Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық ғылыми фантастика жазушысы және сыншысы (1940 жылы туған)
American science fiction writer and critic (born 1940)
Норман Ричард Спинрад (15 қыркүйек 1940 жылы туған) – американдық ғылыми фантастика авторы, эссеші және сыншы. Оның туындылары Prix Apollo сыйлығымен марапатталған және көптеген сыйлықтарға, оның ішінде Хьюго сыйлығы мен бірнеше Небюла сыйлығына үміткер болған.
Norman Richard Spinrad (born September 15, 1940) is an American science fiction author, essayist, and critic. His fiction has won the Prix Apollo and been nominated for numerous awards, including the Hugo Award and multiple Nebula Awards.
Жеке өмір
Нью-Йорк қаласында туған Спинрад Бронкс ғылымдары жоғары мектебін бітірген. 1957 жылы Нью-Йорк қалалық колледжіне түсіп, 1961 жылы заң мамандығына дайындалу бағыты бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды. Ол Сан-Франциско, Лос-Анджелес, Лондон, Париж және Нью-Йорк қалаларында тұрды. 1990 жылы ол тағы бір романист Н. Ли Вудқа үйленді; олар 2005 жылы ажырасты. Спинрад 1980 жылдан 1982 жылға дейін және 2001 жылдан 2002 жылға дейін Америка ғылыми фантастика және фантастика жазушылары қауымдастығының (SFWA) президенті қызметін атқарды. Ол сонымен қатар телефон арқылы берілетін радио бағдарламасының жүргізушісі, вокалдық артист, әдеби агент және World SF президенті болып жұмыс істеді. 1999 жылы Locus журналына берген сұхбатында Спинрад өзін "анархист" және "синдикалист" деп атады.
Born in New York City, Spinrad is a graduate of the Bronx High School of Science. In 1957 he entered City College of New York and graduated in 1961 with a Bachelor of Science degree as a pre law major. He has lived in San Francisco, Los Angeles, London, Paris, and New York City. He married fellow novelist N. Lee Wood in 1990; they divorced in 2005. Spinrad served as President of the Science Fiction and Fantasy Writers of America (SFWA) from 1980 to 1982 and again from 2001 to 2002. He has also worked as a phone in radio show host, a vocal artist, a literary agent, and President of World SF. In an interview with Locus magazine in 1999, Spinrad described himself as an "anarchist" and a "syndicalist".
Стиль
Кейбір сыншылар Спинардтың шығармаларында утопиялық тақырыптарды атап өтті. 1999 жылғы сұхбатында ол ғылыми фантастиканың қоғамдағы рөліне деген үміті туралы айтты: Қазіргі кезде біздің әлемнен жақсырақ әлемде өтетін қанша ғылыми фантастика жарық көріп жатыр? Мысалы, үлкен сауда орталықтары немесе жылдам ғарыш кемелері емес, кейіпкерлері моральдық тұрғыдан жоғары, қоғам жақсы жұмыс істейтін, әділ болатын әлемдерде. Ондайлар көп емес. Мұндай дүниелер жасау қиынға соғады, және бұл мәдениетте болып жатқан өзгерістермен байланысты, ғылыми фантастика осы үдерісте мардымсыз рөл атқарады. Адамдар енді оған сенбейді! Жақсы ғалымдық құралдар мен виртуалды шындық құралдары ғана емес, жақсы қоғамдар туралы да сөз қозғамайды. Адамдар болашақтың жақсы болатынына сенбейді. Бұл өте қорқынышты. Сыншы Гален Стриклендтің айтуынша, "Спинард ешқашан көркемдік қайталаудың оңай жолын таңдаған емес, сондай-ақ ойларын кез келген редактордың талабына бағындырмаған. Оның әрбір кітабы ерекше, және басқалар бармаған ойлар мен болжамдарды зерттейді. Оның басты тақырыптары – сексуалдық қатынас және билік". Оның әңгімелерінде сананы өзгертетін препараттар жиі кездеседі. Спинардтың пікірінше, егер ХХ ғасырдың екінші жартысындағы американдық әдебиет тарихында бір кемшілік болса, ол – шөп пен психоделикалық препараттардың жазушылардың өміріне ғана емес, жазылғандардың мазмұнына, сондай-ақ формасы мен стиліне тигізген әсері. Шығармашылықтың көп бөлігі қылмыстық жазаға соқтыруы мүмкін әрекеттердің ықпалында жасалғандықтан, сыншы немесе өмірбаян жазушы үшін батыл болу қиын.
