Ирландиялық аңыз кейіпкері - лепрекон! ☘️ Бұл мифологиядағы шағын, сақалы бар жандар, көсеуі бар және алтынды қорғайды. Аңыз бен фольклор туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландияның аңыздық жаратылысы, ирланд халық мұрасындағы жаратылыс.
Irish legendary creature
the creature in Irish folklore
Лепрекон (lucharachán/leipreachán/luchorpán) – ирланд халық мұрасындағы кішкентай, табиғаттан тыс күшке ие жаратылыс, кейбіреулер оны жалғыз әулиелердің бір түрі деп санайды. Олар көбінесе сақалды, шапан мен бас киім киген кішкентай адамдар ретінде бейнеленеді, олар әдетте ойын-қалжыңға және жамандыққа араласады. Кейінірек олар көбінесе аяқ киім жасайтын, радуганың соңында жасырылған алтын қазанға ие жаратылыстар ретінде суреттеледі. Лепреконға ұқсас жаратылыстар ирланд мифологиясында сирек кездеседі және тек кейінгі халық мұрасында ғана кеңінен танымал болды.
A leprechaun (lucharachán/leipreachán/luchorpán) is a diminutive supernatural being in Irish folklore, classed by some as a type of solitary fairy. They are usually depicted as little bearded men, wearing a coat and hat, who partake in mischief. In later times, they have been depicted as shoe makers who have a hidden pot of gold at the end of the rainbow. Leprechaun like creatures rarely appear in Irish mythology and only became prominent in later folklore.
Қазіргі заманғы түрлері
Қазіргі уақытта «лейпричан» орфографиясы бүкіл Ирландияда қолданылады, бірақ көптеген аймақтық түрленулер бар. Джон О’Донованның О’Райлидің ирланд-ағылшын сөздігіне қосымшасында «лугаркан», «лугракан», «лупракан» сөздері «ұсақ рух, кішкентай адам; өте кішкентай нәр, әрқашан бір шиллингі бар қалтасымен жүреді» деп түсіндірілген. Ирланд тіліндегі «leithbrágan» термині О’Райлидің сөздігінде кездеседі. Сөздің ағылшын тіліндегі алғашқы жазбасы Деккердің «Адал жезөкше» комедиясының 2-бөлімінде (1604) тіркелген: «Сенің ирландтық майлаушың, / Сенің құмарлығыңмен / қате дөңгелекте / көтерген рух». 2019 жылы жарияланған зерттеулер бұл сөздің «Luperci» және «Lupercalia» римдік фестивалімен байланысты екенін көрсетеді. Халық этимологиясы сөзді «leith» (жартылай) және «bróg» (бут) сөздерінен шығарады, себебі лепреконды көбінесе бір жұп аяқ киімді жөндеумен бейнелейді, бұл «leithbrágan» баламалы жазуында анық көрінеді.
The current spelling leipreachán is used throughout Ireland, but there are numerous regional variants. John O'Donovan's supplement to O'Reilly's Irish English Dictionary defines lugharcán, lugracán, lupracán as "a sprite, a pigmy; a fairy of a diminutive size, who always carries a purse containing a shilling". The Irish term leithbrágan in O'Reilly's Dictionary The first recorded instance of the word in the English language was in Dekker's comedy The Honest Whore, Part 2 (1604): "As for your Irish lubrican, that spirit / Whom by preposterous charms thy lust hath rais'd / In a wrong circle." Research published in 2019 suggests the word derives from the Luperci and associated Roman festival of Lupercalia. Folk etymology derives the word from leith (half) and bróg (brogue), because of the frequent portrayal of the leprechaun as working on a single shoe, as evident in the alternative spelling leithbrágan.
Фольклорлық
Лепрекон – жалғыз өмір сүретін жаратылыс деп есептеледі, оның негізгі қызметі – аяқ киім жасау және жөндеу, сонымен қатар ол әзіл-қалжың жасауды ұнатады. МакАналидің 1888 жылғы есебінде Лепрекон кәсіби аяқ киім шебері емес, бірақ ол өзінің аяқ киімін жиі жөндегенін көруге болады, себебі "ол тым көп жүгіріп, оларды тез тоздырып алады". Оның сөзінше, бұл адам үшін Лепреконды қолға түсірудің тамаша мүмкіндігі, Лепрекон оны ұстаған адамға үстеркерлік байлық сыйлағанша босатпау керек.
