Кіріспе

Орхидея түрі

Epidendrum radicans – орхидеяның бір түрі. Көптеген атаулары бар: жерге тамыр жіберетін эпидендрум, от жұлдызы орхидеясы, аязгүл орхидеясы және қамыс сабақты эпидендрум. Орталық Америкадағы орташа биіктіктегі жол бойында жиі кездесетін арамшөп. Бұл крест тәрізді орхидея, көбінесе Schistochila бөлімінің басқа көптеген түрлерімен шатастырылады, оның ішінде E. calanthe, E. cinnabarinum, E. denticulatum, E. erectum, E. fulgens, E. ibaguense, E. imatophyllum, E. incisum, E. schomburgkii, E. secundum және E. xanthinum сияқты түрлер бар. E. radicans-ты анықтаудың ерекшелігі – сабақ бойында тамырлардың өсуіне бейімділігі; ал басқа крест тәрізді орхидеялардың тамырлары тек түбінен шығады. Сонымен қатар, E. radicans гүлдері Epidendrum secundum тобының түрлерінен, E. fulgens және көптеген басқа крест тәрізді орхидеялардан айырмашылығы, кері бұрылған (resupinate) болып келеді. E. radicans гүлдерінде E. secundum-дан өзгеше, нектар болмайды.

Сипаттама

E. radicans, Amphiglottium кішітұқымдасының басқа өкілдері сияқты, симподиалды орхидея, оның сабақтары псевдобульбаға айналмайды және жапсырысқан қабықшалармен жабылған, гүлшоғырының түбі жапсырысқан қабықшалармен жабылған және гүлдің төменгі жапырақшасы бағанмен бірігіп, жоғары жағына дейін созылады. E. radicans-тың төменгі жапырақшасы Schistochila бөлімінің басқа өкілдері сияқты үш бөлікті, ал Carinata және Tuberculata кішібөлімдеріне тән тірелген жиектері бар. E. radicans басқа Schistochila түрлерінен сабағының көп бөлігінен тамырлар өсуімен ерекшеленеді. E. radicans тұқымдары өте кішкентай, бір миллиграммға 320 тұқым шамасында. Эквадордан алынған бір өсімдіктің хромосомалық саны 2n = 60 болып анықталды. E. radicans үшін хабарланған басқа хромосомалық сандар: 2n = 40, 2n = 57, 2n = 62 және 2n = 64.

Таксономиялық орналасуы

Pinheiro & басқалар (2009) жүргізген биохимиялық зерттеуде trnL—trnF аймақтарының пластид нуклеотидтік тізбек деректері, күшейтілген фрагмент ұзындығы полиморфизмі (AFLP) деректері және E. subsect. Tuberculata-ның танылған он үш түрінің үшеуінен 30 жеке тұлға, ал E. subsect. Carinata-ның танылған он екі түрінің он бірінен 20 жеке тұлғаның соматикалық хромосома саны зерттелді, соның ішінде E. radicans та қарастырылды. Зерттеу нәтижесінде E. subsect. Carinata-ны үш субсекцияға алмастыру ұсынылды: "Атлантикалық" субсекциясы, "Андий" субсекциясы және E. radicans үшін монотиптік субсекция.

Экология

E. radicans бірнеше апельсин гүлді, бұтақтанған түрлердің құрамына кіреді (оның ішінде Asclepias spp.), олар туысқандық байланысы жоқ, бірақ экологиялық тұрғыдан ұқсас. Осы топтағы түрлер тозаңдаушыларды және мекендеу ортасын ортақ пайдаланады, сондай-ақ конвергенттік эволюция деп аталатын құбылысты көрсетеді деп саналады, онда туысқан емес түрлер ұқсас эволюциялық қысым нәтижесінде бірдей физикалық ерекшеліктерге ие болады. Паулет Биерзихудек E. radicans, Asclepias curassavica және Lantana camara-дан тұратын шартты кешендегі тозаңдаушылардың мінез-құлқын зерттеді, бірақ гүлдік құпиялаудың осы үш түрдің кез келгенінің тозаңдану деңгейіне әсер еткенін анық дәлелдеуге қол жеткізбеді.