Some critics have noted utopian themes in Spinrad's works. In a 1999 interview, he talked about his hopes for the role of science fiction in society: How much science fiction is being published now that's set in worlds that are better than ours? Not that have bigger shopping malls or faster space ships, but where the characters are morally superior, where the society works better, is more just? Not many. It becomes difficult to do it, and that's a feedback relationship with what's happening in the culture, with science fiction being the minor note. People don't credit it anymore! Not just better gizmos and more virtual reality gear, but better societies. People don't believe the future will be a better place. And that is very scary. According to critic Galen Strickland, "Spinrad has never taken the easy course of artistic repetition, nor tailored his thoughts to the dictates of any editor. Each of his books are unique, and explore avenues of thought and speculation few others have traveled. Sex and power are usually his primary themes". Consciousness altering drugs often feature prominently in his stories. According to Spinrad: If there's one gaping void in the story of American literary history in the second half of the twentieth century as currently promulgated, it's the influence of grass and psychedelic drugs, not only on the lives of writers, but on the content of what's been written, and on the form and style too. It's hard to be critically or biographically courageous when so much creative work was done under the influences of jailable offenses.
Даулар
Спинрад "Буга Джек Барронды" кітап түрінде басып шығаратын баспагерді табуда қиындыққа тап болды. Басшы Майкл Муркок романды New Worlds журналында бөліп-бөліп жариялады. Газет-журнал сататын WHSmith компаниясы Спинрадтың романының бір нөмірін таратудан бас тартты. New Worlds журналына қаржылай көмек көрсеткен Ұлыбританияның Өнер кеңесі WHSmith компаниясына үкіметтік қысым жасап, оны журналды таратуға мәжбүр етті. Бұл британ Парламентінде Спинрад, Өнер кеңесі және New Worlds журналына қатысты айыптауларға әкелді. Спинрад 2007 жылы жазған "Осама - қару" романы үшін американдық баспагер таба алмады. "[О] бір қабылдама хатында, ашумен, америкалық ешбір баспагер оған қол жеткізбейтінін мәлімдеді". Ол романды электрондық кітап ретінде шығаруға шешім қабылдады. Спинрадтың сөзінше, бұл кітап Германияда жиырма бес жыл бойы тыйым салынды, бірақ апелляциядан кейін толығымен ақталды. Дәлірек айтқанда, кітап Жастарға зиянды медиаға қатысты Федералды департаменттің тізіміне енгізілді, соның салдарынан кітапты сатуға рұқсат берілді, бірақ кітаптың өзі немесе оның мұқабасы жұртқа көрсетілмеді, тіпті алғашқы неміс басылымының мұқабасында свастика болмағанына қарамастан. "Темір арман" Prix Tour Apollo сыйлығын жеңіп алды және American Book Award сыйлығына үміткер болды.
Spinrad had difficulty finding a publisher willing to print Bug Jack Barron as a book. Publisher Michael Moorcock printed the novel in installments in the magazine New Worlds. The newsstand company WHSmith refused to distribute one of the issues because of the installment of Spinrad's novel. The Arts Council of Great Britain, which subsidized New Worlds, put public pressure on WHSmith and forced the company to distribute the issue. This led to denunciations of Spinrad, The Arts Council, and New Worlds in the British Parliament. Spinrad could not find an American publisher for his 2007 novel Osama the Gun. "[O]ne rejection letter, foaming at the mouth, declared that no American publisher would touch it." He decided to self publish the novel as an e book. According to Spinrad, the book was banned for twenty five years in Germany, but was finally exonerated after appeals. More accurately, the book was indexed by the Federal Department for Media Harmful to Young Persons, thus the sale of the book was permitted, but the public display of the book or its covers was prohibited, despite the fact that there were no swastikas on the cover of the first German edition. The Iron Dream won a Prix Tour Apollo Award, and was nominated for an American Book Award.
Ортадағы әлем
A World Between (1979) Тынық мұхиты планетасындағы шамалы дау-дамай кезең туралы баяндайды, бұл – утопиялық, демократиялық және электрондық байланыс арқылы басқарылатын қоғам. Оған "Қызғылт және көк соғыстағы" екі фракциядан келген әрбір кеме қонады: бір жағынан – қамқоршылыққа және әкелікке ұмтылатын Трансценденталды ғылым институты, екінші жағынан – ер адамдарды жек көретін және лесбияндық үстемдік құруды мақсат тұтқан әйелдер. Ешкім саяси ұяттан артық жаза тартпайды, ал бұрынғы жағдай Тынық мұхиты қоғамының екі фракциядан да жақсы екендігінің арқасында қайта орнатылады.
A World Between (1979) tells of a mildly turbulent period on the planet of Pacifica, a utopic, democratic electronically mediated society, on which lands a ship from each of the two factions in the "Pink and Blue War": the patronizingly paternalistic Institute of Transcendental Science on the one side, and the rabidly man hating lesbian Femocrats on the other. Nobody suffers a worse fate than political embarrassment, and status quo is restored by the simple fact of Pacifican society being better than that of either of the off world factions.
