Жоңсан әулетінің алты шейітінің трагедиясы

Кіріспе

Алты шейіт министрлер немесе Саюксин – 1456 жылы Седжо патшаны өлтіру және бұрынғы патша Даньчжонды таққа қайта отырғызу жоспары үшін Седжо патша тарапынан жазаланған Жосон әулетінің алты министрі. Олар – Сын Саммун, Пак Пэң Нён, Ха Ви Джи, И Гэ, Ю Ынбу және Ю Сынвон. Көбісі Седжонг патша тағайындаған «Құрметтілер залы» деп аталатын патшалық зерттеу институтының мүшелері болды. Седжонг патша да, Мунджонг патша да оларды Даньчжонгты (ұлы және немересі) күтіп-бағумен тапсырған, ал 1455 жылы Седжоның таққа узурпация жасауына олар наразылық білдірді. Ким Чжильмен бірге, Мин әулетінің елшісі келген кезде төңкеріс жасауды жоспарлады. Бірақ той және содан кейін жасалатын қастандық жоспары кейінге шегерілгенде, Ким Чжиль көңілінен шығып, жоспарды әйелінің әкесіне жасырады, ол Седжоға хабарлайды. Ю Сынвон әйелімен бірге өзіне-өзі қол жұмсағаннан басқа, алты министр тұтқындалып, азапталды. Седжо қатты ашуланды, себебі ол бұл алты ғалым-әкімшіні жоғары бағалап, оларды таққа отыруына көмектескен жақтастарының орнына жоғары лауазымдарға тағайындаған еді. Олардың өкінуін және оның билігін мойындауын талап ету үшін азаптау, кешірім ұсыну және тіпті өлеңдерді пайдаланды. Седжо Ким Чжильді олардың түрмесіне, Жосонның Тхэчжон патшасы ғалым Чжон Монджудың Горё әулетіне адалдығын сынау үшін қолданған өлеңді оқуға жіберді. Сын Саммун, Пак Пэң Нён және И Гэ Даньчжонға адалдығын растайтын өлеңдермен жауап берді. (Бұл өлеңдер корей тарихында олардың беделін нығайтты.) Пак Седжоны патшалық атаумен атаудан бас тартқанда, Седжо бұл оның заңдылығын жоққа шығарудың мәні жоқ деді, себебі Пак өзін «патшалық қызметкер» деп атаған және одан патшалық астық алған. Бірақ Пак мұны жоққа шығарды, және шындығында Пак «патшалық қызметкер» (臣) деген сөзді есептерінде қасақана қате жазғаны анықталды (оның орнына «ұлы» (巨) деген мағынада жазған) және патшалық астық қолданбаған, оларды пайдаланбаған қоймада қалдырған. Пак түрмеде азаптаудан қайтыс болды, ал қалғандары өлім жазасына кесілді. Алты министрдің ең танымалдары болғанымен, Даньчжонға деген күдік немесе жанашырлық танытқандары үшін 70-тен астам адам өлім жазасына кесілді. Әдеттегідей, мемлекеттік қастандық істерінде жаза тек жеке адамға ғана емес, бүкіл отбасына таратылды. Отбасының еркек мүшелері өлімге кесілді, ал әйелдер құлдыққа түсірілді. Седжоның билігіне наразылық білдіріп, ауылға кеткен шенеуніктер де болды. Олардың арасындағы ең танымал алты адам, соның ішінде Ким Сисуп «Жанды алты министр» (생육신) деп аталды. Сарим фракциясы Жосон саясатына үстемдік еткеннен кейін, ұлттық пікір алты шейіт министрді үлгілік тұлғалар ретінде құрметтеуге келді, олардың есіне көптеген ғибадатханалар мен сеовон салынды. Бұл көзқарас 20 ғасырда да сақталды, философ Хам Сок Хён олардың мінез-құлқын жоғары бағалап, «И Кореяның бес ғасырының ұяттылығы осы оқиғамен толығымен өтелді» деді.

The six martyred ministers or Sayuksin were six ministers of the Joseon Dynasty who were executed by King Sejo in 1456 for plotting to assassinate him and restore the former king Danjong to the throne. The Six were Seong Sam mun, Pak Paeng nyeon, Ha Wi ji, Yi Gae, Yu Eung bu, and Yu Seong won. Most were members of the Hall of Worthies, a royal research institute, who had been appointed by King Sejong. Both King Sejong and King Munjong had charged them with looking after King Danjong (son and grandson respectively), and they reacted with outrage to Sejo's usurpation of the throne in 1455. Together with Kim Jil, they plotted a coup to coincide with the visit of a Ming Dynasty envoy. When the banquet and subsequently the assassination plot were postponed, Kim Jil lost his heart and betrayed the plot to his father in law, who reported to Sejo. The Six except Yu Seong won, who committed suicide with his wife, were seized and tortured. Sejo felt deeply betrayed for he had valued the six scholar officials very highly and promoted them to high positions in favor of his own supporters who helped him take the throne. He tried to force them to repent their deeds and acknowledge his legitimacy with combination of torture, offers of pardon, and even poetry. He sent Kim Jil to their cells to recite a poem that King Taejong of Joseon had used to test the great Goryeo scholar Jeong Mongju's loyalty to the Goryeo dynasty. Seong Sam mun, Pak Paeng nyeon, and Yi Gae all answered with poems that reaffirmed their loyalty to Danjong. (These famous death poems cemented their reputation in Korean history.) When Pak continued to refuse to address Sejo with royal title, Sejo argued that it was meaningless to deny his legitimacy now since Pak had already called himself a "royal servant" and received royal grains from him. Pak, however, denied this and it was indeed discovered that Pak had purposefully misspelled words "royal servant" (he wrote the word meaning "huge" (巨) instead of "royal servant" 臣) in all of his reports and never used royal grains but instead put them unused in a storage. Pak died from torture in prison, and the rest were executed. Although the Six were the most famous, more than 70 were put to death for their suspected involvement in the plot or sympathy with Danjong. As was common with treason cases, the penalties were not limited to the individual but extended to the entire family. The men of the family were put to death and the women were made slaves. There were also many officials who were not involved in the plot but had retreated to rural provinces in protest to Sejo's usurpation. Six of the most famous men among them, including Kim Si seup, were called "Six living ministers" (생육신). After the Sarim faction came to dominate Joseon politics, national opinion came to revere the Six martyred ministers as model subjects, and numerous shrines and seowon were erected in their memory. This attitude continued in the 20th century, with philosopher Ham Seok heon praising their conduct and saying that "The shame of the five centuries of Yi Korea were more than offset by this event."

Поп мәдениетінде

Алтылық туралы оқиға әдебиетте және телесериалдарда жиі көркемделіп бейнеленеді, соңғы мысалы – Солтүстік Кореяда түсірілген тарихи драма. Бұл сериал Солтүстік Кореяның Оңтүстік Кореяда көрсетілген алғашқы теледрамасы болды және 2007 жылдың тамызында эфирге шықты.