Кіріспе

Барселона қазіргі заманғы өнер мұражайы (каталонша: MACBA) – Испанияның Каталония автономдық облысындағы Барселона қаласында, Сиутат-Велья ауданындағы Эль-Равал ауданындағы Пласа-дельс-Ангельс алаңында орналасқан қазіргі заманғы өнер мұражайы. Мұражай 1995 жылғы 28 қарашада жұртшылыққа ашылды. Қазіргі директоры – Эльвира Дянгани Осе, ал бұрынғы директорлардың қатарында Даниэль Жиральт Миракель (1988–1994), Микель Молинс Нубиола (1995–1998), эс (1998–2007), Бартомеу Мари Рибас (2008–2015) және Ферран Баренблит (2015–2021) бар. Мұражай құрылыс кезінде коллекциясы болмағандықтан бұл мәселе даулы болды. Мұражай 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дайындалып жоспарланғанмен, 1995 жылы, олардан кейін көпшілікке ашылды. 2014 жылы мұражай өзінің бағдарламаларын жүзеге асыру үшін қосымша ғимарат сатып алды, ол 15 ғасырда салынған, қайта жаңартылған шіркеу және екі үлкен залдан тұрады, жалпы ауданы шамамен 21 500 шаршы фут, сондай-ақ орталық Пласа-дельс-Ангельс алаңы да кіреді. MACBA бұрыннан бері шіркеуді қойылымдар мен арнайы орналасқан инсталляциялар үшін пайдаланса, бұл жолы қала мекемеге бүкіл тарихи кешенді белгісіз мерзімге жалға берді.

Сәулет

Мейер жобалау кезінде өзіне беймәлім болатын түрлі заманауи өнер туындыларын көрсететін ғимаратты салудың қиын міндетін қабылдады. Мұражайды Plaça dels Ángels алаңында орналастыру шешімі Мейердің ғимаратты Барселонаның ең ежелгі көшелері мен ғимараттарының арасына қою арманына сай келеді, сонымен қатар Равал ауданының қоғамдық кеңістігін жаңаруға көмектеседі. 35 миллион долларға жуық құрылыс аяқталған соң, жергілікті баспасөз бұл мұражайды Барселонаның готикалық орталығынан небары бірнеше блок қашықтықтағы ескі сәулет пен тар көшелер арасындағы "інжу-маржан" деп атады. Ғимараттың архитектуралық стилі модернизмге күшті сілтеме жасайды. Үлкен ақ ғимараттың оңтүстік жағының көп бөлігі әйнекпен жабылған, бұл келушілерге алаңға көрініс ашып, ішкі галереяларды табиғи жарықпен толтыруға мүмкіндік береді. Мұражайда үш негізгі галерея бар, оларды қажеттілікке қарай бөлуге болады, сондай-ақ бес кішкентай галерея бар, олардың біреуі мұнарада орналасқан.

Жинақ

Мұражайдың тұрақты коллекциясында шамамен 5000 туынды бар (мұражай 1995 жылы ашылған кезде 1100 туынды болған). Коллекцияда 20 ғасырдың ортасынан басталатын өнердің үш кезеңі ұсынылған: біріншісі – 1940-шы жылдардан 1960-шы жылдарға дейінгі кезеңді қамтиды; екіншісі – 1960-шы және 1970-шы жылдарды қамтиды; үшінші кезең – заманауи өнер. Коллекциялар 1945 жылдан кейінгі каталондық және испандық өнерге баса назар аударады, бірақ сонымен қатар халықаралық суретшілердің туындылары да бар. 2007 жылы MACBA зерттеулер мен құжаттама орталығы құрылды, ол дәстүрлі коллекцияны толықтыратын қосымша коллекциялау саласын дамытты. 2011 жылы Филипп Меаль радикалды концептуалист суретшілер тобы Art & Language-дың 800 туындысын MACBA-ға берді. 2017 жылдың қазан айында Каталонияда өткен референдумнан кейін саяси тұрақсыздыққа байланысты, ол берген туындыларын қайтарып алып, коллекциясын Монсоро заманауи өнер мұражайына қайтарды. 2020 жылы Ферран Баренблиттің басшылығымен мұражай тарихындағы ең жомарт сыйлық – Рафаэль Тустың концептуалды өнер коллекциясы табысталды.

Білім беру, басылымдар, іс-шаралар

2007 жылдың желтоқсан айында мұражай зерттеу орталығын ашты, ал кітапхананың оқу залы мен арнайы жинақтар залы көпшілікке мұражайдың кітаптарына, басылымдар жинағына және мұрағаттарына тегін қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мұражай негізінен мұражайда өткен көрмелердің каталогтарын жариялайды, алайда кейбір монографиялық кітаптар мен сын мақалалары да жарық көрді. Сонымен қатар, үш цифрлық басылымы бар: Quaderns portàtils, Quaderns d'Àudio және Sèrie Capella MACBA. Мұражай көпшілікке білім беру мүмкіндіктерін кеңейту мақсатында лекциялар, семинарлар, экскурсиялар, бейне көрсетілімдер және тағы да басқа шаралар ұсынады.

Орналасқан жері

Мұражайдың мекенжайы: Plaça dels Angels 1, Барселона. Ең жақын метро станциялары – Каталония және Университет. Басты мұражайдың қарсы бетінде, алаңның атын алған ортағасырлық Convent dels Àngels-тегі шағын ғибадатхана Capella del MACBA деп аталатын жеке көрме алаңына айналдырылған, онда үнемі бейне өнер қойылымдары өтеді. Мұражайдың осы бөліміне кіру тегін. Тағы бір заманауи өнер мұражайы – Барселонаның заманауи мәдениет орталығы (CCCB) MACBA-ға іргелес орналасқан, оған көшеден де, ішкі ауладан да кіруге болады. Мұражай алдындағы аймақ скейтбордистер арасында әлемдегі ең танымал "орналасқан жерлердің" бірі ретінде белгілі. Осы жердің 3D моделі "Skater" атты смартфон ойынында ұсынылған, ал 2016 жылы Go Skateboarding Day күні Transworld Skateboarding журналында ерекше орын алған.

Менеджмент

MACBA-ны 1988 жылы құрылған консорциум басқарады, оның құрамына Каталонияның Generalitat үкіметі, Барселона қалалық кеңесі және Испанияның Мәдениет министрлігі кіреді. 2015 жылдың наурыз айында Бартомеу Мари и Рибас австриялық суретші Инес Дужақтың даулы инсталляциясы төңірегінде цензуралық жанжал туындағандықтан музей директоры лауазымынан кетті. 2015 жылдың шілдесінде Ферран Баренблит жаңа директор болып тағайындалды. 2021 жылы Эльвира Дьянгани Осе, MACBA құрылғалы бері басқарған алғашқы қара терілі әйел, директор лауазымын қабылдады.