Экономикалық жамғырмалы тауарлар
-
Көлік экономикасы
Көлік экономикасы – 1959 ж. құрылған, көлік секторындағы ресурстарды бөлуді зерттейтін экономика саласы. Желілер, жылдамдық, сұраныс маңызды.
-
Сыртқы әсерлер: Экономикадағы бағаланбаған салдарлар
Сыртқы әсерлер: экономикадағы қосымша шығындар мен пайдалар. Ластану мысалы, өндірушілер мен тұтынушылар төлемейтін әсерлерді қарастырады.
-
Нарық сәтсіздігі: себептері мен салдары
Нарық сәтсіздігі: еркін нарықтағы тауарлардың тиімсіз бөлінуі, экономикалық шығындарға әкеледі. Себептері, түзету жолдары – экономистердің зейін қоятын мәселе.
-
Калдор-Хикс принципі және Парето тиімділігі
Калдор-Хикс жақсартуы: ресурстарды қайта бөлу арқылы экономикалық тиімділікті арттыру. Парето тиімділігіне ұмтылу, компенсация принципі, Хикс оптималдығы.
-
Жер құны салығы: экономикалық тиімділік және теңсіздікті азайту
Жер салымы: жер құнына салынатын салық, үй-жайларға емес. Әділетті, экономикалық тиімді, теңсіздікті азайтады. Жер иелеріне прогрессивті салық.
-
Жер мен табиғи ресурстардан азаматтық дивиденд
Жер салымы арқылы табыс бөлісі: әр азаматқа табиғи ресурстардан түскен кірістен үлестік төлем жасау. Георгизм, негізгі кіріс, Афина тарихы.
-
Жер экономикасы
Жер экономикасы: пайдалы қазбалар, орман, ауа сапасы сияқты табиғи ресурстарды қамтиды. Жер реформасы, жер салығы туралы мағлұматтар.
-
Ақысыз түскі ас жоқ
Тегін түскі ас жоқ: Экономикадағы маңызды ұғым, еңбек ақысы мен мүмкіндік құны туралы. Милтон Фридманның еңбегі. TANSTAAFL анықтамасы.
-
Қоғамдық тауарлар: ерекшеліктері мен маңызы
Жақсылар экономикада бәсекелеспейтін және шығарылмайтын тауарлар болып табылады. Олардың қолданылуы басқалардың қолжетімділігін шектемейді.
-
Мемлекеттік мүлік және оның қолданылуы
Мемлекеттік мүлік: мағынасы, түрлері, жеке меншіктен айырмашылығы. Қолдануға берілген мемлекеттік мүлік туралы толық ақпарат.
-
Жалпы игілік: Қоғамдық мүдде және оның философиялық негіздері
Жалпы игілік – қоғам мүшелеріне ортақ пайдалы нәрсе. Аристотель, Платон сияқты философтардың тұжырымдары, саяси ғылымдардағы маңызы жайлы ақпарат.
-
Жергілікті өнімді қолдау: экономикалық және экологиялық артықшылықтар
Жергілікті тауарлар сатып алу – бұл өндіріс ошағына жақын өнімдерге басымдық беру. «Жергіліктіні қолда» қағидасы экономиканы дамытуға, импортты алмастыруға көмектеседі.
-
Жерді ортақ меншік ету және жалғыз салық жүйесі
Жерді ортақ меншікте ұстау, жер салымы, экономикалық рента – Георгизмнің негізгі принциптері. Әділеттілік, тиімділік, жер құқығы туралы біліңіз.
-
Нарық экономикасы және қоршаған ортаны қорғау философиясы
Экономикалық және саяси философия: еркін нарық, мүлік құқығы және қоршаған ортаны қорғау. Ластану құнын өтеу және ресурстарды сақтау жолдары.
-
Неоклассикалық экономикада әлеуметтік шығындар
Әлеуметтік шығын – неоклассикалық экономикада жеке шығындар мен қоғамға тиетін сыртқы шығындардың қосындысы. Көміртегі салығы сияқты шешімдерді талдауға көмектеседі.
-
Тауарлар: экономикалық ұғымдар мен түрлері
Тауарлар: экономикалық жағынан пайдалы, қанағаттандыратын заттар. Жетіспеушілікке байланысты еңбек талап етеді. Жеке және тегін тауарлар туралы біліңіз.
-
Экономикалық тауарлардың бәсекелестік қасиеттері
Экономикалық тауарлар: бәсекелестік, бәсекелестіксіз және ынтымақтастық тауарлар. Тұтынушылардың санына қарай құны қалай өзгереді? Толығырақ оқыңыз!
-
Психикалық шығындар және олардың экономикадағы ролі
Психикалық шығындар: стресс, өмір сапасының төмендеуі, іздеу қиындықтары. Менеджмент экономикасы мен маркетингте маңызды түсінік.🔍🧠📉
-
Жалдамдық, тапшылық және кәсіпкерлік рентасы: табиғи ресурстардағы экономикалық үстеме құн
Экономикада рента – шығындар мен қалыпты табыс ескерілгеннен кейін қалған артық құн. Табиғи ресурстардан түсетін рента, нарық жағдайларына байланысты.
-
Тиімділік пен сұраныстың өсуі: Джевсонс парадоксы
Жэвонс парадоксы: технологиялық прогресс ресурстарды тиімдірек пайдалануға көмектессе де, сұраныс артып, тұтыну ұлғаяды. Энергия тиімділігі туралы көбірек біліңіз!
