчжуға барады, онда олар Будда мен Канонмен кездеседі. Будда Гокудың бас киімін шешіп, хажға баратындарға сутраны береді. Олар Қытайға оралады, онда Гоку Рин Рин мен оның халқымен қайта қосылады.
One day, an unusual monkey is born from a stone. The stone monkey befriends a fellow monkey named Rin Rin and is later crowned king of a tribe of monkeys after he proves his courage by diving into a dangerous waterfall. He becomes arrogant as king, much to his subjects' dismay and he grows insecure when he learns about the existence of humans from Rin Rin, who claims they are the smartest beings around. The stone monkey seeks out a wise hermit and forces him to make him his pupil. The hermit teaches the stone monkey considerable magic abilities and rechristens him Son Goku. Goku shows off his new abilities to Rin Rin, and to further impress her, goes to heaven to retrieve the sacred fruit the hermit fed him. In heaven, Goku causes mischief, and overpowers the celestial forces sent after him. He defeats General Kinsei and takes his staff but loses a shape shifting duel with Jiroshinkun. Goku meets Buddha, who challenges him to fly off his hand, a challenge Goku arrogantly accepts. Goku fails and is imprisoned by Buddha beneath the Five Elements Mountain. Rin Rin takes care of Goku during his imprisonment as his arrogance gradually fades. When Rin Rin nearly succumbs to a blizzard, she is saved by Kanon, who heralds the arrival of the monk, Genjo Sanzo, who frees Goku and asks him to accompany him to a pilgrimage to Tianzhu to retrieve a sacred sutra. Goku accepts the mission after Sanzo places an unmovable headband around him that Sanzo can tighten at will. During their journey, Goku and Sanzo meet a father and daughter. The daughter is pursued by a monster who wants to marry her. Goku disguises himself as the girl and takes her place when the monster, the pig man Cho Hakkai, arrives that night. Goku reveals the deception, forcing Hakkai to flee for his home, with Goku giving chase. Goku is confronted by Hakkai's half brothers, Ginkaku and Kinkaku, who trap him in a gourd which melts anyone inside it. Goku escapes, and tries to trap the brothers in their gourd, but he is thrown into a pit with a giant scorpion. Goku narrowly defeats the scorpion and traps the two in their gourd. Goku spares Hakkai when he hears Rin Rin's voice and allows him to accompany him and Sanzo. Meanwhile, the imp Shoryu informs his master, Gyū Maō, about Sanzo’s pilgrimage. Gyū Maō tasks Shoryu to lure Sanzo and company to his dominion of the Flaming Mountains so he can eat the monk and extend his lifespan. Shoryu attacks the group in the desert, scaring away Sanzo's horse and capturing him. Goku saves Sanzo, though Hakkai accidentally loses their food during the chaos. Later, the group comes across the castle of the man eating ogre Sa Gojō. Gojō tries to eat Hakkai and Sanzo, but Goku defeats him and convinces him to join their pilgrimage. When the group reaches the Flaming Mountains, Shoryu turns Sanzo's companions against each other, but Sanzo manages to calm them down. Gyū Maō causes a volcanic eruption which blocks the group's path. Goku learns about the Basho Sen, a magical fan owned by Gyū Maō’s wife, Ratsunyō, which can freeze the lava flow. He and Hakkai disguise themselves as Gyū Maō to retrieve the fan, but are caught by Ratsunyō, who captures Hakkai while Goku escapes with the fan. Shoryu tricks Goku into giving him the fan by disguising himself as Sanzo, whom Gyū Maō had earlier captured. Shoryu freezes Goku and pushes him into the lava. Although Goku survives, he is left paralyzed and unable to use his powers. Gyū Maō prepares to cook Hakkai and Sanzo for a large feast with his fellow demons. Gyū Maō betrays Shoryu and traps him in a jar. Goku and Gojō rescue a repentant Shoryu, who gives Goku a healing potion. They rescue the others in time and fight Gyū Maō and his group. Hakkai freezes Ratsunyō and Goku defeats Gyū Maō, causing him to fall into lava, which Hakkai freezes with the fan. The group makes peace with Shoryu and travels to Tianzhu, where they meet with Buddha and Kanon. Buddha removes Goku's headband and gives the pilgrims the sutra. They return to China, where Goku reunites with Rin Rin and his subjects.
