Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фриштакт (;) – Польшадағы Гмина Фриштактқа қарасты, Стражишув ауданының, Карпат асты воеводалығының ауылы, Кросно қаласынан. Фриштакт тарихи Кіші Польша аймағында орналасқан. Ол Вислок өзенінің жанында, Ржешувтан Кросноға қарай созылған жол бойында жатыр.
Frysztak (; Freistadt) is a village in the Gmina Frysztak, Strzyżów County, Subcarpathian Voivodeship, Poland, from Krosno. Frysztak lies in historic Lesser Poland. It is located on a hillock near the river Wisłok, on the road from Rzeszów to Krosno.
Тарих
Фриштакт 1259 жылы патша Болеслав V тазаның бұйрығымен Магдебург құқығы берілген қала ретінде алғашқы рет еске алынды және неміс тіліндегі "Freestead" деген мағынаны білдіретін Freistadt қаласының атымен аталды. Бірақ, Польша Ұлттық энциклопедиясы (PWN) Фриштакт 1366 жылы қала құқығын алғанын (қала орналасу актісі) мәлімдейді. Ғасырлар бойы ол жеке меншік қала болып, әкімшілік жағынан Кіші Польша провинциясының Сандомирц воеводшалығында орналасқан. 1474 жылы Матиас Корвин патшаның венгр әскері қаланы толығымен қиратты, содан кейін Фриштакт құлдырап кетті. Уақыт өте келе, Walddeutsche неміс тілді халқы поляктанды. Хасидтік көшбасшы, Риманов раввині Менахим Мендель (1745–1815) көп жылдар бойы осы қалада өмір сүрді және жұмыс істеді. 1772 жылы Польшаның бірінші бөлінісі кезінде Австрия оны аннексиялап, жаңа құрылған Галиция провинциясына қосты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польша тәуелсіздігін қайтарып алып, қаланы қайта бақылауына алды. 1932 жылы халық санының азаюына байланысты Фриштакт қала статусынан айырылды. Тұрғындары бұл шешімді екі рет (1952 және 1975 жылдары) өзгертуге тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға Германия мен Кеңес Одағының бірлескен шабуылы басталғаннан кейін, ол Германияның оккупациясына түсті. Оның еврей халқы Фриштакт геттосында шоғырландырылып, Холокост кезінде құрылыққа жіберілді. Жергілікті еврей азшылығының сақталған қалдығы – Ескі еврей зираты.
Frysztak was mentioned in a 1259AD document as a town with Magdeburg Rights given by King Bolesław V the Chaste and named after the German Freistadt, literally "Freestead", but the Polish PWN encyclopedia says that Frysztak received city rights (act of city location) in 1366. For centuries, it was a private town, administratively located in the Sandomierz Voivodeship in the Lesser Poland Province. In 1474, the town was completely destroyed by Hungarian army of King Matthias Corvinus, after which Frysztak declined. Its German speaking population of the Walddeutsche became Polonized in the course of the time. The Hasidic leader Rabbi Menachem Mendel of Rimanov (1745–1815) lived and worked there for many years. In 1772, it was annexed by Austria in the First Partition of Poland and included within its newly formed province of Galicia. Following World War I, Poland regained independence and control of the town. Frysztak was stripped of its town charter due to population decline in 1932. Its residents twice tried to change this decision (in 1952 and 1975), but without success. Following the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II in September 1939, it was occupied by Germany. Its Jewish population was concentrated in the Frysztak Ghetto and eventually murdered during the Holocaust. A preserved remnant of the local Jewish minority is the Old Jewish Cemetery.