Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адольф Гитлердің бас жеке көмекшісі (1898–1967)
Chief Personal Adjutant of Adolf Hitler (1898–1967)
Юлиус Шауб (20 тамыз 1898 – 27 желтоқсан 1967) – 1920 жылдардан бастап Адольф Гитлердің 1945 жылғы 30 сәуірде өзіне-өзі қол жұмсаған күніне дейін оның көмекшісі және адъютанты болған. 1898 жылы Баварияның Мюнхен қаласында туған Шауб Бірінші дүниежүзілік соғыста санитар болып қызмет еткен, соғыс кезінде екі аяғына жарақат алған. Соғыстан кейінгі қиын жылдары Шауб нацистік партияға қосылды. Оның партия мүшелігіне байланысты жұмысынан айырылғаннан кейін Гитлер оны жеке көмекшісі етіп алды, ол бұл лауазымды 20 жылдан астам уақыт бойы атқарды. Шауб Гитлердің жеке заттарын, құжаттарын және сапарларын басқарып, Гитлердің жақын шеңберіндегі сенімді тұлғаға айналды. 1924 жылы ол 1923 жылғы қарашада Мюнхенде болған төңкеріс талпынысына қатысқандығы үшін Гитлермен бірге түрмеге қамалды. Уақыт өте келе ол Гитлермен тығыз дос болып кетті. 1940 жылғы қазанда Гитлердің бас көмекшісі және адъютанты лауазымына көтерілді. 1944 жылғы шілдеде Шауб Гитлердің өміріне қастандық жасалған Вольфсшанце казармасындағы әскери кеңесте болған жоқ, нәтижесінде төрт адам қаза тауып, жиырма адам жарақат алды. Шауб кешендегі басқа ғимаратта болды. 1945 жылғы сәуір айының соңында Шаубқа Фюрер бункерін тастап, Гитлердің барлық жеке заттары мен құжаттарын жоюға бұйрық берілді. 1945 жылғы 8 мамырда американдықтар оны тұтқындады. Шауб 1967 жылғы 27 желтоқсанда Мюнхенде қайтыс болды.
Julius Schaub (20 August 1898 – 27 December 1967) was an aide and adjutant to German dictator Adolf Hitler from the 1920s until the dictator's suicide on 30 April 1945. Born in 1898 in Munich, Bavaria, Schaub served as a field medic during World War I, during which he injured both of his feet. During the hard times which followed the war, Schaub joined the Nazi Party. After losing his job because of his membership, Hitler hired him as his personal aide, a position he held for over 20 years. Schaub took care of Hitler's personal belongings, papers and travel journeys, making him a trusted figure in Hitler's inner circle. In 1924, he was imprisoned with Hitler for his involvement in the coup d'état attempt of November 1923 in Munich. In time he closely befriended Hitler. He was promoted to the position of chief aide and adjutant to Hitler in October 1940. Later in July 1944, Schaub was not present during the military briefing in a Wolfsschanze barrack in which a bomb exploded in an attempt on Hitler's life, killing four people and injuring twenty others. Schaub was in another building in the complex. Schaub was ordered to leave the Führerbunker in late April 1945 and destroy all of Hitler's personal belongings and papers. He was arrested by the Americans on 8 May 1945. Schaub died on 27 December 1967 in Munich.
Ерте өмір
Юлиус Шауб 1898 жылы 20 тамызда Баварияның оңтүстігіндегі, көбінесе католик дінін ұстанатын Мюнхен қаласында дүниеге келді. 1914 жылы 28 маусымда Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинанд және оның әйелі серб және босниялық бүлікшілер тобы тарапынан өлтірілді. Бұл Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына әкеп соқты. 1917 жылы 17 қаңтарда Шауб Германия армиясына далалық медицина қызметкері ретінде шақырылды. Гитлердің жеке хатшыларының бірі Траудль Юнге айтқандай, Шауб соғыста екі аяғына жарақат алған, осының салдарынан жартылай мүгедек болып қалған. Соғыс аяқталғаннан кейін Шауб Мюнхендегі орталық жабдықтау кеңсесінде келісімшарт негізінде жұмыс істеді.
Julius Schaub was born on 20 August 1898 in Munich, a largely Catholic city in southern Bavaria. On 28 June 1914, Archduke Franz Ferdinand of Austria and his wife were assassinated by a group of Serbian and Bosnian rebels. This triggered the outbreak of World War I in Europe. On 17 January 1917, Schaub was drafted to serve as a field medic in the German Army. According to Traudl Junge, one of Hitler's private secretaries, both of Schaub's feet had been injured in the war, making him semi handicapped. By the end of the war, Schaub found work as a contract worker at the Munich Central Supply Office.