-
Нарық бағасы жоқ ресурстарды бағалау үшін сауалнамаға негізделген экономикалық әдіс
Бағалаудың шартты әдісі: нарықта бағасы жоқ ресурстарды (қоршаған орта, ластану салдары) экономикалық тұрғыдан бағалауға көмектеседі. Сауалнама негізінде жүзеге асырылады.
-
Эрик Линдаль: Швеция экономисі және қоғамдық тауарларды қаржыландыру теориясы
Эрик Линдаль – швед экономисі, қоғамдық игіліктерді қаржыландыру теориясын қалыптастырушы. Ұлттық экономика, салық салу, мемлекеттік басқару сарапшысы.
-
Клубтық тауарлар: экономикалық теория және мысалдары
Клубтық тауарлар: экономикадағы ерекше тауар түрі, қолжетімді, бірақ қанағаттандыру шектеулі. Табиғи монополия, төмен құн, қанағаттандыру деңгейі зерттеледі.
-
Мемлекеттік араласудың экономикаға әсері
Үкіметтің экономикаға араласуы жеке инвестицияларды төмендетіп, нарықтағы бәсекенің күшін әлсіретуі мүмкін. "Crowding out" құбылысын түсіндіреміз.
-
Экономикадағы әділеттілік тұжырымдамасы
Әділеттілік экономикада: салық, әлеуметтік көмек, ресурстарды бөлудегі теңдік. Әділетті тарату – экономикалық өсім мен тұрақтылықтың кілті!
-
Бағалар арқылы туындайтын сыртқы факторлар
Пec құнының сыртқы әсері: баға өзгерісіне экономикалық әрекеттердің әсері. Аймақтағы үй бағасының өсуіне қалай себеп болатынын біліңіз.
-
Жаһандық қоғамдық мүліктер: анықтама мен мәселелер
Жаһандық қоғамдық мүліктер: анықтама, түрлері, глобалдану шарттарындағы қиындықтар. Халықаралық экономика, мемлекеттік басқару туралы мағлұмат.
-
Көлеңке бағасы: Нарықтағы бұрмалаушылықтарды ескере отырып экономикалық бағалау
Экономикадағы көлеңке бағасы: нарықта сатылмаған абстракті ұғымдардың ақшалай құны. Бұрмалаушы факторларды ескере отырып, нақты экономикалық бағаны анықтау.
-
Кепілдік шарты: Ұжымдық әрекеттер мен қоғамдық игіліктерді құру механизмі
Жұмылдыру шарты: қоғамдық игіліктерді жасауға арналған инновациялық қаржы технологиясы. Тегін пайдалану мәселесін шешіп, ұжымдық әрекеттерге қол жеткізеді.
-
Моринг эффектісі: қоғамдық көліктің жиілігі мен сұраныс арасындағы байланыс
Моринг эффектісі: көлік сұранысы артқанда қызмет жиілігінің ұлғаюы күту уақытын қысқартады. Қалалық көліктің тиімділігі артады. Экономикалық зерттеу.
-
Embedding effect
-
Ортақ пайдалану ресурстары: Менеджмент және үдерістері
Ортақ пайдалану ресурстары: экономикадағы табиғи және жасалған жүйелер, пайдаланудағы қиындықтар, басқару жолдары. Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы.
-
Betterment
-
Пайдаланушы төлемдері: маңызы мен түрлері
Пайдалану ақысы: мемлекеттік және жекеменшік қызметтер үшін төлем. АҚШ мысалы, салықтар, жол төлемдері, саябақтар, кітапханалар үшін ақылар туралы.
-
Тайбут моделі: жергілікті басқарудағы таңдау және бәсекелестік
Тайбут моделі: жергілікті басқарудағы еркін мінез-құлық мәселесіне саяси емес шешім табу. Үкіметтердің бәсекелестігі қоғамдық игіліктерді тиімді ұсынады.
-
Қоусының экономикадағы орны: Коуздің зерттеуі
Рональд Коуздың 1974 жылғы мақаласы: маяктарды қоғамдық игіліктер емес, клубтық тауарлар ретінде қарастырады. Бұл экономикалық тұжырымдамаға сын.
-
Линдаль салығы: қоғамдық тауарларды қаржыландырудың тиімді әдісі
Линдал салығы: мемлекеттік тауарларға әр адамның пайдасы бойынша төлем. Тиімділік пен оптималды деңгейді қамтамасыз етеді. Экономикалық тұжырым.
-
Жер құнының өсімін қайтару: Инфрақұрылымды қаржыландыру механизмі
Мүліктік құндылықты алу – жеке меншік иелеріне мемлекеттік инфрақұрылымның артықсымын қайтару. Қаржыландыру, даму, инфрақұрылым туралы біліңіз.
-
Төлемші төлейді және мүмкіндігі барлар төлейді қағидалары
Пайдаланушы төлейді қағидаты: тауарлар мен қызметтерге толық төлем, әділеттілік, көлденең теңдік. Салық жүйесінде кімге қанша төлеу керек? Толығырақ оқыңыз!
-
Әлеуметтік жеңілдету мөлшерлемесі
Әлеуметтік жеңілдету мөлшері: жобалардың тиімділігін бағалаудағы маңызды фактор. Болашақ шығындар мен пайданы ескере отырып, ұзақ мерзімді жобаларға қолданылады.
-
Generalised cost
-
Value of time
-
Demerit good
-
Environmental good
-
Hartwick's rule