The leprechaun is said to be a solitary creature, whose principal occupation is making and cobbling shoes, and who enjoys practical jokes. In McAnally's 1888 account, the Leprechaun was not a professional cobbler, but was frequently seen mending his own shoes, as "he runs about so much he wears them out" with great frequency. This is, he claims, the perfect opportunity for a human being to capture the Leprechaun, refusing to release him until the Leprechaun gives his captor supernatural wealth.
Жіктеу
Жазушы және әуесқой фольклоршы Уильям Батлер Йейтс лепреконды "жеке фея" деп атаған. Йейтс 19 ғасырдың аяғында лепреконға назар аударуға үлкен ықпал еткен қайта жаңғырушы әдеби қозғалыстың мүшесі болды. Бұл жіктеме Д. Р. МакАналиден ("Ирландияның ғажайыптары", 1888) алынған, ол өз кезегінде Джон О'Хенлоннан (1870) алынған. Лепреконды кейбіреулер фея деп атаса да, оны фея дөңестерінің (сидхе) және раттардағы Аос Сиден (немесе 'жақсы адамдардан') ажырату қажеттігіне баса мән беріледі. Refn|name=winberry aes|: "Лепрекон ирланд феяларының арасында ерекше, оны Aes Sidhe, 'жақсы адамдармен' шатастырмау керек, олар фея дөңестерін және раттарды мекендейді, балаларды ұрлайды, адамдарды алдайды және басқа да зұлымдықтар жасайды."; сондай-ақ Харвидің сөздерінен алынған. Refn|group="lower alpha"| Антолог Чарльз Сквайр ирланд феясын Туатха Де Дананн дәстүрінің бөлігі деп санайды, ал лепрекон, пука (және ағылшын/шотландтық үй рухтары) басқа шығу тегіне ие. Дэвид Рассел МакАналидің сөзіне сүйенсек, лепрекон - "жаман рухтың" және "бұзылған феяның" ұлы, ол "толық жақсы да емес, толық жаман да емес".
The leprechaun has been classed as a "solitary fairy" by the writer and amateur folklorist William Butler Yeats. Yeats was part of the revivalist literary movement greatly influential in "calling attention to the leprechaun" in the late 19th century. This classification by Yeats is derived from D. R. McAnally (Irish Wonders, 1888) derived in turn from John O'Hanlon (1870). It is stressed that the leprechaun, though some may call it fairy, is clearly to be distinguished from the Aos Sí (or the 'good people') of the fairy mounds (sidhe) and raths. Refn|name=winberry aes|: "The leprechaun is unique among Irish fairies and should not be confused with the Aes Sidhe, the 'good people', who populate the fairy mounds and raths, steal children, beguile humans, and perform other malicious pranks. "; also partially quoted by Harvey. Refn|group="lower alpha"|The anthologist Charles Squire makes the further considers the Irish fairy to be part of the tradition of the Tuatha Dé Danann, whereas the leprachaun, puca (and the English/Scottish household spirits) have a different origin. According to David Russell McAnally, the leprechaun is the son of an "evil spirit" and a "degenerate fairy" and is "not wholly good nor wholly evil".
Ұқсас тіршілік иелері
Лепрекон клюрикон мен фар-дарригке ұқсас, ол жалғыз өмір сүретін жаратылыс. Кейбір жазушылар тіпті осы екі кем танымал рухты, көбірек оқырманға жету үшін, әңгімелерде немесе ертегілерде лепреконның орнына қолданады. Клюриконды кейбіреулер лепреконның мас күйіндегі нұсқасы деп есептейді.
The leprechaun is similar to the clurichaun and the far darrig in that he is a solitary creature. Some writers even go as far as to substitute these second two less well known spirits for the leprechaun in stories or tales to reach a wider audience. The clurichaun is considered by some to be merely a leprechaun on a drinking spree.
Дарби О'Гилл
Диснейдің "Дарби О'Гилл және кішкентай адамдар" (1959) фильмі – Гермини Темплтон Кавананың "Дарби О'Гилл" кітаптары негізінде түсірілген, онда лепрекон патшасы бейнеленеді, және Фергус мак Лети осы фильмде "тыйымдаулы түрде пайда болған" туынды.
The Disney film Darby O'Gill and the Little People (1959)—based on Herminie Templeton Kavanagh's Darby O'Gill books—which features a leprechaun king, is a work in which Fergus mac Léti was "featured parenthetically".