Гитлермен байланысы
Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңілгеннен кейін Германия банкротқа, әлеуметтік теңсіздікке, кедейлікке, қылмысқа және жаппай жұмыссыздыққа ұшырады. Ұлы депрессия кезінде Германияда сол және оң жақтан келген экстремистік саяси және жарымәскери бірлестіктер құрылды. Осы дағдарыс кезінде Шауб кейіннен нацистік партия деп танылатын Ұлттық-социалистік неміс жұмысшы партиясына қосылуға шешім қабылдады және 81-ші мүше болды. Партияның саяси бағдарламасы Версаль келісімінің шарттарын қабылдамау және Адольф Гитлер мен оның көзқарасымен жетекшілік етілген антисемитизм мен антибольшевизмді қабылдау болды. Нацистік партияға қатысқаннан кейін Шауб Мюнхендегі Орталық жабдықтау кеңсесіндегі жұмысынан айырылды. Бұл жаңалықты естіген Гитлер оны жеке көмекшісі етіп алды. Содан кейін Шауб құпия құжаттарды сақтады, Гитлердің қажеті үшін ақша таратты және хатшылық және күзетшілік міндеттерін атқарды. Ол Гитлердің сенімді серіктерінің бірі болды. 1923 жылы нацистер Мюнхенде билікті басып алуға жеткілікті күшті екенін сезінді. Олар Бенито Муссолинидің Римге сәтті аттанғанына шабыттандырылып, қалаға шеру ұйымдастыруға бел буды. "Бірхана төңкерісі" деп белгілі болған Гитлер мен оның жарымәскери штурмбаттюлин (SA) әскерлерінің Мюнхенді басып алу әрекеті сәтсіз аяқталды. Одан кейін Шауб және басқа нацистер тұтқындалды және Гитлермен бірге Ландсберг түрмесіне қамалды. Шауб 1,5 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол 1924 жылдың 31 желтоқсанында, Гитлер 20 желтоқсанда босатылғаннан кейін 11 күн өткен соң босатылды. Гитлер түрмеден шыққаннан кейін 1925 жылдың басында нацистік партия ресми түрде қайта құрылды. Сол жылы Гитлер өзінің жеке күзетін қамтамасыз етуге арналған жаңа, шағын бөлім құруға бұйрық берді. Бөлім Гитлерге партиялық іс-шаралар мен келелі оқиғаларда жеке күзет беруге міндетті болды. Шауб бөлімнің жеті негіздеуші мүшесі болды, ол кейіннен Schutzstaffel (SS) деп аталды және сәуір айында алғаш рет пайда болды. Шауб Гитлердің жеке көмекшісі және адъютанты қызметін жалғастырды. Олардың арасында достық қарым-қатынас қалыптасты, бұл Гитлердің Шаубтың екінші үйлену тойында куәгер ретінде қатысқаннан кейін анық байқалды. Траудль Юнге Шаубтың өзін нацистік іске "өте маңызды, елеулі тұлға" деп санағанын айтады. Гитлердің жақын шеңберіндегілерге әзілді лақап аттар қоюды ұнататын Люфтваффе басшысы Герман Геринг Шаубты "Саяхат маршалы" (Reisemarschal) деп атады, өйткені ол көбінесе Гитлердің саяхаттарын ұйымдастырып, оны жиі сүйреп жүретін. Автомобильмен саяхаттағанда Шауб Гитлердің жеке көлігінде саяхаттауға рұқсат алған бірнеше адамның бірі болды. Кейін 1940 жылдың қазан айында Вильгельм Брюкнердің орнына Гитлердің бас көмекшісі және адъютанты (Chefadjutant des Führers) болып тағайындалды. Мартин Борман, сол кезде Фюрердің орынбасары Рудольф Гесс кеңсесінің штаб бастығы, Шаубты Брюкнердің орнына тағайындауға ықпал етті, өйткені Шауб Борманға жақын болды. Борман бұл Шаубтың өкімшілік билікке қол жеткізгенде оны қолдауына әкеледі деп есептеді және Шаубты манипуляциялауға болатынына сенді. Шаубтың міндеттерінің бірі Гитлердің жеке күзетінің басшысы Иоганн Раттенхуберге (Рейхссехерхиздердст; RSD) күнделікті операциялық бұйрықтар беру болды. Оған сондай-ақ RSD күзетшілерін тапсырмалар мен хабарламаларды жеткізу үшін пайдалануға рұқсат берілді. 1943 жылы ол SS Obergruppenführer соңғы шеніне көтерілді. Гитлер персоналдағы өзгерістерді ұнатпағандықтан және өзінің жанында таныс адамдарды ұстағанды ұнатқандықтан, Шауб Гитлердің штабында 20 жылдан астам қызмет етті. Жохен фон Ланг Шаубты Гитлердің "көптен бері таныс, көп мақсатты серіктерінің" бірі деп сипаттады.