АҚШ-та шығарылған
Фильмді Америка Құрама Штаттарында American International компаниясы 1961 жылғы 26 шілдеде көрсетті. Америкалық көрсетім үшін бірнеше сахналар ауыр өңделіп, қайта құрастырылды, ал дирижер Лес Бакстер жаңа саундтрек жазуға шақырылды. Өспірімдердің сүйіктісі Фрэнки Авалон Алаказамның ән дауысын (Питер Фернандес сөйлеген дауысымен), ал Доди Стивенс Дидидің ән дауысын (Коринн Орр сөйлеген дауысымен) сыйлады, ал ағылшын тіліндегі баяндауды Стерлинг Холлоуэй жасады. Басқа да белгілі дауыстардың қатарында Джонатан Винтерс және Арнольд Стэнг болды.
The film was released in the United States by American International on July 26, 1961. For the American release, a few scenes were heavily edited and rearranged and bandleader Les Baxter was hired to compose a new soundtrack. Teen idol Frankie Avalon provided the singing voice of Alakazam (with speaking voice performed by Peter Fernandez), while Dodie Stevens provided the singing voice of DeeDee (with speaking voice performed by Corinne Orr), with English language narration provided by Sterling Holloway. Other famous voices included Jonathan Winters and Arnold Stang.
Қабылдау
Фильм Жапонияда үлкен жетістікке қол жеткізді, бірақ АҚШ-та, үлкен маркетингтік бюджет пен қарқынды жарнамаға қарамастан, сәтсіз аяқталды. "Лос-Анджелес Таймс" газеті оны "жылы, көңілді және қызықты, өнер жұмысы шынымен тамаша" деп сипаттады. Ол "Барлық уақыттың ең нашар 50 фильмі" кітабына енгізілді және кітаптағы жалғыз анимациялық фильм болып табылады.
The film was a great success in Japan but a flop in the United States, despite a large marketing budget and heavy promotion. The Los Angeles Times called it "warm, amusing and exciting the art work is really excellent". It was included as one of the choices in The Fifty Worst Films of All Time, and is the only animated film featured in the book.
Үй медиасы
Фильмнің AIP нұсқасы алғаш рет 1980-ші жылдары HBO/Cannon Video (сол кездегі иесі Orion Pictures-тің лицензиясы бойынша) VHS форматында шығарылды. Бұл шығарылым 1990 жылы Congress Video Group компаниясымен төмендетілген жылдамдықпен қайта шығарылды. Orion Home Video 1995 жылы фильмді кең экранды лазерлік дискіде және "пан-скан" және кең экранды "леттербокс" форматтарында VHS нұсқаларында қайта шығарды. MGM Home Entertainment фильмді DVD форматында шығармаса да, AIP нұсқасы Netflix және Amazon Prime Video платформаларында ағынмен тамашалауға қолжетімді.
The AIP version of the film was first released on VHS in the 1980s by HBO/Cannon Video (under licensed from then owner Orion Pictures). This release was reissued by Congress Video Group in 1990 at a slower speed. Orion Home Video re released the film in both pan and scan and widescreen letterbox VHS editions and on a widescreen laserdisc in 1995. Although MGM Home Entertainment has not released the film on DVD, the AIP version has been made available for streaming on Netflix and Amazon Prime Video.
Танымал мәдениетте
Mario видео ойынының басты қарсыласы Боузер осы фильмнен шабыттанды. Nintendo дизайнері Шигеру Миямото кейіпкердің сыртқы түрі үшін аниме фильмінен ой шабыт алды. Алғашқыда ол Боузерді өгіз ретінде ойластырған, оның негізі фильмдегі Ox King болды.
The Mario video game franchise antagonist Bowser was inspired by the film. Nintendo designer Shigeru Miyamoto received inspiration for the character's appearance from the anime film. He had first envisioned Bowser as an ox, basing him on the Ox King from the film.