"Басқалар" атты әңгіме
The Void Captain's Tale (1983) оқиғасы үш-төрт мың жылдан кейін болашақта, Екінші жұлдыз саяхаты дәуірінде өтеді. Спинрад бұл әлемді 1985 жылғы "Бақыт баласы" романында да суреттеген. Кітапта күнә жазу, махаббат хикаясы, эротизм және қорқыныш элементтері кездеседі.
The Void Captain's Tale (1983) takes place three or four thousand years in the future in an era called the Second Starfaring Age, a setting Spinrad revisited in the 1985 novel Child of Fortune. The book contains elements of confession, love story, eroticism, and horror.
Бақыт баласы
"Бақыт баласы" (1985) жас әйел Мұсаның өзінің нағыз шақыруын іздеудегі бақияларын баяндайды. Мұсаның мәдениетінде оның жасындағы және дәрежесіндегі жастар планетадан планетаға саяхатқа шығып, қайда барғысы келсе де, не істегісі келсе де еркіндікке ие болады. Саяхаттарында олар "Бақыт балалары" деп аталады және көптеген адамдар өздерінің саяхат жылдарын еске алып, оларға кеңшілікпен және мейірімділікпен қарайды. "Бақыт балалары" – цығандар, 1960-шы жылдардағы Американың хиппилері және басқа да топтар мен аңыздардың, соның ішінде Питер Пэннің де элементтерін біріктіреді. Кейбір ата-аналар балаларына сапарға көп ақша береді, бірақ Мұсаның ата-анасы оның субсидияланған турдан гөрі нағыз саяхатта көбірек үйренетініне сенді, сондықтан олар оған үйге бір жол билетіне арналған купоннан басқа ештеңе бермейді. Мұса "ruespieler", яғни әңгімеші болады және ол өзінің саяхатында кездесіп, сүйіп, содан кейін жоғалтқан Патер Пэннің құрметіне "Венди" есімін қабылдайды. Wanderjahr мектепті бітіргеннен кейін көптеген жоғарғы сыныптағы жас жігіттер жасаған Grand Tour-ға сырттай ұқсас, бірақ "Бақыт балаларынан" әлемді зерттеумен қатар, өздерін де зерттеп, үйге қайтып келгенде кім екендерін және өмірінде қандай орынды қалайтындарын білу күтіледі.
Child of Fortune (1985) deals with the adventures of a young woman, Moussa, in her search for her true calling. In Moussa's culture, young people of her age and class undertake a wanderjahr during which they wander from planet to planet, free to go wherever and do whatever they wish. While on their travels they are known as Children of Fortune, and are treated with indulgence and kindness by most in memory of their own wanderjahr. The Children of Fortune blend elements of gypsies, hippies of 1960s America, and other groups and legends, including Peter Pan. While some parents give their children a great deal of money for the trip, Moussa's parents believe that she will learn more with a true wanderjahr rather than a subsidized tour, so they give her little but a voucher for a one way ticket home. Moussa becomes a "ruespieler" or storyteller, and takes the name "Wendy" in honor of Pater Pan, the man she meets, loves, and loses during her wanderjahr. The wanderjahr bears a superficial resemblance to the Grand Tour which many upper class young men undertook after finishing school, the difference being that Children of Fortune are expected to have explored themselves as well as the world during their travels, and to come home knowing who they are and what place they want for themselves.
Дрюид патшасы
"Друид патшасы" (2003) – Верцингеторикс пен Рим империясы арасындағы қақтығыс туралы тарихи роман.
The Druid King (2003) is a historical novel about the conflict between Vercingetorix and the Roman Empire.
Кино және теледидар
Спинрад "Жұлдыздар жолы" телехикаясының "Қиямет күні машинасы" (1967) атты эпизодының сценарийін жазды. Бұл эпизод "Хьюго" сыйлығына ие болды. Ол сонымен қатар "Жұлдыздар жолы: ІІ фаза" үшін жарық көрмеген "Жұлдыздар жолы" сценарийін, "Жоғалғандар елі" және "Жынды қасқыр" сериалдарына эпизодтар жазды. Ол "Қызыл сирена" және "Друидтер" есімді екі көркем фильмнің сценарийін жазушы ретінде көрсетілген. Universal Pictures "Бэг Джек Баррон" фильмінің құқықтарын сатып алды, режиссураны Коста Гаврас жүзеге асыруға тиіс болды. Харлан Эллисон сценарийдің алғашқы нұсқасын жазды, бірақ фильм түсірілмеді.
Spinrad wrote the script for an episode of the original Star Trek television series, titled "The Doomsday Machine" (1967). This episode was nominated for a Hugo award. He also wrote an unproduced Star Trek script for Star Trek: Phase II, and episodes for Land of the Lost and Werewolf. He has been credited as a writer on two feature films, The Red Siren and Druids. Universal Pictures bought the film rights to Bug Jack Barron, and Costa Gavras was slated to direct. Harlan Ellison wrote an early version of the script, but the movie was never made.