After defeat in World War I, Germany was plunged into bankruptcy, social injustice, poverty, crime and mass unemployment. During the Great Depression, Germany saw the creation of a number of extremist political and paramilitary associations, representing both the far left and the far right. Amidst this crisis, Schaub decided to join the National Socialist German Workers’ Party, later commonly known as the Nazi Party, and became member number 81. The political program of the party was essentially a rejection of the terms of the Treaty of Versailles and an embrace of antisemitism and anti Bolshevism, driven by Adolf Hitler and his world view. After getting involved with the Nazi Party, Schaub lost his job at the Munich Central Supply Office. Upon hearing the news, Hitler hired him as his personal aide de camp. Thereafter, Schaub looked after confidential papers, carried money for Hitler's use and provided both secretary and security duties. He was part of Hitler's small circle of trusted bodyguards. In 1923, the Nazis felt strong enough to try to seize power in Munich. They decided to march on the city, inspired by Benito Mussolini's successful march on Rome. Known as the Beer Hall Putsch, the coup attempt by Hitler and his paramilitary Sturmabteilung (SA) troops failed to take control of Munich. In the aftermath, Schaub and other Nazis were arrested and incarcerated with Hitler at Landsberg Prison. Schaub was sentenced to 1 1/2 years in prison. He was released on 31 December 1924, 11 days after Hitler's 20 December release. After Hitler left prison, there was an official reformation of the Nazi Party in early 1925. That same year, Hitler ordered the formation of a small new bodyguard unit dedicated to his personal service. It was tasked with providing personal protection for Hitler at party functions and events. Schaub became founding member number seven of the unit, which became known as the Schutzstaffel (SS) and made its first appearance in April. Schaub continued in the capacity as a personal aide and adjutant for Hitler. A friendship developed, which was evident by Hitler later appearing as a witness at Schaub's second wedding. Traudl Junge states that Schaub considered himself to be an "amazingly important, significant person" to the Nazi cause. The Luftwaffe chief Hermann Göring, who gave humorous nicknames to almost all in Hitler's inner circle, dubbed Schaub the Reisemarschal ("Travel Marshal") as he typically took care of Hitler's traveling arrangements and often accompanied him. On automobile trips, Schaub was one of the men who was allowed to travel regularly in Hitler's personal motorcar. He later became Hitler's chief aide and adjutant (Chefadjutant des Führers) in October 1940, replacing Wilhelm Brückner. Martin Bormann, then chief of staff in the office for Deputy Führer Rudolf Hess, was behind Brückner being replaced by Schaub, who was closer to Bormann. Bormann calculated this would led Schaub to support him as he gained power and he also believed Schaub could be manipulated. Part of Schaub's duties was to give day to day operational orders to Hitler's personal protection chief, Johann Rattenhuber of the Reichssicherheitsdienst (Reich Security Service; RSD). He was also allowed to use RSD guards for errands and runner services. In 1943, he was promoted to his final rank of SS Obergruppenführer. As Hitler disliked change in personnel and liked to keep familiar faces around him, Schaub remained in Hitler's staff for over 20 years. Jochen von Lang described Schaub as one of Hitler's "all purpose companions from way back".
20 шілде 1944 жылғы сюжет
Кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия барлық майданда ауыр жеңіліске ұшырағанда, полковник Клаус фон Штауфенберг және оның серіктестері Гитлер мен нацистік басшылықты жоюға, жаңа үкімет құруға және Германияны толық құлдыраудан сақтап қалуға шешім қабылдады. Стауфенбергке 1944 жылдың 20 шілдесінде Гитлердің Шығыс Пруссиядағы «Қасқыр ұясы» (Wolfsschanze) деп аталатын штаб-пәтерінде өткен әскери кеңесте мүмкіндік туды. Ол қауіпсіздік қызметтерін асып өтіп, конференция үстелінің астына портфель бомбасын орналастырды. Бомба жарылып, үш офицер мен бір стенограф қаза тапты, ал олар кейіннен көз жұмды. Шауб сол кезде басқа ғимаратта болды. Ол Гитлерді іздеп жетті, ол жеңіл жарақатпен құтылды, сондай-ақ конференция үстелінің аяғынан қорғалған басқа адамдар да аман қалды. Оқиғадан кейін Гитлер жарылыста зардап шеккендердің немесе қаза тапқандардың барлығына арнап медаль жасады; «20 шілдедегі жараланғандар медалі». Конференцияға қатысқандар кейіннен Шаубтың жарақат алғанын жалған көрсетіп, сол медальға ие болуға тырысқанын айтты.
