Кіріспе

En chamade (француз тілінен: "келіссөзді шақыру") – құбырлы органның алдыңғы жағына тік емес, көлденең орнатылған, шіркеу немесе концерт залына қарай бағытталған, күшті дауысты қамыс аялдамаларын білдіреді. Олар фанфарлар мен солистік орындаулар үшін қолданылатын, керемет әрі қатты, трубаға ұқсас дыбыс шығарады. Бұл аялдамалар фан-труба, көлденең труба және Trompette en Chamade деп аталады. En chamade орнатылған кез келген аялдама, органның басқа бөлігіндегі аялдамадан гөрі әлдеқайда қаттырақ болады, тіпті шіркеу органдарында аялдамалар бірдей ауа қысымында орналасқан болса да. Театр және концерт органдарында en chamade аялдамалары көбінесе басқа аялдамаларға қарағанда жоғары ауа қысымында орналастырылады, осылайша олардың дыбысы одан да күшті әрі әмірші болып естіледі.

Тарих

Алғаш рет он сегізінші ғасырдың басында Иберия мен Мексика органдарында пайда болды, және бөлінген регистрлерде хорлар жасау үшін түрлі нұсқаларда келді: Trompeta de Batalla (8′), Bajoncillo (4′), Bajo (16′), Violeta (2′), Trompeta Magna (16′), Claríns (трубалармен бірге кішіректер, 8′ немесе 4′). Қазіргі заманғы шамада трубасынан айырмашылығы, бұлардың барлығы салыстырмалы түрде жоғары қысымда орналастырылды. Trompeta Reales немесе Trombeta Reales, олар ешқашан көлденең болған жоқ және әрқашан корпус ішінде орналасқан, олар жиі осылармен шатастырылады. Тағы бір мысал, алғаш рет "en chamade" труба деп аталған, 1772 жылы Прованста салынған органға орналастырылған. Аристид Кавайе-Колл бұл терминді 19 ғасырдағы органдарында танымал етті. Қазіргі заманғы органдарда шамада аялдамалары көбінесе 8' және 4' деңгейінде Trompette en Chamade және Clairon en Chamade ретінде кездеседі, сондай-ақ 16' деңгейінде және тіпті сирек жағдайларда 5 1/3' деңгейінде де кездеседі (Сан-Мартин органы, Дуделанж (Люксембург), Лапаның біздің әйелінің органы, Порту (Португалия) және Stiftsbasilika Waldsassen (Германия) органдарында шамадалар 16', 8', 5 1/3' және 4' деңгейінде орналасқан). "Шамада" кейде жеке тоқтату атауы ретінде қолданылады. Шамада – бұл жау лагерінде майданнан естілетін, қарсы тарапқа берілу ниетін білдіретін труба шақыруы.