Кіріспе

Қазақстандағы католик шіркеуі – Римдегі папаның рухани жетекшілігімен әлемдік католик шіркеуінің құрамына кіреді.

Демография

2021 жылғы санақ бойынша Қазақстан халқының 17,19% христиан дінін ұстанады. Басқа мәліметтер бойынша, халықтың 1% төмен католиктерді құрайды. Бұл шамамен 125 000 адам, немесе 2007 жылы шіркеу мүшелерінің санының жартысы. 2020 жылы елде 81 приходта 104 священник және 133 қарындас қызмет етті. 2007 жылы елдегі католиктердің көп бөлігі поляктар, немістер және литвалықтар болды; коммунизм құлағаннан кейін көптеген неміс католиктері Германияға эмиграциялағандықтан католиктердің саны азайды. Сонымен қатар, елде 3000 грек католигі, басқаша айтқанда шығыс обрядындағы католиктер де болды.

Коммунистік кезең

Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталин католиктерді және олардың дін қызметкерлерін елдегі концентрациялық лагерьлерге депортациялау арқылы Қазақстандағы католиктердің санының күрт өсуіне себеп болды. Кейбір дін қызметкерлері кейіннен сол елде шіркеу салуға көмектесуді шешті.

1991 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін

1991 жылы коммунизм құлағаннан кейін католик қауымы толыққанды түрде қайтадан ашыққа шықты. 1991 жылы папа Иоанн Павел II бүкіл Орталық Азияны қамтитын Апостолдық басқарма құрды. 2001 жылы Иоанн Павел II Қазақстан тарихында елге келген алғашқы папа болды. 2003 жылы Иоанн Павел II Астананы архиепископтыққа, ал Алматыны епархияға көтерді. 2006 жылы елде алғаш рет католик дін қызметкерлеріне сан берілді. Алматы епархиясының епископы Хосе Луис Мумбиэла Сьерра «Шіркеуге көмек қажет» ұйымымен өткен конференцияда Қазақстандағы католиктердің алуан түрлілігін былай сипаттады: «Католиктердің көп бөлігі елдің солтүстігінде, поляктардың көпшілік тұратын жерлерінде өмір сүреді. Ірі қалаларда халықтың құрамы әртүрлі. Мысалы, бұрынғы жер аударулардың нәтижесінде келген көптеген корейлер католик. Сондай-ақ, христиан емес халықтардың қатарынан католицизмді қабылдағандар да бар. Бұл тоқтаусыз ағып жатқан өзен сияқты, себебі адамдар шіркеудің үндеуіне қызығушылық танытады». 2008 жылы Қазақстандағы шіркеу, епископтық конференциясы Азия епископтық конференциялары федерациясына ресми қабылданғанда, өзінің азиялық екенін растады.

Византиялық ырымға адалдар

1996 жылы мұнда Ватиканның өкілі ретінде Апостольдық сапаршы тағайындалды, ол 2002 жылы Шығыс шіркеулері жөніндегі Конгрегацияның бағынысында болған Апостольдық делегатпен ауыстырылды. Бірақ 2019 жылдың 1 маусымында Папа Франциск барлық Византия обрядындағы (көбінесе украин грек-католиктері) қауымдар үшін Қазақстан және Орталық Азияның Апостольдық басқармасын құрды. Бұл аймақ Қазақстан мен Орталық Азияның тағы төрт мемлекетін қамтиды.