Later during World War II, with Germany suffering major defeat on all fronts, Colonel Claus von Stauffenberg and his fellow conspirators decided to eliminate Hitler and the Nazi leadership, establish a new government and save Germany from total destruction. Stauffenberg had his opportunity on 20 July 1944 at a military briefing at Hitler's East Prussian headquarters known as the Wolf's Lair (Wolfsschanze). He managed to get through security and plant a briefcase bomb under the conference table. The bomb exploded, fatally wounding three officers and a stenographer who died shortly thereafter. Schaub was in another building at the time of the explosion. He rushed over to find Hitler, who survived with only minor injuries, as did other men present, who were shielded from the bomb blast by the conference table leg. In the aftermath of the event, Hitler had a badge struck to honor all those injured or killed in the explosion; the "20 July Wound Badge". Those present at the conference later said that Schaub falsely tried to claim he was injured so as to qualify for the badge.
1945 жыл
1945 жылдың қаңтар айында Гитлер мен оның штабы Берлиндегі Фюрер бункеріне көшірілді. 22 сәуірде Берлин шайқасының орталық басқосуында Гитлер соғыстың жеңілгенін алғаш рет мәлімдеді. Гитлер Шаубқа бункердегі сейфіндегі және Рейх канцеляриясындағы екі сейфтегі барлық құжаттарды өртеп жіберуді бұйырды. Шауб бұл тапсырманы 1945 жылдың 22 немесе 23 сәуірінде орындады. Келесі бірнеше күнде Гитлер өзінің көптеген жеке қызметкерлерін Берлиннен кетуге бұйырды. Гитлер Шаубқа Мюнхендегі және Оберзальцбергтегі Бергхофтағы диктатордың жеке сейфтерінің ішіндегілерді өртеп жіберуді де бұйырды. Оның көмекші және адъютант ретіндегі соңғы ісі – Гитлердің Австриядағы жеке пойзы, Фюрерсондерцугты жою болды.
In January 1945, Hitler and his staff relocated to the Führerbunker in Berlin. During the Battle of Berlin midday conference of 22 April, Hitler declaredfor the first timethat the war was lost. Hitler ordered Schaub to burn all of the documents from his safe in the bunker and two safes in the Reich Chancellery. Schaub performed the task on 22 or 23 April 1945. In the next several days, Hitler ordered much of his personal staff to leave Berlin. Hitler also ordered Schaub to burn the contents of the dictator's personal safes in Munich and at the Berghof on the Obersalzberg. His final act as aide and adjutant was to destroy Hitler's personal train, the Führersonderzug, in Austria.
Соғыстан кейінгі өмір және өлім
Соғыстан кейін, жалған жеке құжаттарымен және өзін "Жозеф Губер" деп таныстырған Шауб 1945 жылдың 8 мамырында Кицбюхельде американдық әскерлерге ұсталды және 1949 жылдың 17 ақпанына дейін қамауда қалды. Нәзіктерді тазарту тергеушілері Шаубты тек "бірге жүрген адам" деп сараптап, оны ешқандай соғыс қылмысына қатыстырмады және айыптама қоймады. Шауб 1967 жылдың 27 желтоқсанында туған қаласы Мюнхенде қайтыс болды. Траудль Юнге естеліктерінде Шаубты "өте мейірімді, бірақ сонымен қатар өте жанындағы" деп сипаттады. Ол сондай-ақ "тарихи тұрғысынан алғанда, оның жайлы көп айтудың қажеті жоқ" деп атап өтті.
After the war, while possessing false identification papers and introducing himself as "Josef Huber", Schaub was arrested by American troops on 8 May 1945 in Kitzbühel, and remained in custody until 17 February 1949. Ultimately, Schaub was classified by denazification investigators as being only a "fellow traveler" and was not accused or associated with any war crimes. Schaub died on 27 December 1967 in his hometown, Munich. Traudl Junge described Schaub in her memoirs as "extremely kind, but very curious too". She further notes that "for historical purposes, it's not worth saying much about him".